III Ca 1032/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powódki, potwierdzając nieważność umowy gwarancyjnej, która miała na celu obejście przepisów ustawy o działalności leczniczej.
Powódka dochodziła zapłaty kwoty 34.723,99 zł od szpitala, wywodząc swoje roszczenie z umowy gwarancyjnej zawartej z inną spółką, która miała nabyć wierzytelności wobec szpitala. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając umowę gwarancyjną za nieważną z powodu obejścia przepisów ustawy o działalności leczniczej. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając apelację powódki i zasądzając od niej zwrot kosztów postępowania odwoławczego.
Powódka, (...) Spółka Akcyjna w Ł., domagała się od Wojewódzkiego Szpitala (...) w J. zapłaty 34.723,99 zł wraz z odsetkami. Roszczenie wywodziła z umowy gwarancyjnej zawartej z (...) Sp. z o.o., na mocy której miała nabyć wierzytelności tej spółki wobec pozwanego szpitala. Sąd Rejonowy w Jastrzębiu-Zdroju oddalił powództwo, uznając umowę gwarancyjną za nieważną na podstawie art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 54 ust. 6 ustawy o działalności leczniczej, gdyż jej celem było obejście przepisów ustawy. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Stwierdził, że umowa gwarancyjna, która miała na celu przejęcie wierzytelności szpitala wobec (...) Sp. z o.o. przez powódkę, była nieważna, ponieważ wymagała zgody podmiotu tworzącego szpital, której nie uzyskano. W konsekwencji, powódka nie nabyła skutecznie wierzytelności i nie posiadała legitymacji czynnej do ich dochodzenia. Sąd odwoławczy oddalił apelację jako bezzasadną i zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa gwarancyjna jest nieważna, ponieważ jej celem było obejście przepisów art. 54 ust. 5 i 6 ustawy o działalności leczniczej, które wymagały zgody podmiotu tworzącego na zmianę wierzyciela szpitala.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa gwarancyjna miała na celu obejście ustawy, ponieważ strony nie uzyskały wymaganej zgody podmiotu tworzącego na zmianę wierzyciela szpitala. W związku z tym czynność prawna była nieważna z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwanego Wojewódzkiego Szpitala (...) w J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w Ł. | spółka | powódka |
| Wojewódzkiemu Szpitalowi (...) w J. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.dz.l. art. 54 § ust. 5 i 6
Ustawa o działalności leczniczej
Czynność prawna mająca na celu zmianę wierzyciela samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej wymaga zgody podmiotu tworzącego pod sankcją nieważności.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.
Pomocnicze
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy cesji wierzytelności.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania sądu żądaniem pozwu.
k.p.c. art. 383 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz dokonywania zmiany powództwa w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa gwarancyjna miała na celu obejście przepisów ustawy o działalności leczniczej, co skutkuje jej nieważnością. Powódka nie nabyła skutecznie wierzytelności, ponieważ nie uzyskano wymaganej zgody podmiotu tworzącego szpital. Zmiana podstawy faktycznej powództwa w apelacji jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
Umowa gwarancyjna jest ważna i powódka skutecznie nabyła wierzytelności. Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego. Powództwo powinno być uwzględnione na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Godne uwagi sformułowania
czynność ta miała na celu obejście ustawy w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. i z mocy tej regulacji jest nieważna. nie doszło do skutecznego przejęcia przez powódkę wierzytelności przysługujących (...) wobec pozwanego i uznała powództwo za bezzasadne. nie doszło bowiem do skutecznego przelewu tych wierzytelności na rzecz powódki. zmiana powództwa przez wystąpienie przez skarżąca z nowymi roszczeniami w rozumieniu art. 383 zd. 1 k.p.c.
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący-sprawozdawca
Gabriela Sobczyk
członek
Marcin Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o działalności leczniczej dotyczących zmiany wierzyciela w samodzielnych zakładach opieki zdrowotnej oraz dopuszczalności zmiany powództwa w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej szpitala jako samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej i wymaga analizy kontekstu umów gwarancyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie wymogów formalnych przy zawieraniu umów, zwłaszcza w sektorze publicznym, oraz konsekwencje prób obejścia prawa. Jest to przykład z życia, który może być pouczający dla przedsiębiorców i prawników.
“Szpital wygrał sprawę o zapłatę dzięki lukom w umowie i przepisom o działalności leczniczej.”
Dane finansowe
WPS: 34 723,99 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1032/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędzia SO Gabriela Sobczyk Sędzia SR (del.) Marcin Rak Protokolant Aneta Puślecka po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w Ł. przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi (...) w J. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I C 1293/13 1. oddala apelację; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1.200 zł (tysiąc dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. SSR (del.) Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Ca 1032/14 UZASADNIENIE Powódka (...) Spółka Akcyjna w Ł. żądała zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Wojewódzkiego Szpitala (...) w J. kwoty 34.723,99zł, z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa oraz zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie twierdziła, iż w wykonaniu umowy gwarancyjnej zawartej w dniu 14 09 2012r. z (...) Sp. z o. o. nabyła przysługujące jej kontrahentowi wobec pozwanego niezrealizowane wierzytelności wynikające z umowy zawartej przez te podmioty w dniu 9 12 2011r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi sporządził w dniu 4 07 2013r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym nakazał pozwanemu zapłacić powódce dochodzone należności. Pozwany Wojewódzki Szpitala (...) w J. wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym żądał oddalenia powództwa i zasądzenia na jego rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu. Zarzuciła, że powódka nie jest legitymowana do dochodzenia wierzytelności wynikających z umowy zawartej w dniu 9 12 2011r. przez pozwaną z (...) , gdyż umowa zawarta przez nią z tą Spółką w dniu 14 09 2012r. jest nieważna (jest sprzeczna z postanowieniami umowy z dnia 9 12 2011r. oraz z regulacją art. 54 ust. 6 ustawy o działalności leczniczej ). Ponadto podnosiła, że powódka zawyżyła wysokość dochodzonych należności. Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdroju w wyroku z dnia 24 04 2014r oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia między innymi wskazał, że zasadniczym celem działania stron umowy gwarancyjnej zawartej przez powódkę z (...) Spółki z o. o. było przejęcie przynależnej jej względem pozwanego wierzytelności, przez co zmierzała ona do obejścia regulacji art. 54 ust. 6 ustawy o działalności leczniczej. Ocenił, iż w tej sytuacji czynność ta miała na celu obejście ustawy w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. i z mocy tej regulacji jest nieważna. W konsekwencji czego nie doszło do skutecznego przejęcia przez powódkę wierzytelności przysługujących (...) wobec pozwanego i uznała powództwo za bezzasadne. O kosztach postępowania orzekał w oparciu o art. 98 k.p.c. (...) Spółka Akcyjna w Ł. , która wnosiła o jego zmianę przez uwzględnienie powództwa i zasądzenia na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu za obie instancje, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzucał, iż przy ferowaniu wyroku naruszono wskazane w apelacji regulacje prawa procesowego i prawa materialnego. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powódki, a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę i skonstruował prawidłową podstawę faktyczną orzeczenia. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia w znacznej części dotyczą faktów bezspornych pomiędzy stronami, a w pozostałym zakresie mają podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Dokonana przez Sąd Rejonowy jego ocena - jakkolwiek lakoniczna - jest logiczna i z uwagi na charakter źródeł dowodowych (ustalenia faktyczne poczyniono na podstawie informacji zawartych w dokumentach, których wiarygodność nie była podważana przez strony), mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i Sąd odwoławczy ją podziela. Powódka w ramach podniesionych w apelacji zarzutów w istocie nie kwestionuje poczynionych ustaleń faktycznych, lecz dokonaną przez Sąd Rejonowy ich ocenę prawną. Dlatego zarzuty te nie mają wpływu na powyższą ocenę i są oczywiście bezzasadne. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w swym zasadniczym zarysie jest także prawidłowa i Sąd odwoławczy z nielicznymi wyjątkami (poniżej) ocenę prawną Sądu pierwszej instancji podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496). Powództwo zostało oparte na twierdzeniu, iż pozwany nie wywiązał się z umowy zawartej w dniu 9 12 2011r. pomiędzy nim a (...) Sp. z o.o. oraz że powódka nabyła przysługujące tej Spółce względem pozwanego wierzytelności w wykonaniu umowy zawartej przez nią z tą Spółka w dniu 14 09 2012r., co stosownie do regulacji art. 321 k.p.c. wyznacza zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie. Z poczynionych i nie kwestionowanych przez powódkę ustaleń wynika, że w ramach umowy z dnia 9 12 2011r. (...) Sp. z o.o. zobowiązała się dostarczyć pozwanemu specjalistyczny sprzęt jednorazowego użytku oraz klipsy medyczne a pozwany zobowiązał się zapłacić jej za dostarczony sprzęt uzgodnioną w umowie cenę. W sprawie bezspornym jest, że pozwany posiada status samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej w związku z czym – zgodnie z regulacją art. 54 ust. 5 ustawy z dnia 15 04 2011r. o działalności leczniczej Dz.U. nr 112, poz. 654) – czynność prawna mająca na celu zmianę jego wierzyciela „mogła nastąpić po wyrażeniu zgody przez podmiot tworzący”, pod sankcją nieważności tej czynności (art. 54 ust. 6 ustawy). Powódka legitymacje czynną do dochodzenia od pozwanego przedmiotowych należności wywodzi z faktu wykonania przez nią zawartej z w dniu 9 12 2011r. z (...) Sp. z o.o. umowy gwarancyjnej. W ramach tej umowy powódka w postanowieniach § 6, 7 i 8 zobowiązała się przeprowadzić wszelkie czynności faktyczne i prawne mające na celu odzyskanie wierzytelności przysługujących (...) Sp. z o.o. od pozwanego i przyjęła na siebie odpowiedzialność za nie doprowadzenia w ich wyniku do spłaty w całości lub części przez pozwanego zobowiązania i w jej ramach zobowiązała się zapłacić (...) Sp. z o.o. „równowartość zobowiązań” pozwanego „na dzień płatności”, a po dokonaniu zapłaty miała nabyć roszczenia przynależne tej spółce wobec pozwanego. Postanowienia te zawierały zatem elementy umowy cesji wierzytelności uregulowanej w art. 509 i nast. k.c. (odpłatnej), zawartej pod warunkami zawieszającymi: bezskuteczności podjętych przez pozwaną czynności „doprowadzenia do spłaty w całości lub części przez pozwanego” na rzecz (...) Sp. z o.o. wierzytelności wynikających z umowy z dnia 9 12 2011r. oraz zapłaty przez powódkę tej Spółce ich równowartości. Stosownie do przywołanej powyżej regulacji art. 54 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 15 04 2011r. o działalności leczniczej Dz.U. nr 112, poz. 654) ich skuteczności była uzależniona od uzyskania na nie zgody „podmiotu tworzącego” pozwanego (pod sankcją nieważności), której strony umowy nie uzyskały. Z tej przyczyny są one bezskuteczne i dlatego – wbrew temu co zarzuca apelacja – powódka z mocy tej umowy nie nabyła względem pozwanego roszczeń o zapłatę dochodzonych należności i tym samym nie przysługuje jej wynikająca z tej umowy legitymacja do ich dochodzenia (nie doszło bowiem do skutecznego przelewu tych wierzytelności na rzecz powódki). W sprawie nie zachodzi również żaden z enumeratywnie wyliczonych w art. 518 k.c. przypadków od których zaistnienia prawodawca uzależnił nabycia przez osobę trzecią spłaconych wierzytelności. Z tej przyczyny regulacja ta nie ma w sprawie zastosowania, co w sposób prawidłowy uwzględnił Sąd Rejonowy ferując zaskarżony wyrok. W świetle wskazanej powyżej podstawy faktycznej powództwa nieuzasadniony jest również zarzut apelacji naruszenia przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia regulacji art. 405 i nast. k.c. Oparcie powództwa w apelacji na tym reżimie prawnym w istocie prowadzi bowiem do rozbudowy podstawy faktycznej powództwa i co za tym idzie zmiany powództwa przez wystąpienie przez skarżąca z nowymi roszczeniami w rozumieniu art. 383 zd. 1 k.p.c. , co zgodnie z tą regulacją jest niedopuszczalne (roszczenie to nie tylko żądanie i jego podstawa fatyczna ale również reżim prawny do którego odwołuje się podmiot poszukujący u Państwa ochrony prawnej). Niezależnie od tego, gdyby nawet przyjąć, iż Sąd odwoławczy rozpoznający sprawę jest uprawniony do uwzględnienia tego reżimu prawnego przy ocenie zasadności powództwa i co za tym idzie prawidłowości zaskarżonego orzeczenia, to również w świetle tego reżimu odpowiedzialności powództwo jest nieuzasadnione. Spełnienie przez powódkę świadczeń obciążających pozwanego z mocy wskazanej powyżej umowy z dnia 9 12 2011r. formalnie nie prowadzi bowiem do wygaśnięcia obowiązku pozwanego do ich świadczenia (...) Sp. z o. o. Dlatego ich spełnienie przez powódkę nie doprowadziło do zmniejszenia pasywów pozwanego i co za tym idzie do uzyskania przez niego korzyści majątkowej kosztem powódki w rozumieniu art. 405 k.c. W połączeniu z powyższym czyni to powództwo nieuzasadnionym, co ostatecznie znalazło prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym orzeczeniu i apelacja jest bezzasadna. Reasumując z podanych względów zaskarżony wyrok odpowiada prawu i dlatego apelację powódki jako bezzasadną oddalono na mocy art. 385 k.p.c. SSR (del.) Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI