III C 765/20

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w WarszawieWarszawa2020-11-27
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
tytuł wykonawczyklauzula wykonalnościcofnięcie pozwukoszty procesuart. 102 k.p.c.zasady współżycia społecznego

Sąd umorzył postępowanie w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, nie obciążając powódki kosztami procesu ze względu na szczególne okoliczności sprawy.

Powódka cofnęła pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, argumentując, że cel został osiągnięty poprzez zmianę postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności przez inny sąd. Sąd uznał, że cofnięcie powództwa skutkuje co do zasady przegraniem sprawy przez powoda, jednak w tej konkretnej sytuacji, ze względu na osiągnięcie celu w inny sposób i specyficzne okoliczności, zastosował art. 102 k.p.c. i odstąpił od obciążania powódki kosztami procesu.

Powódka wniosła o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. W toku postępowania Sąd Okręgowy w Gdańsku zmienił postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności, oddalając wniosek pozwanego o nadanie klauzuli z zaznaczeniem przejścia uprawnień. Powódka cofnęła pozew w niniejszej sprawie, twierdząc, że osiągnęła tożsamy skutek z żądaniem pozwu i powinna być traktowana jako strona wygrywająca. Sąd uznał, że co do zasady cofnięcie pozwu skutkuje przegraniem sprawy, chyba że nastąpiło to na skutek spełnienia świadczenia przez stronę przeciwną. W tej sytuacji sąd uznał, że cofnięcie nie było wynikiem spełnienia świadczenia przez pozwanego, a raczej działań samej powódki (złożenie zażalenia, które doprowadziło do uchylenia postanowienia). Sąd uznał również, że powódka mogła wstrzymać się ze złożeniem pozwu do czasu rozpatrzenia zażalenia. Mimo to, sąd uznał, że obciążanie powódki kosztami procesu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i celem art. 98 k.p.c., dlatego zastosował art. 102 k.p.c. i odstąpił od obciążania jej kosztami, umarzając postępowanie i zwracając jej połowę opłaty od pozwu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Co do zasady tak, jednak w wyjątkowych okolicznościach, gdy cel postępowania został osiągnięty w inny sposób, a obciążenie kosztami byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, sąd może odstąpić od obciążenia powoda kosztami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że cofnięcie pozwu zazwyczaj oznacza przegranie sprawy przez powoda, chyba że nastąpiło to na skutek spełnienia świadczenia przez pozwanego. W tej sprawie cofnięcie było wynikiem działań powódki, a nie spełnienia świadczenia przez pozwanego. Jednakże, sąd zastosował art. 102 k.p.c., uznając, że obciążenie powódki kosztami byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę, że osiągnęła ona zamierzony cel w inny sposób.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

powódka (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznapowódka
(...) sp. z o.o. w S.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może, w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, odstąpić od obciążenia strony kosztami procesu należnymi stronie przeciwnej lub w inny sposób je znieść.

Pomocnicze

k.p.c. art. 840

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawowy sposób obrony dłużnika przed egzekucją w sytuacji wystąpienia przedawnienia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada obciążania strony przegrywającej kosztami procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Osiągnięcie celu postępowania w inny sposób (zmiana postanowienia o klauzuli wykonalności). Obciążenie powódki kosztami byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i celem art. 98 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Powódka powinna być traktowana jako strona wygrywająca proces i zasądzone powinny być jej koszty od pozwanego. Złożenie powództwa było zasadne, a jego utrata aktualności była nieoczekiwana i spowodowana działaniem sądu.

Godne uwagi sformułowania

W przekonaniu powódki uzasadniało to cofnięcie powództwa w niniejszej sprawie bowiem w ten sposób osiągnięto stan tożsamy z żądaniem zawartym w pozwie. W przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że powódka pomimo cofnięcia powództwa powinna być traktowana jak strona wygrywająca proces. Co do zasady w przypadku umorzenia postępowania na skutek cofnięcia powództwa, za przegrywającą proces należy uznać stronę powodową. W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy jakkolwiek nie dają podstaw do uznania powódki za wygrywającą proces, tak dają podstawy do zastosowania przepisu art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążenia jej kosztami procesu należnymi stronie przeciwnej. Obciążenie powódki kosztami procesu, w sytuacji gdy w inny sposób osiągnęła cel postępowania, jako dłużnik wobec, którego nie powinna toczyć się egzekucja, byłoby zdaniem Sądu sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i sprzeczne z celem regulacji określonej w art. 98 k.p.c.

Skład orzekający

Bartosz Grajek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście cofnięcia pozwu, gdy cel postępowania został osiągnięty w inny sposób, a obciążenie kosztami byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego."

Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie art. 102 k.p.c. i pokazuje, że nawet cofnięcie pozwu nie zawsze oznacza przegranie sprawy w kontekście kosztów, jeśli istnieją szczególne okoliczności.

Czy cofnięcie pozwu zawsze oznacza przegraną? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy można uniknąć kosztów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt III C 765/20 POSTANOWIENIE Warszawa, dnia 27 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie III Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący sędzia (del.) Bartosz Grajek po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2020 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. D. przeciwko (...) sp. z o.o. w S. pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności postanawia: 1. umorzyć postępowanie, 2. nie obciążać powódki kosztami procesu, 3. zwrócić na rzecz powódki A. D. ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie kwotę 1000 zł (tysiąc złotych) tytułem połowy opłaty od pozwu. Sygn. akt III C 765/20 UZASADNIENIE (pkt 2 postanowienia z dnia 27 listopada 2020 roku. Pismem z dnia 13 listopada 2020 roku powódka cofnęła powództwo wnosząc jednocześnie o zwrot opłaty od pozwu oraz o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pisma wskazano, że Sąd Okręgowy w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 października 2020 roku, wydanym w sprawie XV Cz 104/20, zmienił postanowienie tego Sądu z 15 grudnia 2017 roku, wydane w sprawie XV Co 320/17, w ten sposób, że oddalił wobec powódki wniosek pozwanego (...) sp. z o.o. w S. o nadanie klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia uprawnień. W przekonaniu powódki uzasadniało to cofnięcie powództwa w niniejszej sprawie bowiem w ten sposób osiągnięto stan tożsamy z żądaniem zawartym w pozwie. W ocenie powódki w ten sytuacji należy ją traktować jako stronę wygrywającą proces. Złożenie powództwa było zasadne, skoro w dniu jego składania istniał tytuł wykonawczy, zaś w toku postępowania przedmiotowe orzeczenie straciło walor tytułu wykonawczego. Wskazała też, że jej zdaniem podstawowym i najwłaściwszym sposobem obrony dłużnika przed egzekucją w sytuacji wystąpienia przedawnienia, pozostaje właśnie powództwo z art. 840 k.p.c. i brak jest podstaw do czynienia jej zarzutów, iż z takiej formy obrony swych praw skorzystała, nawet jeśli jej żądanie w nieoczekiwany sposób straciło na aktualności po wytoczeniu powództwa, na skutek działania Sądu, od którego pochodziła klauzula wykonalności. W przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że powódka pomimo cofnięcia powództwa powinna być traktowana jak strona wygrywająca proces. Co do zasady w przypadku umorzenia postępowania na skutek cofnięcia powództwa, za przegrywającą proces należy uznać stronę powodową. Wyjątek ma miejsce gdy cofnięcie powództwa nastąpiło na skutek spełnienia świadczenia przez stronę przeciwną po doręczeniu jej pozwu. W przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie taki wyjątek nie zachodzi. Nie doszło tutaj do dobrowolnego spełnienia świadczenia przez pozwanego w jakikolwiek sposób charakterystyczny dla spraw o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, a wprost przeciwnie pozwany konsekwentnie stał na stanowisku, że żądanie pozwu jest bezzasadne. Odpadnięcie przesłanki uwzględnienia niniejszego powództwa nastąpiło nie na skutek działań pozwanego, a na skutek innych działań powódki t.j. złożenia przez nią zażalenia na postanowienie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia uprawnień, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem tego rozstrzygnięcia. W przekonaniu Sądu nie istniała też konieczność bezzwłocznego wytoczenia niniejszego powództwa w celu ochrony praw powódki. Trudno tutaj w jakikolwiek sposób podzielić twierdzenie powódki co do tego, że osiągnięcie przez nią rezultatu w postaci uwzględnienia jej zażalenia i uchylenia postanowienia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, było dla niej nieoczekiwane. Jeśli tak to nie powinna wnosić w ogóle tego zażalenia, a jedynie skupić się na wniesieniu pozwu w niniejszej sprawie. W przeciwnym wypadku podjęła ryzyko związane z tym, że wniesione przez nią powództwo może okazać się bezprzedmiotowe wyłącznie na skutek jej działań, co właśnie miało miejsce. Podobnie jeśli powódka uważała, że najwłaściwszym sposobem obrony jej praw powinno być wniesienie niniejszego powództwa to nie powinna wnosić w/w zażalenia. Przy tym nie sposób tu nie zauważyć, że powódka mogła, bez uszczerbku dla obrony swych praw, wstrzymać się ze złożeniem pozwu w niniejszej sprawie do czasu rozpatrzenia jej zażalenia. Jakkolwiek bowiem niniejsze postępowanie dawało jej możliwość złożenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego, tak podobny skutek mogła osiągnąć składając wraz z zażaleniem wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji w przekonaniu Sądu brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 98 k.p.c. i zasądzenia na rzecz powódki od pozwanego kosztów procesu. Brak było też jednak podstaw aby przepis ten zastosować w ten sposób aby to od powódki zasądzić koszty procesu na rzecz pozwanego. W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy jakkolwiek nie dają podstaw do uznania powódki za wygrywającą proces, tak dają podstawy do zastosowania przepisu art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążenia jej kosztami procesu należnymi stronie przeciwnej. Obciążenie powódki kosztami procesu, w sytuacji gdy w inny sposób osiągnęła cel postępowania, jako dłużnik wobec, którego nie powinna toczyć się egzekucja, byłoby zdaniem Sądu sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i sprzeczne z celem regulacji określonej w art. 98 k.p.c. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie 2. postanowienia, na podstawie przepisu art. 102 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI