III Ca 1037/19

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2020-06-03
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkaumowa pożyczkicesja wierzytelnościdowód zawarcia umowybrak podpisusąd okręgowyapelacjakoszty postępowania

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, zasądzając od pozwanego na rzecz funduszu inwestycyjnego kwotę ponad 11 tys. zł tytułem zwrotu pożyczki, uznając istnienie umowy pożyczki mimo braku podpisu pozwanego, ale na podstawie innych dowodów.

Sąd Rejonowy oddalił powództwo funduszu o zapłatę ponad 11 tys. zł tytułem pożyczki, uznając brak dowodu na zawarcie umowy przez pozwanego, gdyż umowa nie była przez niego podpisana. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił wyrok, zasądzając dochodzoną kwotę. Uznał, że mimo braku podpisu pozwanego, istnienie umowy pożyczki zostało udowodnione poprzez przedstawienie umowy przelewu wierzytelności, potwierdzenie przelewu 10 000 zł na konto pozwanego oraz brak kwestionowania przez pozwanego otrzymania pożyczki czy kradzieży danych.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, III Wydział Cywilny Odwoławczy, rozpoznał sprawę z powództwa (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego – Subfunduszu KI1 w W. przeciwko P. O. o zapłatę. Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem z dnia 6 czerwca 2019 r. oddalił powództwo funduszu o zapłatę kwoty 11.327,20 zł wraz z odsetkami. Sąd pierwszej instancji uznał, że powód nie udowodnił zawarcia umowy pożyczki między pozwanym a pierwotnym pożyczkodawcą, spółką (...) Sp. z o.o. w W., ponieważ umowa pożyczki nie została przez pozwanego podpisana, a także nie przedstawiono dokumentacji potwierdzającej ubieganie się przez pozwanego o pożyczkę ani dowodu, że wskazany rachunek bankowy należał do pozwanego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok. Wskazał, że pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty kwestionował roszczenie co do zasady i wysokości, zarzucając brak podpisanej umowy pożyczki oraz brak legitymacji czynnej powoda. Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwany nie zarzucił kradzieży danych, nieotrzymania pożyczki ani nie zwrócił otrzymanej kwoty. W ocenie sądu odwoławczego, powód wykazał zawarcie umowy pożyczki na odległość, przedstawiając umowę przelewu wierzytelności wraz ze spisem wierzytelności, gdzie wskazana była wierzytelność wobec pozwanego. Przedłożono również potwierdzenie przelewu kwoty 10 000 zł z rachunku spółki (...) na rachunek P. O. tytułem umowy pożyczki. Sąd Okręgowy uznał, że te dowody, w połączeniu z brakiem kwestionowania przez pozwanego otrzymania środków, wystarczająco udowodniły istnienie wierzytelności. Zmieniając wyrok, sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 11.327,20 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty wniesienia pozwu, oddalając apelację w pozostałej części. Orzeczono również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak podpisu nie wyklucza istnienia zobowiązania, jeśli inne dowody, takie jak umowa cesji wierzytelności, potwierdzenie przelewu środków na rachunek pozwanego oraz brak kwestionowania przez pozwanego otrzymania pożyczki, wystarczająco udowadniają zawarcie umowy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że powód wykazał zawarcie umowy pożyczki na odległość poprzez przedstawienie umowy cesji wierzytelności, potwierdzenia przelewu środków na konto pozwanego oraz brak kwestionowania przez pozwanego otrzymania pożyczki. Brak podpisu na umowie nie był decydujący w kontekście pozostałego materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i uwzględnienie apelacji w części

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty – Subfundusz KI1 w W.instytucjapowód
P. O.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania w zależności od wyniku sprawy.

Pomocnicze

k.c. art. 509 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Dotyczy przelewu wierzytelności.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Dotyczy ciężaru dowodu.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku przedstawiania dowodów przez strony.

k.p.c. art. 503 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zarzutów w sprzeciwie od nakazu zapłaty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie umowy pożyczki potwierdzone innymi dowodami niż podpis pozwanego (umowa cesji, potwierdzenie przelewu, brak kwestionowania przez pozwanego). Wywiązanie się przez powoda z warunków umowy cesji wierzytelności. Pozwany nie wykazał, że nie otrzymał pożyczki ani że doszło do kradzieży jego danych.

Odrzucone argumenty

Argument sądu pierwszej instancji o braku dowodu zawarcia umowy z powodu braku podpisu pozwanego. Argument pozwanego o braku legitymacji czynnej powoda.

Godne uwagi sformułowania

W tych okolicznościach sprawy sąd był zobowiązany do zbadania przedstawionych pozwanego sprzeciwie zarzutów. Umowa została zawarta na odległość przez internet i nie została pozwanego podpisana. Takie żądanie stanowi niedopuszczalną zmianę żądania na etapie postępowania odwoławczego.

Skład orzekający

Magdalena Balion - Hajduk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dowodzenie zawarcia umowy pożyczki na odległość w sytuacji braku podpisu pozwanego, ale przy istnieniu innych dowodów potwierdzających transakcję i brak kwestionowania jej przez dłużnika."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej kombinacji dowodów i braku reakcji pozwanego. Może być mniej przydatne w sytuacjach, gdy pozwany aktywnie kwestionuje otrzymanie środków lub kradzież danych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może dojść do wniosku o istnieniu umowy pożyczki mimo braku podpisu, opierając się na innych dowodach. Jest to istotne dla praktyki obrotu bezgotówkowego i umów zawieranych online.

Pożyczka bez podpisu? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy umowa jest ważna mimo braku pieczątki!

Dane finansowe

WPS: 11 327,2 PLN

zapłata: 11 327,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1037/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion - Hajduk po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2020 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego – Subfunduszu KI1 w W. przeciwko P. O. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II C 222/19 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) zasądza od pozwanego na rzecz powoda 11 327,20 zł (jedenaście tysięcy trzysta dwadzieścia siedem złotych i dwadzieścia groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 21 września 2018r., b) zasądza od pozwanego na rzecz powoda 2717zł (dwa tysiące siedemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 2. oddala apelację w pozostałej części; 3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 986,95 zł (dziewięćset osiemdziesiąt sześć złotych i dziewięćdziesiąt pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSO Magdalena Balion – Hajduk Sygn. akt III Ca 1037/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rybniku z 6 czerwca 2019r. oddalił powództwo (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego – Subfunduszu KI1 w W. przeciwko P. O. o zapłatę kwoty 11.327,20 zł wraz z odsetkami. Sąd Rejonowy ustalił, że warunkiem udzielenia pożyczki przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. było utworzenie za pośrednictwem strony internetowej Spółki aktualnego profilu klienta. Utworzenie profilu Klienta na stronie internetowej w/w Spółki było jednocześnie złożeniem wniosku o zawarcie umowy oraz wniosku o pożyczkę. W profilu Klienta pożyczkobiorca miał podać swoje dane osobowe, e-mail, numer telefonu komórkowego. Następnie pożyczkobiorca celem weryfikacji danych oraz potwierdzenia swojego numeru rachunku bankowego miał dokonać przelewu na rzecz w/w Spółki kwotę 0,01 zł tytułem opłaty rejestracyjnej. W tytule przelewu miał wpisać pod rygorem wstrzymania procesu rejestracyjnego tekst zgodny z przesłanym mu komunikatem w e-mailu, wysłanym do niego po utworzeniu Profilu Klienta. Po otrzymaniu przez pożyczkodawcę opłaty rejestracyjnej, po zweryfikowaniu danych zawartych w Profilu Klienta, pożyczkodawca informował pożyczkobiorcę o wyniku dokonanej weryfikacji zdolności kredytowej poprzez wysłanie wiadomości drogą sms lub e-mailem. W dniu 8 lipca 2017 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. dokonała przelewu kwoty 10.000 zł na rachunek bankowy o numerze (...) , którego odbiorcą miał być P. O. , zamieszkały w R. przy ulicy (...) tytułem umowy pożyczki (...) . 12 kwietnia 2018 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zawarła z powodem umowę przelewu wierzytelności pieniężnych w stosunku do osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczych. Wierzytelności wynikały miedzy innymi z zawieranych przez w/w Spółkę pożyczek gotówkowych. Spis objętych umową wierzytelności został zamieszczony jako pliki E. zabezpieczone hasłem na płycie CD oraz spis ten miał być przesłany również za pośrednictwem poczty e-mail. W dniu rozliczenia umowy miał zostać utworzony spis wierzytelności w formie papierowej jako załącznik nr 3 do umowy. Wierzytelności objęte spisem miały przejść na w/w Fundusz w dniu zawarcia umowy pod warunkiem uiszczenia przez Fundusz całości ceny nabycia wierzytelności. Wśród wierzytelności objętych umową znajdowała się wierzytelność wobec P. O. z tytułu umowy pożyczki o numerze (...) w wysokości 11.018,43 zł. (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Subfundusz KI 1 w W. uiścił na rzez (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. całość ceny należnej z tytułu cesji wierzytelności z dnia 12 kwietnia 2018 roku. Zgodnie z umową strony sporządziły spis wierzytelności w formie papierowej jako załącznik nr 3 do w/w umowy przelewu wierzytelności. Sąd pierwszej instancji jako podstawę prawną wskazał art. 509 § 1 i 2 k.c. oraz art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. W ocenie Sądu powód nie udowodnił, aby (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. łączyła z pozwanym umowa pożyczki o numerze (...) . Wprawdzie do umowy pozwu została dołączona umowa pożyczki z danymi pozwanego, w tym jego numerem P. , ale umowa ta nie została przez pozwanego podpisana. Sąd wskazał także, że do pozwu nie została natomiast dołączona żadna dokumentacja, z której wynikałoby, iż pozwany ubiegał się o zawarcie z nim umowy pożyczki, nie zostało udowodnione czy rachunek bankowy, na który spółka przelała kwotę 10.000 zł był rachunkiem bankowym pozwanego. Powódka apelacji zarzuciła wyrokowi naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyprowadzenie wyników sprzecznych z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego przy dokonywaniu oceny wiarygodności i mocy materiału dowodowego, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy i uznanie, że powód nie udowodnił zawarcia umowy pożyczki pomiędzy pozwanym a poprzednim wierzycielem, podczas gdy do akt sprawy został złożony zarówno wydruk umowy pożyczki zawierającej zapis o przekazaniu na rzecz pozwanego kwoty 10 000 zł tytułem kapitału jak również bankowe potwierdzenie realizacji płatności kwoty 10 000 zł z rachunku pożyczkodawcy na rachunek bankowy pozwanego. Skarżący wniósł o zmianę wyroku i zasądzenie na rzecz powoda 13 327,20 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od wniesienia pozwu oraz kwoty 2717 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za postępowanie przed sądem pierwszej instancji oraz zwrotu kosztów procesu za postępowanie przed sądem w drugiej instancji względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji oraz pozostawienie temu sądowi orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa w postępowaniu apelacyjnym wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja częściowo zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając że powód nie wykazał, że spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zawarła umowę pożyczki z pozwanym i ze to na jego konto przelano kwotę 10 000zł. Pozwany w niniejszej sprawie w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym zgodnie z art. 503 § 1 k.p.c. był zobowiązany do przedstawienia zarzutów, które pod rygorem ich utraty mógł zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy oraz do przedstawienia okoliczności faktycznych i dowodów. Sąd zaś pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w sprzeciwie bez swojej lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności. W niniejszej sprawie pozwany w sprzeciwie zakwestionował w całości roszczenie zarówno co do zasady jak i do wysokości, kwestionując, że powód wykazał, że spółce (...) z o.o. przysługiwała jakakolwiek wierzytelność względem pozwanego albowiem umowa pożyczki przedstawiona przez powoda nie została przez nikogo podpisana ponadto pozwany zarzucił brak legitymacji czynnej to jest, że powód nie wykazał, aby był wierzycielem pozwanego albowiem w umowie cesji nie zostały wymienione dane pozwanego. Powód nie zarzucił zarówno w sprzeciwie jak i w toku dalszego postępowania, że doszło do kradzieży jego danych, że nie otrzymał kwoty pożyczki albo że ją zwrócił, nie wykazał też w żaden sposób że zakwestionował otrzymane przed procesem wezwanie do zapłaty czy też, iż wskazane w umowie pożyczki oraz bankowym dowodzie przelewu kwoty 10 000 zł dane i numer konta nie należą do niego i przelanej kwoty nie otrzymał. W tych okolicznościach sprawy sąd był zobowiązany do zbadania przedstawionych pozwanego sprzeciwie zarzutów. Jak wynika z akt powód przedstawił umowę przelewu wierzytelności wraz z załącznikiem – spisem wierzytelności oraz wykazał, że warunki cesji zostały spełnione. W załączniku do umowy przelewu wierzytelności określona jest w wierzytelność przysługująca pierwotnemu wierzycielowi w stosunku w pozwanego. Z treści przedstawionej umowy pożyczki z 8 lipca 2017 r. wynika, że umowa została zawarta po spełnieniu warunków w określonych w umowie miedzy innymi, gdy pożyczkobiorca posiada aktywny profil klienta na stronie internetowej. Po utworzeniu profilu klienta pożyczkobiorca celem weryfikacji danych oraz potwierdzenia numeru rachunku bankowego pożyczkobiorcy jest zobowiązany do dokonania przelewu w kwocie 0,01 zł tytułem opłaty rejestracyjnej, pożyczkodawca zaś informuje pożyczkobiorcę o przyznaniu pożyczki telefonicznie lub wysyłając wiadomość SMS lub e -mail lub za pomocą komunikatu zamieszczonego na profilu klienta, a za dzień zawarcia umowy strony uważają dzień przekazania pożyczki na rachunek bankowy pożyczkobiorcy. Umowa została zawarta na odległość przez internet i nie została pozwanego podpisana. Powód przedłożył potwierdzenie wykonania operacji z dnia 8 lipca 2007, z którego wynika, iż kwota 10 000 zł od spółki (...) z ograniczoną odpowiedzialnością w W. została przekazana na rachunek P. O. zam. w R. przy ulicy (...) tytułem umowy pożyczki nr (...) . Powód w pozwie domagał się zasądzenia kwoty 10 000 zł z umownymi odsetkami od 8 sierpnia 2017 r. oraz odsetek ustawowych za opóźnienia od wniesienia pozwu w wysokości 1327,20 zł czyli łącznie kwoty 11 327,20 zł. W apelacji powód domagał się zmiany wyroku i zasądzenia na swoją rzecz kwoty 13 327,20 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienia od wniesienia pozwu. Takie żądanie stanowi niedopuszczalną zmianę żądania na etapie postępowania odwoławczego. Z tej przyczyny Sąd Okręgowy, zmieniając zaskarżony wyrok uwzględnił żądanie do kwoty żądanej w pozwie wraz z kosztami procesu. W związku z tym Sąd Okręgowy, mając powyższe na uwadze na mocy art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok zasądzając na rzecz powódki kwotę 11 327,20 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty wniesienia pozwu, natomiast w pozostałej części na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako nieuzasadnioną. O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 98 k.p.c. obciążając pozwanego kosztami postępowania przed sądem rejonowym. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na zasadzie art. 100 k.p.c. Pozwany uległ w 85 % i w takim stosunku winien zwrócić koszty powodowi koszty postępowania przed sądem drugiej instancji. Koszty postępowania odwoławczego wyniosły 1867 zł (opłata od apelacji 667 zł, wynagrodzenia pełnomocników 1200 zł) 85% stanowi 1586,95 zł, pozwany poniósł koszty zastępstwa w kwocie 600 zł, winien zwrócić powodowi 986,95 zł. SSO Magdalena Balion - Hajduk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI