III Ca 1035/18

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-10-02
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
księgi wieczystewpisroszczenieprawo osobisteochrona środowiskanieruchomościizolacja akustycznaodszkodowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że wpis informacji o zaspokojeniu roszczenia w księdze wieczystej nie jest dopuszczalny na gruncie przepisów o księgach wieczystych.

Wnioskodawca domagał się wpisu w księdze wieczystej informacji o zaspokojeniu roszczenia przysługującego właścicielowi nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że fakt zaspokojenia roszczenia nie stanowi roszczenia ani prawa osobistego, które mogłoby podlegać wpisowi. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, podkreślając, że wpis w księdze wieczystej na podstawie art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotece dotyczy praw osobistych i roszczeń, a nie informacji o ich zaspokojeniu.

Sprawa dotyczyła wniosku o wpis w księdze wieczystej informacji o zaspokojeniu roszczenia przysługującego właścicielowi nieruchomości, wynikającego z ugody sądowej zawartej w związku z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania i koniecznością poniesienia nakładów na izolację akustyczną. Wnioskodawca powoływał się na art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, argumentując, że przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu roszczeń i dopuszcza ujawnienie innych informacji. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując, że wpis dotyczy spełnionego świadczenia, a nie roszczenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w księdze wieczystej mogą być ujawniane prawa osobiste i roszczenia. Choć katalog ten nie jest zamknięty, wpis musi dotyczyć uprawnienia przysługującego podmiotowi. Fakt zaspokojenia roszczenia nie jest roszczeniem ani prawem osobistym w rozumieniu tego przepisu, a sąd jest związany granicami wniosku. W związku z tym, sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek, a sąd odwoławczy oddalił apelację jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, informacja o zaspokojeniu roszczenia nie stanowi roszczenia ani prawa osobistego w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i nie podlega wpisowi do księgi wieczystej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis w księdze wieczystej na podstawie art. 16 ustawy dotyczy praw osobistych i roszczeń, które stanowią uprawnienia przysługujące podmiotowi. Fakt zaspokojenia roszczenia nie jest takim uprawnieniem, a jedynie informacją o jego wygaśnięciu. Choć katalog wpisów nie jest zamknięty, musi on mieścić się w pojęciu praw osobistych i roszczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

brak informacji

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnej w K.spółkawnioskodawca
P. P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

u.k.w.h. art. 16 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

W księdze wieczystej mogą być ujawniane prawa osobiste i roszczenia, ale nie informacje o ich zaspokojeniu.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 16 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Sąd odrzucił argumentację wnioskodawcy opartą na tym przepisie, wskazując, że nie dotyczy on wpisu informacji o zaspokojeniu roszczenia.

k.p.c. art. 626 8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa granice kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, który bada jedynie treść i formę wniosku, dokumentów oraz księgi wieczystej.

k.p.c. art. 626 8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd jest związany zawartym we wniosku żądaniem.

k.c. art. 353

Kodeks cywilny

Wspomniany w kontekście definicji zobowiązania jako źródła praw osobistych.

u.p.o.ś. art. 129 § ust. 2

Ustawa Prawo o ochronie środowiska

Podstawa roszczenia, którego zaspokojenie miało być wpisane.

u.p.o.ś. art. 136 § ust. 3

Ustawa Prawo o ochronie środowiska

Podstawa roszczenia, którego zaspokojenie miało być wpisane.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fakt zaspokojenia roszczenia nie jest roszczeniem ani prawem osobistym w rozumieniu art. 16 ust. 1 u.k.w.h. Sąd w postępowaniu wieczystoksięgowym jest związany granicami wniosku i treścią księgi wieczystej. Wpis w księdze wieczystej musi dotyczyć uprawnienia przysługującego podmiotowi.

Odrzucone argumenty

Art. 16 u.k.w.h. nie zawiera zamkniętego katalogu roszczeń i dopuszcza wpis innych informacji. Art. 16 ust. 2 pkt 5 u.k.w.h. przewiduje wpis informacji, co powinno być podstawą do wpisu informacji o zaspokojeniu roszczenia. Wpis informacji o zaspokojeniu roszczenia chroni przyszłych nabywców nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

nie jest uprawnionym domaganie się wpisu spełnionego świadczenia nie sposób uznać, iż fakt zaspokojenia roszczenia stanowi roszczenie lub prawo osobiste ustawodawca nie definiuje w sposób klasyczny pojęcia „prawa osobiste i roszczenia" przez pojęcie to rozumieć należy uprawnienia względne [...] w odniesieniu do których ustawodawca wyjątkowo zgodził się rozszerzyć ich skuteczność wobec osób trzecich

Skład orzekający

Gabriela Sobczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Leszek Dąbek

sędzia

Marcin Rak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisów w księgach wieczystych, w szczególności art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, oraz zakresu kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu informacji o zaspokojeniu roszczenia, a nie samego roszczenia. Interpretacja opiera się na ogólnych zasadach prawa ksiąg wieczystych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i księgami wieczystymi, ponieważ precyzuje, jakie informacje mogą, a jakie nie mogą być wpisywane do księgi wieczystej, co ma praktyczne znaczenie przy obrocie nieruchomościami.

Czy informacja o spłaconym długu może trafić do księgi wieczystej? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1035/18 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2018 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Gabriela Sobczyk (spr.) Sędziowie SO Leszek Dąbek SO Marcin Rak po rozpoznaniu w dniu 2 października 2018 roku w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki Akcyjnej w K. przy udziale P. P. o wpis w księdze wieczystej na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 21 marca 2018 roku, sygn. akt Dz. Kw. GL1T/000012155/17 postanawia: oddalić apelację. SSO Marcin Rak SSO Gabriela Sobczyk SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 1035/18 UZASADNIENIE Wnioskodawca, (...) SA z siedzibą w K. , wniósł o dokonanie wpisu w dziale III księgi wieczystej nr (...) faktu zaspokojenia przez (...) SA roszczenia przysługującego na podstawie art. 129 ust.2 w zw. z art.136 ust.3 ustawy z dnia 27.04.2001r. prawo o ochronie środowiska( Dz. U. z 2016 poz.672 z późn. zm.).w związku z uchwałą sejmiku w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla (...) K. w P. przysługującego wnioskodawcy tytułem konieczności poniesienia nakładów niezbędnych celem zwiększenia izolacyjności akustycznej zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach, budynku mieszkalnego stanowiącego część składową nieruchomości (...) w wysokości 27 900zł brutto. Do wniosku dołączono odpis ugody sądowej z dnia 8 maja 2017r. zawartej przez Sądem Rejonowym Katowice- Zachód w Katowicach w sprawie I Co 2571/16 pomiędzy wnioskodawcą a P. P. regulującej kwestię wypłaty przez wnioskodawcę odszkodowania na rzecz uczestnika. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2018r. referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek. Na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł skargę. Wskazał na treść art. 16 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece , podnosząc, że powołany przepis artykułu nie zawiera zamkniętego katalogu roszczeń oraz praw osobistych, zatem dopuszczalne jest ujawnienie informacji o treści objętej wnioskiem. Wskazał, że nie jest konieczne aby konkretny przepis przewidywał możliwość dokonania wpisu roszczenia. podniósł też, że w art.16 ust.2 pkt 5 przewidział wpis informacji w księdze wieczystej. Zatem może to także nastąpić w niniejszej sprawie. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił wniosek. Sąd Rejonowy ustalił i zważył, że wnioskodawca domagał się wpisu w dziale III wskazanej księgi wieczystej informacji o zaspokojeniu roszczenia przysługującemu P. P. – właścicielowi ujawnionemu w dziale II wskazanej księgi wieczystej. Sąd Rejonowy przywołał treść art. 16 oraz art. 122 ww. ustawy i wskazał, że nieuprawnionym jest domaganie się wpisu spełnionego świadczenia. Apelację od tego postanowienia wywiódł wnioskodawca, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż zawiera ona zamknięty katalog praw osobistych oraz roszczeń, a tym samym że nie została przewidziana w nim możliwość wpisu w księdze wieczystej informacji o zaspokojeniu roszczenia. Zarzucił też naruszenie art. 122 ustawy o księgach wieczystych poprzez jego zastosowanie oraz art. 626 9 k.p.c. poprzez jego zastosowanie i oddalenie wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponownie odniósł się do treści art. 16 ust.2 pkt 4 i 5 ustawy o ks. wiecz. i hip. Wskazując że zawarte w nich rodzaje Sygn. akt III Ca 1035/18 wpisów nie mogą być traktowane jako uprawnienia lecz pozycie prawne czy informacje. Wskazał, że informacja o zaspokojeniu roszczenia odnosi się do sytuacji prawnej właściciela nieruchomości i pozwala na ochronę praw przyszłych nabywców nieruchomości, a tym samym wnioskodawcy – poprzez umożliwienie im weryfikacji istnienia roszczeń, których zaspokojenia mogliby się ewentualnie domagać. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń w sprawie. Ustalenia te Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. art. 626 8 § 2 k.p.c. Sąd rozpoznając wniosek o wpis, bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Cytowany przepis określa zatem granice kognicji Sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym i stanowi dyrektywę rozpoznania sprawy. Na tych samych podstawach ograniczona jest również kognicja Sądu Okręgowego który jest zobowiązany i ograniczony jedynie do zbadania, czy wydane przez Sąd Rejonowy orzeczenie jest prawidłowe w świetle treści wniosku, treści i formy dokumentów dołączonych do wniosku oraz treści księgi wieczystej. Zgodnie z art. 16 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych w księdze wieczystej, poza prawami rzeczowymi , mogą być ujawnione prawa osobiste i roszczenia. Jak trafnie wskazuje skarżący wyliczenie praw osobistych i roszczeń zawarte w ust.2 wskazanego przepisu nie stanowi zamkniętego katalogu praw osobistych oraz roszczeń. W doktrynie słusznie zauważono, że ustawodawca nie definiuje w sposób klasyczny pojęcia „prawa osobiste i roszczenia". Próbę ustalenia zakresu znaczeniowego pojęcia „prawa osobiste i roszczenia" można co najwyżej oprzeć na analizie charakteru prawnego tych uprawnień, które wprost zostały określone jako „prawa osobiste i roszczenia", a przez pojęcie to rozumieć należy uprawnienia względne, tj. wynikające ze stosunku prawnego istniejącego między zindywidualizowanymi podmiotami i zasadniczo tylko między tymi podmiotami skuteczne (w większości przypadków obligacyjne, a więc mające źródło w zobowiązaniu w rozumieniu art. 353 k.c. ), w odniesieniu do których ustawodawca wyjątkowo zgodził się rozszerzyć ich skuteczność wobec osób trzecich ( tak: Łukasz Przyborowski, Komentarz do art. 16 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, baza LEX Omega Wydawnictwa WoltersKluwer). Skarżący w skardze, jak i w apelacji wywodzi, że w art. 16 ust.2 pkt 4 i 5 wskazano nie na roszczenia, lecz pozycję prawną lub informację. Okoliczność, że ustawodawca wprost przewidział dokonanie wpisów określonej treści nie może dawać podstaw do rozszerzania pojęcia roszczenia czy uprawnienia osobistego, co do których odnosi się art.16 ust.1. Nie jest Sygn. akt III Ca 1035/18 zatem skuteczna argumentacja skarżącego odwołująca się do art. 16 ust.2 pkt 5 ustawy. Niewątpliwie bowiem skarżącemu chodzi o inny wpis niż tam wymieniony. W niniejszym postępowaniu Sąd Rejonowy słusznie wskazał, iż wniosek dotyczył wpisania do księgi wieczystej informacji o zaspokojeniu roszczenia przysługującego właścicielowi nieruchomości. Nie sposób uznać, iż fakt zaspokojenia roszczenia stanowi roszczenie lub prawo osobiste. Nie może więc taka informacja podlegać wpisowi do księgi wieczystej. Co prawda bowiem art. 16 ustawy o księgach wieczystych nie zawiera zamkniętego katalogu roszczeń i praw osobistych, nie mniej jednak wpis dokonany na podstawie tego przepisu, a nie wymieniony w art. 16 ust.2 powinien zawierać się w pojęciu „roszczeń i praw osobistych”, a więc powinien stanowić uprawnienie przysługujące danemu podmiotowi. Sąd nie może przy tym wejść poza granice wniosku, gdyż jest związany zawartym w nim żądaniem ( art. 626 8 §1kpc ). Wpis którego domagał się wnioskodawca nie dotyczy roszczenia wnioskodawcy, lecz wygaśnięcia roszczenia właściciela. Zatem w świetle art. 16 ust.1 ustawy nie może być wpisany w księdze wieczystej. Sąd Okręgowy stwierdził tym samym, iż rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego oddalające wniosek jest w pełni prawidłowe, a tym samym nie zaistniały podstawy do jego zmiany czy uchylenia. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. SSO Marcin Rak SSO Gabriela Sobczyk SSO Leszek Dąbek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI