III C 671/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B. M. wniósł pozew o odwołanie darowizny udziału 5/8 części we współwłasności lokalu mieszkalnego, zawartej z synem K. M. w formie aktu notarialnego. Jako przyczynę odwołania wskazał zamiar sprzedaży mieszkania przez pozwanego i chęć usunięcia powoda do innego lokum, uznając pozwanego za niewdzięcznego. Sąd Rejonowy stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu. Przed Sądem Okręgowym powód podtrzymał żądanie odwołania darowizny. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy ustalił, że samo odwołanie darowizny wykonanej nie realizuje skutku rzeczowego, a niewdzięczność jest jedynie przesłanką skutków obligacyjnych. Zgodnie z art. 898 § 2 k.c., dla osiągnięcia skutku rzeczowego darczyńca powinien wystąpić z powództwem o zobowiązanie obdarowanego do złożenia oświadczenia woli, które prawomocne orzeczenie zastępuje (art. 64 k.c. i art. 1047 k.p.c.). Odwołanie darowizny nie następuje w drodze orzeczenia kształtującego prawo, lecz przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie, a dopiero po tym można wystąpić z powództwem o zwrot przedmiotu darowizny. Powód był pouczany o wadliwości żądania, ale go nie zmienił, dlatego sąd oddalił powództwo jako pozbawione podstaw. Na podstawie art. 102 k.p.c. powoda nie obciążono kosztami procesu, uznając nieznajomość prawa za okoliczność szczególną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWyjaśnienie różnicy między skutkiem obligacyjnym a rzeczowym odwołania darowizny oraz wymogów formalnych dla przeniesienia własności.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy darczyńca domaga się odwołania darowizny bez wystąpienia z odpowiednim powództwem o złożenie oświadczenia woli.
Zagadnienia prawne (2)
Czy samo oświadczenie darczyńcy o odwołaniu darowizny wykonanej wywołuje skutek rzeczowy w postaci przeniesienia własności z powrotem na darczyńcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo oświadczenie o odwołaniu darowizny wywołuje jedynie skutek obligacyjny. Dla osiągnięcia skutku rzeczowego konieczne jest wystąpienie z powództwem o zobowiązanie obdarowanego do złożenia oświadczenia woli.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na konstrukcję prawną wynikającą z art. 898 § 2 k.c. oraz art. 64 k.c. i 1047 k.p.c., wskazując, że odwołanie darowizny nie jest orzeczeniem kształtującym prawo, a dla przeniesienia własności wymagane jest orzeczenie sądu zastępujące oświadczenie woli obdarowanego.
Czy niewłaściwe sformułowanie żądania pozwu, mimo pouczenia przez sąd, skutkuje oddaleniem powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli żądanie jest wadliwe i zgłoszone jako pozbawione podstaw prawnych, podlega oddaleniu.
Uzasadnienie
Powód był pouczany o potrzebie sprecyzowania żądania, jednakże nie zmienił go, podtrzymując pierwotne, wadliwe sformułowanie, co skutkowało oddaleniem powództwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | powód |
| K. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 898 § § 2
Kodeks cywilny
Konstrukcja wiążąca odwołanie darowizny z bezpodstawnym wzbogaceniem wyłącza przypisanie odwołaniu skutku rzeczowego.
Pomocnicze
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie.
k.p.c. art. 1047
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samo odwołanie darowizny nie przenosi własności z powrotem na darczyńcę. • Dla skutku rzeczowego konieczne jest powództwo o złożenie oświadczenia woli. • Powód nie zmienił wadliwego żądania mimo pouczenia.
Godne uwagi sformułowania
Samo jednak odwołanie darowizny wykonanej nie realizuje skutku rzeczowego. • Niewdzięczność sama w sobie jest przesłanką dla wywołania jedynie skutków obligacyjnych. • Dla osiągnięcia skutku rzeczowego darczyńca [...] powinien wystąpić z powództwem o zobowiązanie obdarowanego do złożenia oświadczenia woli.
Skład orzekający
Ewa Dietkow
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wyjaśnienie różnicy między skutkiem obligacyjnym a rzeczowym odwołania darowizny oraz wymogów formalnych dla przeniesienia własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy darczyńca domaga się odwołania darowizny bez wystąpienia z odpowiednim powództwem o złożenie oświadczenia woli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną, choć często niezrozumiałą dla laików, różnicę między skutkami prawnymi różnych działań, co jest częstym źródłem problemów w praktyce.
“Chcesz odwołać darowiznę? Uważaj, bo samo oświadczenie to za mało!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.