Orzeczenie · 2019-11-28

III C 948/19

Sąd

Sąd Okręgowy w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2019-11-28

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

gwarancja bankowazapłataumowa o roboty budowlaneskarbiec państwabankroszczeniekoszty procesuuzasadnienie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia Skarbu Państwa przeciwko bankowi o zapłatę kwoty 170.681,75 zł z tytułu gwarancji bankowej, która zabezpieczała wykonanie umowy o budowę garnizonowej myjni pojazdów. Powód wskazał, że wykonawca umowy nie wywiązał się ze swoich zobowiązań, a bank odmówił wypłaty z gwarancji, podnosząc zarzuty dotyczące niespełnienia wymogów formalnych żądania zapłaty oraz wygaśnięcia gwarancji. Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał powództwo za uzasadnione. Sąd podkreślił, że gwarancja bankowa, zwłaszcza opatrzona klauzulami "nieodwołalnie i bezwarunkowo" oraz "na pierwsze żądanie", ma charakter abstrakcyjny i bank nie może skutecznie powoływać się na zarzuty wynikające ze stosunku podstawowego. Analizując żądanie zapłaty złożone przez powoda, sąd uznał je za prawidłowe, ponieważ zawierało wymagane oświadczenie o niewłaściwym wykonaniu zobowiązania przez wykonawcę oraz zostało opatrzone poświadczeniem banku beneficjenta, że podpisy złożone na żądaniu należą do osób uprawnionych. Sąd odrzucił zarzuty pozwanego dotyczące niespełnienia wymogów formalnych, interpretując klauzulę identyfikacyjną w sposób funkcjonalny i zgodny z celem gwarancji. Ponadto, sąd stwierdził, że żądanie zapłaty zostało złożone przed upływem terminu ważności gwarancji, co czyniło zarzut jej wygaśnięcia bezzasadnym. W konsekwencji sąd zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa dochodzoną kwotę wraz z odsetkami oraz zasądził koszty procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja klauzuli identyfikacyjnej w gwarancji bankowej, zasada abstrakcyjności gwarancji bankowej, możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego przypadku gwarancji bankowej i interpretacji jej warunków formalnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy żądanie zapłaty z gwarancji bankowej, opatrzone poświadczeniem banku beneficjenta o zgodności podpisów, spełnia wymogi formalne określone w gwarancji, nawet jeśli bank beneficjenta nie jest w stanie potwierdzić uprawnienia do reprezentacji w każdej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie zapłaty spełnia wymogi formalne, jeśli zostało opatrzone poświadczeniem banku beneficjenta o zgodności podpisów z kartą wzorów podpisów osób uprawnionych do składania oświadczeń woli w zakresie prowadzenia rachunku bankowego, co jest zgodne z celem i funkcją gwarancji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzula identyfikacyjna w gwarancji powinna być interpretowana funkcjonalnie. Poświadczenie przez bank beneficjenta zgodności podpisów z kartą wzorów podpisów osób uprawnionych do dysponowania rachunkiem bankowym jest wystarczające, ponieważ bank ten posiada odpowiednie dane i jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu. Bank gwarant nie może odmówić zapłaty, powołując się na brak możliwości potwierdzenia przez bank beneficjenta reprezentacji we wszystkich sprawach.

Czy bank gwarant może skutecznie odmówić zapłaty z gwarancji bankowej, powołując się na zarzuty dotyczące stosunku podstawowego (umowy między zamawiającym a wykonawcą)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank gwarant nie może skutecznie powoływać się na zarzuty wynikające ze stosunku podstawowego, jeśli gwarancja ma charakter abstrakcyjny, nieodwołalny i bezwarunkowy.

Uzasadnienie

Gwarancja bankowa o charakterze abstrakcyjnym, nieodwołalna i bezwarunkowa, jest samodzielnym zobowiązaniem banku, niezależnym od stosunku podstawowego. Bank nie może uzależniać swojej odpowiedzialności od zdarzeń przyszłych i niepewnych ani powoływać się na zarzuty wynikające z umowy między wykonawcą a zamawiającym.

Czy gwarancja bankowa wygasa, jeśli żądanie zapłaty zostało złożone przed upływem terminu jej ważności, ale bank odmówił wypłaty, a powód wystosował kolejne pismo po terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, gwarancja nie wygasa, jeśli prawidłowe żądanie zapłaty zostało złożone przed terminem jej ważności, a późniejsze pisma nie wpływają na ważność pierwotnego żądania.

Uzasadnienie

Żądanie zapłaty z gwarancji zostało doręczone bankowi przed upływem terminu jej ważności. Odmowa wypłaty przez bank nie wpływa na ważność pierwotnego żądania, a kolejne pisma powoda po terminie nie powodują wygaśnięcia gwarancji, jeśli pierwotne żądanie było skuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zasądzenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – (...) Zarząd (...) w Z.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Skarb Państwa – (...) Zarząd (...) w Z.	instytucja	powód
S. B. reprezentowany przez oddział zagranicznego przedsiębiorcy (...) Spółka Akcyjna Oddział w Polsce	spółka	pozwany

Przepisy (9)

Główne

p.b. art. 81 § 1

Prawo bankowe

Definicja gwarancji bankowej jako jednostronnego zobowiązania banku do wykonania świadczenia pieniężnego po spełnieniu określonych warunków.

Pomocnicze

p.b. art. 81 § 2

Prawo bankowe

Wymóg formy pisemnej dla udzielenia i potwierdzenia gwarancji bankowej pod rygorem nieważności.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, pozwalająca stronom na ukształtowanie treści umowy gwarancji bankowej, byleby nie sprzeciwiała się ustawie lub zasadom współżycia społecznego.

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

Nakaz brania pod uwagę przy interpretacji oświadczenia woli kontekstu językowego oraz okoliczności złożenia oświadczenia, doświadczenia stron i ich statusu.

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

Nakaz kierowania się przy wykładni umowy jej celem, który był znany jednej ze stron i niekoniecznie uzgodniony.

k.c. art. 78 § 1

Kodeks cywilny

Wymóg formy pisemnej dla oświadczeń woli, który może być spełniony przez dokument składający się z kilku części, jeśli wyraża to samo oświadczenie woli.

k.p.c. art. 148¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, gdy przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu, zgodnie z którą przegrywający ponosi koszty na rzecz wygrywającego.

u.k.s.c. art. 113

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Obciążenie przeciwnika kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gwarancja bankowa ma charakter abstrakcyjny i bank nie może podnosić zarzutów ze stosunku podstawowego. • Żądanie zapłaty z gwarancji spełniało wymogi formalne, w tym poświadczenie banku beneficjenta o zgodności podpisów. • Żądanie zapłaty zostało złożone przed upływem terminu ważności gwarancji.

Odrzucone argumenty

Niespełnienie wymogów formalnych żądania zapłaty. • Wygaśnięcie gwarancji bankowej z powodu upływu terminu ważności. • Niezgodność klauzuli identyfikacyjnej w żądaniu z treścią gwarancji.

Godne uwagi sformułowania

Gwarancja bankowa jest umową o charakterze kauzalnym bądź abstrakcyjnym. • Podstawową cechą charakterystyczną gwarancji samoistnej pozostaje samodzielność zobowiązania gwaranta oraz oderwanie tego zobowiązania od stosunku podstawowego. • Bank udzielający gwarancji opatrzona takimi klauzulami nie może skutecznie powoływać się – w celu wyłączenia lub ograniczenia przyjętego na siebie obowiązku zapłaty na zarzuty wynikające ze stosunku podstawowego, w związku z którym gwarancja została wystawiona. • Poświadczenie podpisów miało być dokonane przez bank beneficjenta (a nie przez samego pozwanego – gwaranta). • Narodowy Bank Polski jest podmiotem prowadzącym na rzecz Skarbu Państwa – (...) Zarządu (...) w Z. rachunek bankowy, zatem, w ocenie Sądu Okręgowego, mógł on wystawić jedynie poświadczenie zgodności podpisów złożonych na wezwaniu do zapłaty kierowanym do pozwanego z posiadaną przez siebie kartą podpisów złożonych przez osoby uprawnione do składania w imieniu beneficjenta gwarancji, oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych związanych z prowadzeniem rachunku bankowego.

Skład orzekający

Mariusz Solka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzuli identyfikacyjnej w gwarancji bankowej, zasada abstrakcyjności gwarancji bankowej, możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku gwarancji bankowej i interpretacji jej warunków formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie warunków w umowach, zwłaszcza w kontekście gwarancji bankowych, gdzie nawet drobne nieścisłości mogą prowadzić do sporów sądowych. Pokazuje też, jak sądy interpretują takie klauzule, kierując się celem umowy i zasadami współżycia społecznego.

“Bank odmówił zapłaty z gwarancji, ale sąd pokazał, że nie zawsze się to opłaca. Kluczowa interpretacja warunków formalnych.”

Dane finansowe

WPS: 170 681,75 PLN

zapłata z gwarancji: 170 681,75 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 5400 PLN

zwrot opłaty sądowej: 8535 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników