III C 665/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R.K. dochodził od pozwanego ubezpieczyciela (...) S.A. odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wypadku komunikacyjnym, w którym został potrącony przez samochód objęty polisą OC pozwanego. Powód domagał się kwoty 3.000.000 zł zadośćuczynienia, renty z tytułu utraty zdolności do pracy i zwiększonych potrzeb, a także odszkodowania za utracone rzeczy. Jako podstawę wskazał, że kierowca przekroczył prędkość i nie podjął próby uniknięcia potrącenia. Pozwany ubezpieczyciel wniósł o oddalenie powództwa, powołując się na ustalenia postępowania karnego, które wykazały, że powód był nietrzeźwy (2,6 promila), jechał nieoświetlonym rowerem i wtargnął pod jadący samochód, a kierowca nie miał możliwości uniknięcia wypadku. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania, ograniczył rozprawę do kwestii legitymacji biernej pozwanego i wydał orzeczenie wstępne. Analizując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące odpowiedzialności na zasadzie ryzyka (art. 435 §1, 436 §1 kc) oraz Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, sąd stwierdził, że odpowiedzialność ubezpieczyciela jest subsydiarna wobec odpowiedzialności kierującego. Sąd uznał, że kierujący pojazdem nie ponosi winy za spowodowanie wypadku, ponieważ wyłączną przyczyną zdarzenia było zachowanie powoda – nietrzeźwego rowerzysty, który wtargnął na jezdnię w sposób niedozwolony. Sąd oparł się na opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków, który ustalił, że nawet przy prędkości dozwolonej, kierujący nie miałby możliwości uniknięcia potrącenia. Sąd nie dopatrzył się również winy kierującego w nieużyciu świateł drogowych, uznając, że zasada zaufania do innych uczestników ruchu pozwalała mu zakładać przestrzeganie przepisów przez pieszych. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo, a orzeczenie o kosztach uzasadnił zasadami słuszności, nie obciążając powoda kosztami postępowania ze względu na jego tragiczną sytuację życiową i majątkową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady zaufania w ruchu drogowym i wyłącznej winy poszkodowanego w kontekście odpowiedzialności ubezpieczyciela.
Dotyczy specyficznych okoliczności wypadku z nietrzeźwym rowerzystą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kierujący pojazdem mechanicznym ponosi odpowiedzialność cywilną za szkodę wyrządzoną pieszemu, jeśli wyłączną przyczyną wypadku było zachowanie pieszego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kierujący pojazdem nie ponosi odpowiedzialności cywilnej, jeśli wyłączną przyczyną wypadku było zachowanie pieszego, co wyłącza odpowiedzialność na zasadzie ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada zaufania do innych uczestników ruchu pozwala kierującemu zakładać, że piesi będą przestrzegać przepisów. W sytuacji, gdy pieszy swoim zachowaniem (nietrzeźwość, wtargnięcie na jezdnię) stworzył wyłączną przyczynę zagrożenia, kierujący nie ponosi winy za wypadek.
Czy kierujący pojazdem ma obowiązek dostosowania prędkości do możliwości uniknięcia każdego wypadku, nawet jeśli pieszy wtargnął na jezdnię w sposób nieprzewidywalny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek dostosowania prędkości nie oznacza obowiązku poruszania się z prędkością umożliwiającą uniknięcie każdego wypadku, a jedynie zapewnienie panowania nad pojazdem i reagowanie na przewidywalne zagrożenia.
Uzasadnienie
Sąd interpretował przepisy o ruchu drogowym, wskazując, że kierowca ma obowiązek przewidywać zagrożenia, które powinien się spodziewać, a nie każde możliwe zdarzenie. Zasada zaufania pozwala zakładać, że inni uczestnicy ruchu przestrzegają przepisów.
Czy kierujący pojazdem ma obowiązek używania świateł drogowych w sytuacji, gdy doszło do wypadku z pieszym na nieoświetlonej drodze poza terenem zabudowanym?
Odpowiedź sądu
Nie, użycie świateł drogowych nie jest bezwzględnym obowiązkiem, jeśli światła mijania pozwalają na bezpieczną jazdę i obserwację pobocza, a kierujący nie miał podstaw, by spodziewać się nieprawidłowego zachowania pieszego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy pozwalają na używanie świateł drogowych, ale ich nie nakładają. Kierujący miał prawo zakładać, że piesi będą przestrzegać przepisów, a jego zachowanie (obserwacja pobocza, jazda bliżej osi jezdni) było dostosowane do przewidywanych zagrożeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. oddział w Polsce | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.u.o. art. 34 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Osoba uprawniona do odszkodowania z tytułu odpowiedzialności cywilnej jest uprawniona do wystąpienia z żądaniem bezpośrednio przeciwko ubezpieczycielowi.
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Prowadzący przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę, chyba że nastąpiła ona wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej.
k.c. art. 436 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez ruch samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny, jeśli oddał pojazd w posiadanie zależne.
Pomocnicze
p.r.d. art. 19 § 1
Prawo o ruchu drogowym
Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać z prędkością zapewniającą panowanie nad pojazdem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa.
p.r.d. art. 51 § 3
Prawo o ruchu drogowym
W czasie od zmierzchu do świtu, na nieoświetlonych drogach, kierujący pojazdem może używać świateł drogowych, o ile nie oślepi innych.
p.r.d. art. 13 § 1
Prawo o ruchu drogowym
Pieszy przekraczający jezdnię jest obowiązany zachować szczególną ostrożność.
p.r.d. art. 13 § 3
Prawo o ruchu drogowym
Pieszy przekraczający jezdnię jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa pojazdom i przejść najkrótszą możliwą drogą prostopadle do osi jezdni.
p.r.d. art. 4
Prawo o ruchu drogowym
Zasada zaufania – uczestnik ruchu ma prawo liczyć, że inni uczestnicy przestrzegają przepisów, chyba że okoliczności wskazują na możliwość odmiennego zachowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączna wina poszkodowanego rowerzysty jako przyczyna wypadku. • Nietrzeźwość powoda (2,6 promila) i wtargnięcie na jezdnię. • Brak możliwości uniknięcia wypadku przez kierującego nawet przy dozwolonej prędkości. • Zasada zaufania do innych uczestników ruchu.
Odrzucone argumenty
Przekroczenie prędkości przez kierującego. • Niewłaściwe oświetlenie drogi przez kierującego. • Brak próby hamowania przez kierującego.
Godne uwagi sformułowania
Prawo nie przewiduje w takim przypadku nałożenia obowiązku zapłaty odszkodowania na zasadach słuszności. • Ubezpieczyciel nie jest bowiem instytucją pomocy społecznej, i nie ma ani prawnego, ani moralnego obowiązku troszczenia się o ofiary wypadków. • Zasada zaufania do innych uczestników ruchu.
Skład orzekający
Grzegorz Chmiel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady zaufania w ruchu drogowym i wyłącznej winy poszkodowanego w kontekście odpowiedzialności ubezpieczyciela."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności wypadku z nietrzeźwym rowerzystą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest udowodnienie wyłącznej winy poszkodowanego, aby ubezpieczyciel mógł uniknąć odpowiedzialności, nawet w przypadku tragicznych obrażeń.
“Tragiczny wypadek rowerzysty: czy ubezpieczyciel musiał zapłacić za błąd poszkodowanego?”
Dane finansowe
WPS: 3 000 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.