III CA 1043/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o sprostowanie aktów stanu cywilnego w zakresie nazwiska rodowego. Wnioskodawczyni S. K. domagała się zmiany nazwiska w akcie małżeństwa J. i M. R. oraz w akcie małżeństwa W. i S. K., twierdząc, że w aktach wpisano błędne nazwisko jej ojca i jej własne. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że akty stanu cywilnego wstępnych J. R. (1) wskazują, iż nosili oni nazwisko R., a nie R., jak twierdziła wnioskodawczyni. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu I instancji. Wskazał, że akt stanu cywilnego podlega sprostowaniu w razie błędnego lub nieścisłego zredagowania, a sprostowanie nazwiska może nastąpić na podstawie aktów urodzenia wstępnych. W sytuacji braku takich aktów, sąd ustala prawidłowe brzmienie na podstawie dostępnych materiałów dowodowych. Sąd Okręgowy uznał, że akty stanu cywilnego sporządzone przed 1946 r. przez duchownych (metryki kościelne) stanowią wiarygodny dowód nazwiska rodowego wstępnych J. R. (1), a wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów na okoliczność, że nosili oni inne nazwisko. Podkreślono, że używanie przez osobę nazwiska innego niż nadane administracyjnie nie powoduje samoistnej zmiany tego nazwiska. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego i art. 244 § 1 k.p.c., wskazując, że akty stanu cywilnego sporządzone przez duchownych przed 1 stycznia 1946 r. zachowują moc dowodową i stanowią dowody urzędowe. Sąd zauważył również, że wnioskodawczyni nie domagała się sprostowania aktu urodzenia J. R. (1), co uniemożliwia sprostowanie jego aktu małżeństwa poprzez zmianę nazwiska, gdyż prowadziłoby to do sprzeczności aktów. Zarzut naruszenia art. 3 k.c. uznano za niezasadny, gdyż przepis ten dotyczy prawa materialnego, a nie proceduralnego. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie mocy dowodowej metryk kościelnych jako aktów stanu cywilnego sprzed 1946 r. oraz zasady sprostowania aktów stanu cywilnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej aktów sprzed 1946 r. i wymaga uwzględnienia kontekstu historycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy akty stanu cywilnego sporządzone przez duchownych przed 1 stycznia 1946 roku stanowią wiarygodny dowód nazwiska rodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, akty te stanowią wiarygodny dowód nazwiska rodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że akty stanu cywilnego sporządzone przez duchownych przed 1 stycznia 1946 roku, zgodnie z przepisami Kodeksu Cywilnego Królestwa Polskiego oraz późniejszymi dekretami, zachowują moc dowodową dokumentów urzędowych i stanowią dowód na okoliczności w nich stwierdzone.
Czy możliwe jest sprostowanie aktu małżeństwa poprzez zmianę nazwiska, jeśli akt urodzenia zawiera inne nazwisko?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprostowanie aktu małżeństwa poprzez zmianę nazwiska jest niedopuszczalne, jeśli w akcie urodzenia, który jest chronologicznie pierwszy, widnieje inne nazwisko, gdyż prowadziłoby to do sprzeczności aktów stanu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że akt urodzenia jest aktem pierwotnym, a akt małżeństwa wtórnym. Niedopuszczalne jest sprostowanie aktu małżeństwa poprzez zmianę nazwiska, jeśli w akcie urodzenia widnieje inne nazwisko, ponieważ prowadziłoby to do sprzeczności między aktami stanu cywilnego dotyczącymi tej samej osoby.
Czy naruszenie przepisów prawa procesowego dotyczących mocy dowodowej aktów stanu cywilnego miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, nawet przy odmiennej wykładni przepisów, ustalenia Sądu Rejonowego byłyby tożsame.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że nawet gdyby przyjąć swobodną, a nie legalną ocenę dowodów w postaci aktów stanu cywilnego sprzed 1 stycznia 1946 roku, ustalenia Sądu Rejonowego pozostałyby niezmienione, ponieważ wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów na inne nazwisko rodowe wstępnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| W. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów do postępowań.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych.
Pomocnicze
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Prawo nie działa wstecz.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Swoboda oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc dowodowa dokumentów urzędowych.
u.p.a.s.c. art. 4
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Wyłączna moc dowodowa aktów stanu cywilnego.
u.p.a.s.c. art. 31
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Sprostowanie aktu stanu cywilnego.
k.c. K.P. art. 71 § zd. 1
Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego
Połączenie aktów stanu cywilnego z metrykami kościelnymi.
k.c. K.P. art. 84 § zd. 1
Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego
Akta stanu cywilnego sporządzone w obcym kraju według obowiązujących tam przepisów będą miały wiarę.
Dz.U. 1955 Nr 25 poz. 151 art. 85 § ust. 3
Dekret Prawo o aktach stanu cywilnego
Zachowanie mocy dowodowej ksiąg prowadzonych do dnia 1 stycznia 1946 r. przez związki wyznaniowe.
Dz.U. 1955 Nr 25 poz. 151 art. 25
Dekret Prawo o aktach stanu cywilnego
Zasada wyłączności mocy dowodowej aktów stanu cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akty stanu cywilnego sporządzone przez duchownych przed 1946 r. są wiarygodnym dowodem nazwiska rodowego. • Wnioskodawczyni nie wykazała, że jej przodkowie nosili inne nazwisko niż wpisane w aktach. • Sprostowanie aktu małżeństwa jest niemożliwe bez sprostowania wcześniejszego aktu urodzenia. • Akty stanu cywilnego sprzed 1946 r. mają moc dokumentów urzędowych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 k.c. poprzez niezastosowanie zasady niedziałania prawa wstecz. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolne ustalenie nazwiska ojca wnioskodawczyni. • Naruszenie art. 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. poprzez zastosowanie przepisów do aktów niebędących aktami stanu cywilnego.
Godne uwagi sformułowania
Sprostowaniu podlegać może całość aktu lub jego część, w tym również brzmienie bądź pisownia nazwiska, chyba że błędny zapis jest wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej • Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. • Odmienną kwestią jest okoliczność jakim nazwiskiem posługiwał się J. R. (1), a jakie nazwisko administracyjnie nosił po swoich wstępnych. • Używanie przez daną osobę nazwiska innego niż nazwisko nadane jej administracyjnie po rodzicach (najczęściej ojcu) nie powoduje samoistnie zmiany tego nazwiska, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy sprostowania aktu stanu cywilnego, a jedynie stanowi podstawę do zmiany nazwiska w trybie administracyjnym. • Akta stanu cywilnego sporządzone przez osoby duchowne należące do jednego z dwóch wymienionych powyżej związków wyznaniowych przed 1 stycznia 1946 roku stanowią dowód na okoliczności w nich stwierdzone.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie mocy dowodowej metryk kościelnych jako aktów stanu cywilnego sprzed 1946 r. oraz zasady sprostowania aktów stanu cywilnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej aktów sprzed 1946 r. i wymaga uwzględnienia kontekstu historycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii historycznych związanych z aktami stanu cywilnego i nazewnictwem, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rodzinnym i historii prawa.
“Metryki kościelne jako dowód nazwiska: Sąd rozstrzyga o aktach stanu cywilnego sprzed 1946 roku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.