II CA 163/16

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-06-02
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
spadekdziedziczenietestamentpostanowienieapelacjapostępowanie spadkowezmiana postanowieniaart. 679 k.p.c.

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawców w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku, uznając, że nie wykazali oni podstaw do wzruszenia prawomocnego orzeczenia.

Wnioskodawcy domagali się zmiany postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po swoich rodzicach, argumentując błędy popełnione przez sąd i nieznajomość charakteru testamentu. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że wnioskodawcy nie wykazali przesłanek z art. 679 k.p.c. do zmiany prawomocnego postanowienia spadkowego, a wszystkie strony miały możliwość zapoznania się z testamentem i podniesienia zarzutów w pierwotnym postępowaniu.

Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po W. S. i M. S. (3). Wnioskodawcy M. S. (1) i W. S. domagali się zmiany postanowienia wydanego w 1992 roku, argumentując, że popełniono rażący błąd przez sąd, a oni sami działali w zaufaniu do sądu. Podnosili również wątpliwości co do własnoręczności testamentu i świadomości prawnej kuratora. Sąd Rejonowy w Krotoszynie oddalił ten wniosek. W apelacji wnioskodawcy powtórzyli swoje zarzuty, domagając się uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił apelację, podzielając ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 679 k.p.c., zmiana prawomocnego postanowienia spadkowego jest możliwa tylko na podstawie, której nie można było powołać w pierwotnym postępowaniu, a wniosek o zmianę musi być złożony w ciągu roku od uzyskania takiej możliwości. Sąd uznał, że wszyscy uczestnicy mieli możliwość zapoznania się ze spornym testamentem i podniesienia zarzutów w pierwotnym postępowaniu, a brak świadomości prawnej lub błędy nie są wystarczającymi podstawami do zmiany prawomocnego orzeczenia. Ciężar dowodu spoczywał na wnioskodawcy, który nie wykazał wadliwości reprezentacji przez kuratora.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawcy nie wykazali przesłanek z art. 679 k.p.c. do zmiany prawomocnego postanowienia spadkowego. Wszyscy uczestnicy mieli możliwość zapoznania się ze spornym testamentem i podniesienia zarzutów w pierwotnym postępowaniu. Brak świadomości prawnej lub błędy nie są wystarczającymi podstawami do wzruszenia prawomocnego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania R. S. (2)

Strony

NazwaTypRola
M. S. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
W. S.osoba_fizycznawnioskodawca
E. S. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
T. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. S. (2) s. R. S. (1) s. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
T. Č.osoba_fizycznauczestnik postępowania
S. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
R. S. (2)osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. S. (2)osoba_fizycznauczestnik postępowania
R. S. (2)osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 679

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku, gdy żądanie opiera się na podstawie, której nie można było powołać w pierwotnym postępowaniu, a wniosek złożono przed upływem roku od uzyskania tej możliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez wnioskodawców przesłanek z art. 679 k.p.c. do zmiany prawomocnego postanowienia spadkowego. Wszyscy uczestnicy mieli możliwość zapoznania się ze spornym testamentem i podniesienia zarzutów w pierwotnym postępowaniu. Brak świadomości prawnej i błędy sądu nie są podstawą do zmiany prawomocnego orzeczenia. Niewykazanie wadliwej reprezentacji przez kuratora.

Odrzucone argumenty

Rażący błąd sądu w pierwotnym postępowaniu. Nieznajomość charakteru testamentu i jego własnoręczności. Wadliwa reprezentacja przez kuratora.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. Żaden z zarzutów podniesionych w apelacji nie wskazuje, że zaszły przesłanki wymienione w art. 679 k.p.c. umożliwiające uchylenie lub zmianę wadliwego postanowienia. Kwestia świadomości prawnej osób biorących udział w postępowaniu nie ma tu znaczenia, gdyż brak tej świadomości nie jest podstawą możliwości domagania się uchylenia lub zmiany postanowienie. Nie jest tez istotne, czy do błędu doszło z winy Sądu, czy też z innych przyczyn.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący-sprawozdawca

Janusz Roszewski

sędzia

Marian Raszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji art. 679 k.p.c. dotyczącego zmiany prawomocnych postanowień spadkowych i braku możliwości wzruszenia ich z powodu błędów proceduralnych lub braku świadomości prawnej stron, jeśli nie można było powołać nowych okoliczności w pierwotnym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany postanowienia spadkowego i wymaga spełnienia rygorystycznych przesłanek z art. 679 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury zmiany postanowienia spadkowego, gdzie sąd ściśle stosuje przepisy prawa. Brak w niej nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 163/16 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Janusz Roszewski SSO Marian Raszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z wniosku M. S. (1) i W. S. z udziałem E. S. (1) , T. S. , J. S. , M. S. (2) s. R. S. (1) s. W. , T. Č. , S. S. , R. S. (2) , E. S. (2) o zmianę postanowienia wydanego w sprawie I Ns 46/92 na skutek apelacji wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w Krotoszynie z dnia 29 grudnia 2015r. sygn. akt I Ns 125/15 p o s t a n a w i a: 1. oddalić apelację, 2. zasądzić od wnioskodawcy M. S. (1) na rzecz uczestnika postępowania R. S. (2) kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu apelacyjnym. SSO Janusz Roszewski SSO Wojciech Vogt SSO Marian Raszewski Dnia 9 czerwca 2016 roku II Ca 163/16 UZASADNIENIE Wnioskodawcy M. S. (1) i W. S. wnieśli o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po W. S. zmarłym 16 września 1991 r. w P. i M. S. (3) zmarłej 17 września 1991 r. w P. , które to postanowienie zapadło w Sądzie Rejonowym w Krotoszynie w dniu 10 marca 1992 r. w sprawie I Ns 46/92 Uczestnik postępowania R. S. (2) wniósł o oddalenie wniosku. Sąd Rejonowy w Krotoszynie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. oddalił wniosek. Apelację od tego rozstrzygnięcia złożył wnioskodawca zaskarżając je w całości. Zarzucił: 1. nie uwzględnienie przez Sąd świadomości prawnej wnioskodawców tego postepowania i faktu popełnienia rażącego błędu przez Sąd , a wnioskodawca i opiekun prawny M. S. (1) działali w zaufaniu do Sądu, 2. Sąd nie ustalił, czy testament był pisany przez T. C. , czy wnioskodawca W. S. znał charakter pisma rodziców, czt miał prawo uznawać testament za własnoręczny - jako pochodzący od rodziców, tym samym za ważny, czy miał obowiązek sprawdzać charakter pisma rodziców i czy funkcjonuje zasada, że w rodzinie nie należy nikomu ufać, 3. Nie zostało zbadane czy kurator M. S. (1) miał orientację, kto sporządził testament, gdyż gdyby wiedział to jego reprezentacja byłaby wadliwa i dawał możliwość wzruszenia postępowania. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Uczestnik R. S. (2) wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. W takiej sytuacji gdy sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i aprobuje dotychczasowe ustalenia, nie musi ich powtarzać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, Lex nr 966804; orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1935 r., C III 680/34. Zb. Urz. 1936, poz. 379, z dnia 14 lutego 1938 r.., C II 21172/37, Przegląd Sądowy 1938, poz. 380 i z dnia 19 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/05). Żaden z zarzutów podniesionych w apelacji nie wskazuje, że zaszły przesłanki wymienione w art. 679 k.p.c. umożliwiające uchylenie lub zmianę wadliwego postanowienia. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że wszyscy zainteresowani brali udział w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. W tej sytuacji – zgodnie z dyspozycją cytowanego przepisu - mogą oni tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku , gdy żądanie opierają na podstawie, której nie mogli powołać w tym postepowaniu, a wniosek o zmianę składają przed upływem roku od dnia, w którym uzyskali te możliwość. Wszystkie osoby biorące udział w postepowaniu mogły zapoznać się ze spornym testamentem i stwierdzić, że nie został on napisany przez spadkobierców i że jest to testament łączny. Mimo takiej możliwości żadne zarzuty odnośnie testamentu nie zostały podniesione. Kwestia świadomości prawnej osób biorących udział w postepowaniu nie ma tu znaczenia, gdyż brak tej świadomości nie jest podstawą możliwości domagania się uchylenia lub zmiany postanowienie. Nie jest tez istotne, czy do błędu doszło z winy Sądu, czy też z innych przyczyn. Ważne jest tylko to, aby podstawą żądania był okoliczności, których nie mogli podnieść w postepowaniu o stwierdzenie nabycia spadku. Wnioskodawca również nie wykazał aby kurator M. S. (1) reprezentował go w sposób nienależyty. Ciężar dowody spoczywa na wnioskodawcy. Zarzut niewyjaśnienia sprawy w tym zakresie jest więc bezzasadny. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie z art. 385 k.p.c. , orzec jak w sentencji. M. Raszewski Wojciech Vogt Janusz Roszewski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI