III C 671/14

Sygn. akt III C 671/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2015 roku Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, Wydział III Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Dietkow Protokolant: pom. biur. Tomasz Olipra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 roku w W. sprawy z powództwa B. M. przeciwko K. M. o odwołanie darowizny 1. powództwo oddala; 2. nie obciąża powoda kosztami procesu. III C 671/14 UZASADNIENIE Powód B. M. w pozwie z dnia 24 stycznia 2014 roku złożonym w Sądzie Rejonowym w Nowym Dworze Mazowieckim wnosił o zmianę umowy darowizny zawartej 22 lutego 2012 roku z synem K. M. przez utrzymanie w mocy § 5 umowy i przeniesienie objętej darowizną 5/8 części powoda na rzecz wnuków, zakazanie pozwanemu sprzedaży mieszkania i nakazanie pozwanemu uiszczania połowy opłat za mieszkanie. W piśmie z dnia 14 lutego 2014 roku powód zmienił żądanie i wniósł o odwołanie darowizny pozwanemu K. M. , wniósł o zobowiązanie pozwanego do uiszczania opłat jak w załączniku do pozwu, domagał się stanowczo odebrania darowizny i możliwości meldowania w mieszkaniu innych osób. Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim postanowieniem z 17 marca 2014 roku stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał tut. Sądowi do rozpoznania – postanowienie k. 13. Przed Sądem Okręgowym powód podtrzymał żądanie pozwu i wnosił o odwołanie darowizny dokonanej na rzecz pozwanego. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Umową zawartą 22 lutego 2012 roku w formie aktu notarialnego powód darował pozwanemu należący do powoda udział 5/8 części we współwłasności lokalu mieszkalnego numer (...) , stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego w N. przy ul. (...) , o powierzchni użytkowej 77,10 m 2 wraz z pomieszczeniem przynależnym i udziałem w nieruchomości wspólnej – dowód – umowa k. 8-10. Darczyńca jako przyczynę odwołania darowizny wskazał zamiar sprzedaży mieszkania przez pozwanego i chęć usunięcia powoda do innego lokum – pozew k. 1. Powód jako darczyńca chce pozbawić obdarowanego własności darowanej mu rzeczy – „odebrać pozwanemu darowiznę”. Samo jednak odwołanie darowizny wykonanej nie realizuje skutku rzeczowego. Powód uznaje pozwanego za niewdzięcznego. Niewdzięczność sama w sobie jest przesłanką dla wywołania jedynie skutków obligacyjnych. Przyjęta w art. 898 § 2 k.c. konstrukcja wiążąca odwołanie darowizny z bezpodstawnym wzbogaceniem wyłącza przypisanie odwołaniu skutku rzeczowego, a mianowicie tego skutku, że obdarowany przestaje być właścicielem, staje się nim ponownie darczyńca. Dla osiągnięcia skutku rzeczowego darczyńca, który korzysta z uprawnień, o których mowa w przepisie art. 898 § 1 k.c. , powinien wystąpić z powództwem o zobowiązanie obdarowanego do złożenia oświadczenia woli. Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie ( art. 64 k.c. oraz art. 1047 k.p.c. ). Odwołanie darowizny nie następuje w drodze orzeczenia sądu o charakterze prawo - kształtującym (jak np. rozwiązanie darowizny w okolicznościach opisanych w art. 901 k.c. ), lecz przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie. Dopiero po złożeniu takiego oświadczenia - wywołującego skutek obligacyjny - lub równocześnie z tym oświadczeniem, darczyńca może wystąpić z powództwem o zwrot przedmiotu darowizny (złożenie oświadczenia woli) – tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2011 roku sygn. akt III CSK 260/11, publ. LEX nr 1108815. Powód był pouczony o potrzebie sprecyzowania pozwu zarówno przez Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim jak i na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 roku. Stanowczo nie zmienił żądania i domagał się odwołania darowizny. Nie może być kwestionowane, że od początku powód żądanie formułował wadliwie, a tak zgłoszone powództwo jako pozbawione podstaw podlegało oddaleniu. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu stosując przepis art. 102 k.p.c. . Nieznajomość prawa jest okolicznością szczególną, przegrana powoda nie powinna powodować konieczności uiszczenia kosztów przegranego procesu.