III C 954/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu o zapłatę kwoty 6.011,75 zł z tytułu umowy pożyczki zawartej między (...) Spółką Akcyjną a R. B. Pierwotnie wydany nakaz zapłaty został zaskarżony przez pozwanego, który podniósł zarzuty dotyczące nieskutecznego doręczenia oraz nieudowodnienia roszczenia co do zasady i wysokości, a także rażącego wygórowania opłaty administracyjnej. Sąd Rejonowy, rozpoznając sprawę, ustalił stan faktyczny oparty na umowie pożyczki i dokumentach związanych z jej wypowiedzeniem i wezwaniami do zapłaty. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była ocena postanowień umowy dotyczących opłaty przygotowawczej i administracyjnej. Sąd uznał te opłaty za niedozwolone klauzule umowne w rozumieniu art. 385¹ k.c., ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtowały prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały jego interesy. W konsekwencji, pozwany nie był związany tymi postanowieniami. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.078,39 zł, stanowiącą część należności głównej wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części dotyczącej zakwestionowanych opłat. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu i kosztach sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że nawet opłaty mieszczące się w ustawowych limitach mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie są indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta. Podkreślenie znaczenia indywidualnego uzgadniania warunków umowy.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych z konsumentami, gdzie postanowienia nie były negocjowane indywidualnie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opłaty przygotowawcza i administracyjna w umowie pożyczki konsumenckiej, mimo że nie przekraczają maksymalnych dopuszczalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu, mogą stanowić niedozwolone klauzule umowne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy nakładające obowiązek zapłaty opłaty przygotowawczej i administracyjnej mogą stanowić niedozwolone klauzule umowne, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, nawet jeśli ich wysokość nie przekracza limitów ustawowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłaty te nie zostały indywidualnie uzgodnione, ponieważ pozwany nie miał wpływu na ich treść ani wysokość. Ponadto, ich wysokość rażąco naruszała interesy konsumenta i była sprzeczna z dobrymi obyczajami, ponieważ nie odzwierciedlała rzeczywistych kosztów poniesionych przez pożyczkodawcę, a stanowiła jedynie sposób na zwiększenie zysku.
Czy sąd może ocenić postanowienia umowy dotyczące pozaodsetkowych kosztów kredytu pod kątem przepisów o niedozwolonych klauzulach umownych, nawet jeśli ich wysokość nie przekracza limitów określonych w ustawie o kredycie konsumenckim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, fakt, że pozaodsetkowe koszty pożyczki nie przekraczają maksymalnych dopuszczalnych granic, nie wyłącza możliwości oceny tych postanowień pod kątem przepisów o niedozwolonych klauzulach umownych.
Uzasadnienie
Ustawodawca określił maksymalne limity kosztów, aby chronić konsumentów, a nie przyznać pożyczkodawcom uprawnienia do naliczania opłat w maksymalnej wysokości bez względu na rzeczywiste koszty.
Jaki jest ciężar dowodu w zakresie indywidualnego uzgodnienia postanowień umowy z konsumentem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu, że postanowienie umowy zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na stronie, która się na to powołuje (w tym przypadku na pożyczkodawcę).
Uzasadnienie
Strona powodowa nie udowodniła, aby postanowienia umowy dotyczące opłat zostały z pozwanym uzgodnione indywidualnie lub aby pozwany miał wpływ na ich wysokość. Akceptacja warunków umowy nie jest tożsama z indywidualnym uzgodnieniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| R. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
u.k.k. art. 3 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja umowy o kredyt konsumencki.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Skutki uznania postanowienia za niedozwolone.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Definicja postanowień nieuzgodnionych indywidualnie.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia.
k.c. art. 359 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki jako świadczenie pieniężne.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Kapitalizacja odsetek.
k.p.c. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Doręczenia.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentu prywatnego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty procesu.
u.k.k. art. 3 § ust. 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa pożyczki jako umowa o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 5 § ust. 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
Całkowity koszt kredytu.
u.k.k. art. 5 § ust. 6a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Pozostałe koszty kredytu.
u.k.k. art. 36 a § ust. 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu.
u.k.k. art. 11
Ustawa o kredycie konsumenckim
Obowiązek udzielania wyjaśnień konsumentowi.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie kosztami sądowymi.
u.k.s.c. art. 28 § pkt 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Wysokość opłaty od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłaty przygotowawcza i administracyjna w umowie pożyczki stanowią niedozwolone klauzule umowne. • Brak indywidualnego uzgodnienia postanowień umowy dotyczących opłat. • Rażące naruszenie interesów konsumenta i sprzeczność z dobrymi obyczajami przez naliczanie nadmiernych opłat.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda jest w całości uzasadnione co do zasady i wysokości. • Opłaty przygotowawcza i administracyjna są zgodne z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim i mieszczą się w maksymalnych limitach.
Godne uwagi sformułowania
nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu • kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • nie oznacza to jednakże, że dokument taki nie może stanowić dowodu w sprawie • nie daje się pogodzić z wynikającą z ustawy o kredycie konsumenckim ochroną konsumentów • pożyczając kwotę 4.000 zł pozwany będzie zobowiązany do zwrotu kwoty 8.371,87 zł, a zatem dwukrotności kwoty pożyczonej
Skład orzekający
Justyna Pikulik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że nawet opłaty mieszczące się w ustawowych limitach mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie są indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta. Podkreślenie znaczenia indywidualnego uzgadniania warunków umowy."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych z konsumentami, gdzie postanowienia nie były negocjowane indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nadmiernymi opłatami w umowach pożyczek, nawet jeśli formalnie mieszczą się one w limitach ustawowych. Jest to ważny przykład dla konsumentów i praktyczne wskazówki dla prawników.
“Czy wysokie opłaty w pożyczce to zawsze legalny koszt? Sąd wyjaśnia, kiedy klauzule stają się abuzywne.”
Dane finansowe
WPS: 6011,75 PLN
należność główna z umowy pożyczki: 3078,39 PLN
odsetki umowne: 51,25 PLN
odsetki ustawowe za opóźnienie: 26,46 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.