III Ca 1054/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-10-14
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokaokręgowy
pojazd zastępczyubezpieczenie OCszkoda całkowitakoszty wynajmukolizja drogowazadośćuczynieniezadośćuczynienie za szkodęzadośćuczynienie za szkodę w mieniu

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego ubezpieczyciela, potwierdzając prawo poszkodowanego do wynajmu pojazdu zastępczego po kolizji drogowej, niezależnie od celu jego wykorzystania.

Powód dochodził zapłaty kosztów wynajmu pojazdu zastępczego od pozwanego ubezpieczyciela po kolizji drogowej. Sąd Rejonowy zasądził żądaną kwotę, uznając najem za celowy i konieczny. Pozwany w apelacji kwestionował zasadność i celowość najmu oraz zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że prawo do pojazdu zastępczego wynika z faktu niemożności korzystania z własnego pojazdu po szkodzie, a cel najmu nie ma znaczenia dla odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę kosztów wynajmu pojazdu zastępczego, poniesionych przez powoda w związku z kolizją drogową, w której uszkodzony został pojazd poszkodowanych. Poszkodowani zawarli z powodem umowę najmu pojazdu zastępczego, wskazując w oświadczeniu dla ubezpieczyciela, że jest on niezbędny do dojazdów do pracy i że skorzystanie z transportu publicznego byłoby utrudnione. Pozwany ubezpieczyciel odmówił pokrycia kosztów najmu, uznając je za nieuzasadnione i niecelowe, wypłacając jedynie niewielkie odszkodowanie za szkodę całkowitą. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6 642 zł tytułem kosztów wynajmu pojazdu zastępczego, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 5/11), która stanowi, że poszkodowany ma prawo do wynajmu pojazdu zastępczego niezależnie od celu jego wykorzystania, a koszt ten stanowi szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. Sąd Rejonowy podkreślił, że odpowiedzialność ubezpieczyciela rozciąga się do dnia wypłaty odszkodowania, kiedy poszkodowany uzyskuje realną kompensatę. Pozwany w apelacji zarzucił m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, brak wykazania konieczności najmu, błędne przyjęcie zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd Okręgowy oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia i rozważania sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, cel wynajmu pojazdu zastępczego nie ma znaczenia dla odpowiedzialności ubezpieczyciela, a koszt najmu stanowi szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. Wartość przyznanego odszkodowania za uszkodzony pojazd nie wpływa na obowiązek pokrycia kosztów najmu pojazdu zastępczego. Sąd Okręgowy oddalił apelację i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania odwoławczego w kwocie 600 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, koszt wynajmu pojazdu zastępczego stanowi szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem, a cel wynajmu nie ma znaczenia dla odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 5/11), zgodnie z którą poszkodowany ma prawo do wynajmu pojazdu zastępczego, gdy nie może korzystać z własnego pojazdu po szkodzie. Koszt ten jest szkodą pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka Akcyjna w Ł.spółkapozwany
K. R.osoba_fizycznaposzkodowany
I. R.osoba_fizycznaposzkodowany

Przepisy (8)

Główne

u.u.o. art. 34 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 36

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

k.c. art. 822

Kodeks cywilny

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszt wynajmu pojazdu zastępczego stanowi szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. Prawo do wynajmu pojazdu zastępczego przysługuje poszkodowanemu niezależnie od celu jego wykorzystania. Odpowiedzialność ubezpieczyciela rozciąga się do dnia wypłaty odszkodowania.

Odrzucone argumenty

Wynajem pojazdu zastępczego nie był celowy i ekonomicznie uzasadniony. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, do jakich czynności życia codziennego niezbędny był pojazd poszkodowanemu. Pozwany nie musiał dysponować środkami pieniężnymi przewyższającymi wysokość szkody, skoro zdecydował się na wynajem pojazdu zastępczego. Odpowiedzialność pozwanego nie rozciąga się od dnia powstania szkody do dnia wypłaty odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

nie jest istotne w jakim celu poszkodowany wynajmuje pojazd zastępczy, skoro wcześniej użytkował własny samochód, a na skutek wypadku, za który odpowiedzialność ponosi pozwany, nie może z niego korzystać. Koszt wynajmu pojazdu zastępczego stanowi szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym i nie ma przy tym znaczenia, że przyznane w rezultacie postępowania likwidacyjnego odszkodowanie wynosi tylko 800 zł, a koszt wynajmu pojazdu zastępczego jest znacznie wyższy.

Skład orzekający

Magdalena Balion - Hajduk

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Hadryś

sędzia

Marcin Rak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do pojazdu zastępczego po szkodzie komunikacyjnej, niezależnie od celu jego wykorzystania oraz okresu do wypłaty odszkodowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy poszkodowany nie może korzystać z własnego pojazdu po szkodzie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kosztów wynajmu pojazdu zastępczego po kolizji i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą, co jest istotne dla wielu kierowców i prawników.

Ubezpieczyciel musi zapłacić za auto zastępcze po wypadku – nawet jeśli nie było Ci pilnie potrzebne?

Dane finansowe

WPS: 6642 PLN

koszt wynajmu pojazdu zastępczego: 6642 PLN

zwrot kosztów procesu: 1550 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 600 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1054/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.) Sędzia SO Krystyna Hadryś SO Marcin Rak Protokolant Paulina Kozioł po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa S. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w Ł. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I C 2549/14 1. oddala apelację; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600 zł (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSO Marcin Rak SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Krystyna Hadryś Sygn. akt III Ca 1054/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w Ł. na rzecz powoda S. K. kwotę 6 642 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12 sierpnia 2014r. oraz kwotę 1 550 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 26 maja 2014 r., w wyniku kolizji drogowej uległ uszkodzeniu samochód osobowy marki D. (...) o nr rej. (...) stanowiący własność K. R. i I. R. . Sprawca kolizji korzystał z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. Poszkodowani zawarli z powodem w dniu 26 maja 2014 r. umowę najmu pojazdu zastępczego marki P. (...) o nr rej. (...) . Strony zgodnie postanowiły, że czynsz najmu będzie wynosił 90 zł za dobę. Poszkodowany złożył również oświadczenie dla ubezpieczyciela, że na czas oczekiwania na naprawę uszkodzonego pojazdu będzie korzystał z pojazdu zastępczego, wskazując, że pojazd ten jest mu potrzebny celem dojeżdżania do miejsca zatrudnienia. Wskazał, iż wynajęcie auta było konieczne, gdyż nie posiada do swojej dyspozycji innego auta, a skorzystanie ze środków komunikacji publicznej jest niemożliwe lub wiązałoby się z istotnymi utrudnieniami. W tym samym dniu tj. 26 maja 2014 r. poszkodowana zawarła z powodem umowę cesji wierzytelności przysługujących względem ubezpieczyciela w związku ze szkodą komunikacyjną w zakresie dotyczącym zwrotu kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego. Poszkodowani zwrócili powodowi wynajęty samochód w dniu 25 lipca 2014 r. W dniu 28 lipca 2014 r. powód wystawił I. R. fakturę VAT nr (...) obejmującą koszty wynajmu samochodu zastępczego od dnia 26 maja 2014 r. do dnia 25 lipca 2014 r. w wysokości 6642 zł brutto, przyjmując stawkę za dobę wynajmu pojazdu w kwocie 110,70zł brutto. Pozwany po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego przyznał poszkodowanym z dnia 5 czerwca 2014 roku kwotę 800 zł, wskazując, że odszkodowanie to zostało wyliczone jako szkoda całkowita oraz, że przewidywany koszt naprawy samochodu jest ekonomicznie nieuzasadniony. Odszkodowanie zostało wypłacone poszkodowanym dnia 25 lipca 2014 r. Decyzją z dnia 30 lipca 2014 r. pozwany odmówił wypłaty odszkodowania za pojazd zastępczy wskazując, że poszkodowani nie wykazali zasadności oraz celowości najmu pojazdu zastępczego. Sąd Rejonowy jako podstawę prawną przywołał art. 34 ust. 1 i art. 36 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , art. 822 k.c. i art. 361 k.c. Wskazał, że pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności co do zasady za skutki kolizji drogowej do jakiej doszło w dniu 26 maja 2014 r. i co do zasady odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkodę w zakresie pokrycia kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego również nie budzi wątpliwości. Przywołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku; III CZP 5/11, z której wynika że poszkodowany ma prawo wynajmu pojazdu zastępczego niezależnie od celów do których mu służy. Podkreślił, że niezależnie od celu w jakim poszkodowany wynajął samochód zastępczy koszt wynajęcia pojazdu zastępczego stanowi szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem które ją spowodowało. Odpowiedzialność ubezpieczyciela rozciąga się na czas od dnia powstania szkody do dnia wypłaty odszkodowania. W tym dniu bowiem poszkodowany uzyskuje realną kompensatę za powstałą szkodę, a wypłacone środki dają mu realną możliwość nabycia innego pojazdu. Powód w apelacji zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że wynajem pojazdu zastępczego był celowy i ekonomicznie uzasadniony, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika do jakich czynności życia codziennego niezbędny był pojazd poszkodowanemu, czy nie mógł on korzystać z innego pojazdu bądź środka transportu oraz jaki okres najmu pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze szkołą, zarzucił błędne przyjęcie, iż odpowiedzialność pozwanego rozciąga się od dnia powstania szkody do dnia wypłaty odszkodowania, gdy z materiału dowodowego wynika, że wysokość odszkodowania za uszkodzony pojazd wynosiła 800 zł, a pozwany musiał dysponować odpowiednimi środkami pieniężnymi, skoro zdecydował się na wynajem pojazdu zastępczego w kwocie 306 zł za dobę najmu, zarzucił też naruszenie przepisów postępowania to jest art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i oparcie rozstrzygnięcia w sprawie jedynie na oświadczeniu poszkodowanego, podczas gdy dokument nie stanowi dowodu bezpośredniego, nie obrazuje do jakich konkretnie czynności poszkodowany wykorzystywał pojazd zastępczy oraz czy długość wynajmu pojazdu była zasadna oraz naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie i brak wyjaśnienia w uzasadnieniu istotnych okoliczności sprawy, to jest na podstawie jakich dowodów i okoliczności sąd uznał wynajem pojazdu zastępczego za celowy i ekonomicznie uzasadniony. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcie kosztach za obie instancje. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd odwoławczy w całości podziela zarówno ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji jak i wskazaną przez ten Sąd podstawę prawną rozstrzygnięcia i unikając zbędnych powtórzeń przyjmuje je za własne. Odnosząc się do zarzutów apelacji co do błędu w ustaleniach faktycznych i naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. podkreślić należy, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był kwestionowany. W toku postępowania likwidacyjnego poszkodowani zgłosili na piśmie pozwanemu fakt wynajmu pojazdu zastępczego, wskazując iż jest to konieczne z uwagi na dojazd do miejsca zatrudnienia. Jak już słusznie Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, a także utrwalonym orzecznictwem sądów powszechnych nie jest istotne w jakim celu poszkodowany wynajmuje pojazd zastępczy, skoro wcześniej użytkował własny samochód, a na skutek wypadku, za który odpowiedzialność ponosi pozwany, nie może z niego korzystać. Koszt wynajmu pojazdu zastępczego stanowi szkodę pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym i nie ma przy tym znaczenia, że przyznane w rezultacie postępowania likwidacyjnego odszkodowanie wynosi tylko 800 zł, a koszt wynajmu pojazdu zastępczego jest znacznie wyższy albowiem tak w tej sprawie się złożyło, że samochód który uległ szkodzie całkowitej miał wartość 1100zł i gdyby nie wypadek poszkodowani użytkowaliby go nadal. Wartość przyznanego odszkodowania za uszkodzony pojazd nie ma tutaj znaczenia, choć oczywiście pozostaje w bezpośredniej relacji z wartością samego uszkodzonego pojazdu. Zauważyć należy, iż to na pozwanym ciążył obowiązek wykazywania okoliczności przeciwnych do zgłoszonych przez powoda, który przedstawił oświadczenie poszkodowanego o wynajmie samochodu zastępczego, zwłaszcza że pozwany dysponował tym oświadczeniem juz w toku postępowania likwidacyjnego. Zarzut, iż odpowiedzialność pozwanego nie rozciąga się od dnia powstania szkody od dnia wypłaty odszkodowania uznać należy ten zarzut za chybiony. Data ostatecznego ustalenia odszkodowania i jego wypłaty decyduje o tym czy dalszy wynajem pojazdu zastępczego jest celowy i konieczny, jakie działania mogą podjąć poszkodowani w związku z otrzymanym odszkodowaniem. Fakt, że poszkodowani musieli posiadać środki pieniężne przewyższające wysokość szkody, skoro zdecydowali się najem pojazdu zastępczego (koszt ten wynosił 110,70zł brutto za dobę wynajmu pojazdu, a nie jak pozwany twierdzi w apelacji 306 zł ) nie ma żadnego znaczenia dla obowiązku wyrównania szkody przez ubezpieczyciela. Nieuzasadniony jest także zarzuty naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. albowiem Sąd Rejonowy zgodnie z tym przepisem sporządził uzasadnienie, w którym odniósł się do podnoszonych spornych okoliczności i wskazał dowody, na podstawie których dokonał ustaleń i należycie je ocenił. Sąd Okręgowy, mając powyższe na uwadze na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację i stosownie do wyników tego postępowania na mocy art. 98 § 1 k.p.c. obciążył stronę pozwaną kosztami postępowania odwoławczego, na które złożyła się kwota 600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika powoda. SSO Marcin Rak SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Krystyna Hadryś

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI