III Ca 815/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-10-13
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkacesja wierzytelnościumowadowodylegitymacja czynnawyrok zaocznyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego, uznając, że powód nie wykazał skutecznie zawarcia umowy pożyczki ani skutecznego nabycia wierzytelności.

Powód dochodził zapłaty kwoty 2465,80 zł od pozwanej, opierając swoje roszczenie na umowie pożyczki i cesji wierzytelności. Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny oddalający powództwo, wskazując na wątpliwości co do zawarcia umowy i legitymacji czynnej powoda. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił te wątpliwości, stwierdzając, że powód nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, w tym na skuteczne nabycie wierzytelności.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 2465,80 zł, wniesionego przez spółkę z o.o. s.k.a. przeciwko M. K. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wydał wyrok zaoczny oddalający powództwo, uznając, że powód nie wykazał wystarczająco skutecznie zawarcia umowy pożyczki ani skuteczności cesji wierzytelności. Powód w apelacji zarzucał naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. (dowolna ocena dowodów), art. 328 § 2 k.p.c. (sprzeczność uzasadnienia) oraz art. 339 § 2 k.p.c. (wydanie wyroku zaocznego mimo wątpliwości). Kwestionował również naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 6 w zw. z art. 509 § 1 k.c. (skuteczność przelewu wierzytelności) oraz art. 7 Prawa bankowego. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, uznając, że wątpliwości Sądu Rejonowego co do zawarcia umowy pożyczki i cesji wierzytelności były uzasadnione. Sąd odwoławczy podkreślił, że powód nie przedstawił dowodów jednoznacznie łączących przelew opłaty rejestracyjnej dokonany przez pozwaną w 2012 r. z umową pożyczki z 2013 r., ani nie wykazał skutecznego nabycia dochodzonej wierzytelności, mimo przedstawienia dokumentów dopiero w apelacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, powód nie wykazał skutecznie zawarcia umowy pożyczki.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy miał uzasadnione wątpliwości co do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ dokumenty przedstawione przez powoda (wzorzec umowy, załączniki) nie zawierały oznaczenia pozwanej jako pożyczkobiorcy, nie były opatrzone jej podpisami, a przelew opłaty rejestracyjnej miał inny numer umowy i datę niż ta, na którą powoływał się powód.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo - akcyjnej w W.spółkapowód
M. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Niewłaściwe zastosowanie przepisu dotyczącego ciężaru dowodu.

k.c. art. 509 § § 1

Kodeks cywilny

Niewłaściwe zastosowanie przepisu dotyczącego przelewu wierzytelności.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przez dokonanie dowolnej i nielogicznej oceny dowodów.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut sprzeczności w uzasadnieniu wyroku w zakresie oceny dowodów.

k.p.c. art. 339 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut niezastosowania przepisu dotyczącego wydania wyroku zaocznego mimo uzasadnionych wątpliwości.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Zarzut niezastosowania przepisu dotyczącego wyrażania woli przez zachowanie.

pr. bank. art. 7

Prawo bankowe

Zarzut niezastosowania przepisu dotyczącego składania oświadczeń woli w postaci elektronicznej.

k.c. art. 321

Kodeks cywilny

Związanie sądu żądaniem zgłoszonym przez powoda.

k.p.c. art. 376

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalność orzekania zaocznego w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy miał uzasadnione wątpliwości co do zawarcia umowy pożyczki i legitymacji czynnej powoda. Powód nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń o zawarciu umowy pożyczki i skuteczności cesji wierzytelności. Dokumenty przedstawione przez powoda były niejednoznaczne i nie pozwalały na powiązanie ich z dochodzonym roszczeniem.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., art. 339 § 2 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 6 w zw. z art. 509 § 1 k.c. oraz art. 7 pr. bank.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnione wątpliwości Sądu Rejonowego co do związania stron umową pożyczki, tytułu przelewu dokonanego przez (...) sp. z o.o. w W. na rachunek pozwanej i cesji wierzytelności Okoliczności przytoczone w pozwie i załączone do pozwu dokumenty nie pozwalały na powiązanie oświadczenia złożonego przez pozwaną przez uiszczenie opłaty w 2012 r. z umową pożyczki z 12 kwietnia 2013 r. Przedstawione w poświadczonych odpisach dokumenty (...) nie konkretyzują wierzytelności, które stanowiły przedmiot cesji.

Skład orzekający

Tomasz Tatarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie konieczności precyzyjnego udokumentowania zawarcia umowy pożyczki i skuteczności cesji wierzytelności, zwłaszcza w kontekście wyroków zaocznych i oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przedstawionych przez powoda dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy dowodowe w sprawach o zapłatę, szczególnie dotyczące umów pożyczek i cesji wierzytelności, co jest interesujące dla praktyków prawa cywilnego.

Czy przelew 1 grosza i stare dokumenty wystarczą do udowodnienia umowy pożyczki? Sąd Okręgowy rozwiewa wątpliwości.

Dane finansowe

WPS: 2465,8 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 815/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Tatarczyk Protokolant Aldona Kociecka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo - akcyjnej w W. przeciwko M. K. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I C 2702/14 oddala apelację. SSO Tomasz Tatarczyk Sygn. akt III Ca 815/15 UZASADNIENIE Wyrokiem zaocznym z 28 stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, którym powód dochodził zapłaty przez pozwaną kwoty 2465,80 zł, odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od kwoty 1800 zł od dnia 1 lipca 2014 r., odsetek ustawowych od kwoty 307,80 zł od dnia wniesienia pozwu, zwrotu kosztów procesu. W apelacji powód zarzucił naruszenie prawa procesowego – art. 233 § 1 k.p.c. przez dokonanie dowolnej i nielogicznej, a nie swobodnej oceny dowodów, której skutkiem był brak przyznania wiary dokumentom wskazanym przez powoda, podczas gdy logiczna i spójna ocena dowodów pozwoliłaby uznać roszczenie za zasadne, w rezultacie naruszenie art. 60 k.c. przez niezastosowanie i uznanie, że przelew przez pozwaną kwoty 0,01 zł na rachunek bankowy (...) sp. z o.o. oraz przelew przez powoda łącznej kwoty 1800 zł z tytułu pożyczki nie stanowią dowodu zawarcia umowy pożyczki, podczas gdy naruszony przepis stanowi, że wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde jej zachowanie, art. 328 § 2 k.p.c. przez sprzeczność w uzasadnieniu wyroku w zakresie oceny dowodów, bowiem z jednej strony sąd uznał, iż powód nie wykazał zawarcia umowy, z drugiej strony ustalając stan faktyczny powołał się na to, iż pozwana zaakceptowała warunki umowy i regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną, co potwierdziła poprzez dokonanie przelewu 0,01 zł ze swojego rachunku bankowego na rachunek powoda, art. 339 § 2 k.p.c. przez niezastosowanie i wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo bez wskazania, iż okoliczności przedstawione przez powoda budzą uzasadnione wątpliwości, podczas gdy przedstawione dokumenty w sposób jednoznaczny poświadczają legitymację czynną powoda, fakt zawarcia umowy przez pozwaną, fakt jej wykonania przez powoda oraz wykazują wysokość roszczenia, naruszenie prawa materialnego – art. 6 w związku z art. 509 § 1 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że powód nie wykazał, iż w sposób skuteczny przejął wierzytelność przysługującą (...) sp. z o.o. od pozwanej, podczas gdy powód dołożył wszelkich starań załączając wszelkie dokumenty wykazujące ciągłość przelewu wierzytelności, art. 7 pr. bank. przez niezastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że powód pomimo przedłożenia oryginału dokumentu jakim jest wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający przelew kwoty pożyczki oraz przelew kwoty 0,01 zł nie przedłożył dowodów potwierdzających fakt zawarcia, istnienie i treść umowy pożyczki. W oparciu o te zarzuty skarżący domagał się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenia od pozwanej kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Wbrew zarzutom apelacji, uzasadnione w świetle treści pozwu i załączonych do niego dokumentów były wątpliwości Sądu Rejonowego co do związania stron umową pożyczki, tytułu przelewu dokonanego przez (...) sp. z o.o. w W. na rachunek pozwanej i cesji wierzytelności. Wątpliwościom tym dał wyraz Sąd Rejonowy w pisemnych motywach wyroku, przeto nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 339 § 2 k.p.c. Przepis ten określa podstawę faktyczną wyroku zaocznego stanowiąc, że jeżeli sąd nie ma uzasadnionych wątpliwości co do okoliczności faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, zobligowany jest do uznania podanej przez powoda podstawy faktycznej za zgodną z prawdą bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Uzasadnione wątpliwości Sądu pierwszej instancji zrodziło najpierw twierdzenie pozwu o związaniu stron umową pożyczki i tytule przelewu, który stanowić miała umowa pożyczki a to wobec treści załączonych do pozwu dokumentów, z których nie wynikało aby pozwana złożyła oświadczenie w przedmiocie zawarcia umowy pożyczki powołanej w pozwie. Dokumenty te stanowiły wzorzec odnawialnej umowy pożyczki i załączniki do umowy, nie zawierające oznaczenia pozwanej jako pożyczkobiorcy i nie opatrzne podpisami oraz nie opatrzone podpisami pisma zatytułowane „Twoje warunki umowy pożyczki w V. . pl”. Przepis art. 7 pr. bank. dopuszcza składanie w postaci elektronicznej oświadczeń woli związanych z dokonywaniem czynności bankowych. Wobec treści pozwu zachodziły jednakże uzasadnione wątpliwości co do tego, czy pozwana złożyła w postaci elektronicznej oświadczenie skutkujące zawarciem umowy pożyczki na warunkach określonych we wzorcu i jego załącznikach, zarazem umowy z której powód wywiódł roszczenia. Zindywidualizowanie powództwa wymaga przytoczenia w pozwie okoliczności faktycznych uzasadniających roszczenie. Związanie sądu, stosownie do art. 321 k.p.c. , żądaniem zgłoszonym przez powoda w pozwie oznacza, że sąd nie może zasądzić roszczenia na innej podstawie niż wskazana przez powoda. W pozwie powód wskazał, że umowa pożyczki, z której wypływają roszczenia dochodzone pozwem, została zawarta 12 kwietnia 2013 r., a potwierdzeniem złożenia przez pozwaną oświadczenia w przedmiocie zaciągnięcia pożyczki miało być uiszczenie opłaty rejestracyjnej w kwocie 0,01 zł. Przedstawił przy tym powód dokument przelewu z rachunku pozwanej opłaty rejestracyjnej, z którego wynika, że przelew dokonany został 20 października 2012 r. a jego tytuł stanowiła umowa pożyczki o innym numerze niż umowa powołana w pozwie, zawarta 12 kwietnia 2013 r. Okoliczności przytoczone w pozwie i załączone do pozwu dokumenty nie pozwalały na powiązanie oświadczenia złożonego przez pozwaną przez uiszczenie opłaty w 2012 r. z umową pożyczki z 12 kwietnia 2013 r., z której powód wywiódł roszczenia. Przelew 1800 zł z rachunku (...) sp. z o.o. na rachunek pozwanej został udowodniony ale pozew nie wykazuje powiązania przelewu z czynnościami dokonanymi przez kontrahentów w 2012 r., więc w oparciu o okoliczności faktyczne przytoczone w pozwie nie mógł Sąd Rejonowy ustalić faktu związania stron umową pożyczki w wykonaniu której przelew nastąpił i warunków tej umowy. W rezultacie za nieuzasadnione uznać należało zarzuty apelacji. Powiązanie oświadczenia pozwanej złożonego w 2012 r. z pożyczką udzieloną jej w kwietniu 2013 r. powód przedstawił dopiero w apelacji nie wykazując jednakże swoich twierdzeń w tym przedmiocie. W postępowaniu apelacyjnym, jak stanowi art. 376 k.p.c. , orzekanie zaoczne jest niedopuszczalne. Samo zaś milczenie pozwanej co twierdzeń powoda zawartych w apelacji nie mogło stanowić podstawy do uznania faktów za przyznane. Pozwana w postępowaniu nie uczestniczyła, odpisu apelacji, tak jak odpisu pozwu i zawiadomień o rozprawie nie podjęła. Okoliczności sprawy nie uzasadniały więc przekonania, że pozwana nie zamierzała zaprzeczyć istnieniu faktów przytoczonych przez powoda. Jak idzie o przelew na powoda dochodzonej pozwem wierzytelności, Sąd Rejonowy dysponował umową ramową inną niż powołana w pozwie. Powód do pozwu załączył bowiem nie umowę zawartą z nim ( poprzednio (...) spółka z o.o. spółka komandytowo-akcyjna ) przez (...) spółkę z o.o. w dniu 30 listopada 2013 r. lecz poświadczony odpis umowy zawartej przez (...) spółkę z o.o. z (...) spółką z o.o. w dniu 17 września 2013 r. Faktu dokonania przelewu na powoda wierzytelności objętej żądaniem pozwu nie dowodziło także załączone do pozwu zawiadomienie o zdarzeniu kredytowym. W świetle przedstawionych przez powoda dokumentów powziął Sąd Rejonowy uzasadnione wątpliwości co do legitymacji czynnej powoda, wbrew zarzutom apelacji, dał temu wyraz w motywach orzeczenia i słusznie uznał, że zaoferowane przez powoda dowody faktu dokonania cesji nie wykazują. Chybiony jest wobec tego zarzut naruszenia art. 6 w związku z art. 509 § 1 k.c. Właściwą umowę ramową, powołaną w pozwie, powód przedłożył w poświadczonym odpisie dopiero wraz z apelacją. Dowód z tej umowy oraz z załączonego do apelacji zawiadomienia o rozliczeniu z fizyczną dostawą i z zawiadomienia o zdarzeniu kredytowym, po przedstawieniu na wezwanie tych dokumentów w formie czytelnej, przeprowadził Sąd odwoławczy. Przedstawione w poświadczonych odpisach dokumenty w postaci zawiadomień o zdarzeniu kredytowym i zawiadomień o rozliczeniu z fizyczna dostawą, będących konsekwencją zawarcia umowy ramowej, nie konkretyzują wierzytelności, które stanowiły przedmiot cesji. Powód twierdzi w apelacji, że dochodzona pozwem wierzytelność wchodziła w skład portfela referencyjnego nr 11. Do apelacji dopiero załączył wydruk, w którym wymieniono wierzytelność objętą pozwem. Z wydruku tego nie wynika jednakże, że dotyczy on portfela referencyjnego nr 11. Treść kart wydruku i forma, w jakiej zostały przez powoda przedstawione nie pozwalają na ich powiązanie z portfelem referencyjnym nr 11 i z dotyczącym tego portfela zawiadomieniem o zdarzeniu kredytowym oraz z zawiadomieniem o rozliczeniu z fizyczną dostawą. Niewykazany przez powoda pozostał zatem również fakt nabycia przez niego wierzytelności objętej żądaniem pozwu. Z przytoczonych względów apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI