III C 611/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Szczecinie rozpoznał sprawę z powództwa Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej o zapłatę kwoty 1.790,67 zł tytułem kosztów uprzątnięcia drogi po kolizji. Powód wskazał, że w wyniku zdarzenia drogowego, którego przyczyną było niezachowanie bezpiecznej odległości przez kierującego pojazdem ubezpieczonym w pozwanej spółce, doszło do zanieczyszczenia jezdni. Koszt usunięcia tych zanieczyszczeń poniósł powód na podstawie umowy z wykonawcą. Pozwany ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, podnosząc, że obowiązek utrzymania drogi spoczywa na zarządcy, a koszty uprzątnięcia nie stanowią szkody w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne. W uzasadnieniu podkreślono, że odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego za szkody wyrządzone ruchem tego pojazdu jest szeroka i obejmuje również szkody w mieniu, do których zaliczono konieczność uprzątnięcia drogi. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 9/22), która potwierdziła odpowiedzialność ubezpieczyciela za koszty uprzątnięcia drogi zanieczyszczonej płynami silnikowymi, interpretując szeroko pojęcie uszkodzenia mienia. Sąd odrzucił argumenty pozwanego dotyczące obowiązku zarządcy drogi do utrzymania jej w czystości, wskazując, że obowiązek ten nie wyłącza odpowiedzialności sprawcy szkody i jego ubezpieczyciela. Podkreślono, że koszty te powinny obciążać sprawcę (lub jego ubezpieczyciela), a dla zarządcy drogi powinny być finansowo neutralne. Sąd zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz koszty procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odpowiedzialności ubezpieczyciela za koszty uprzątnięcia drogi po kolizji, interpretacja pojęcia szkody w ubezpieczeniach OC.
Orzeczenie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego, co wzmacnia jego moc. Dotyczy specyficznej sytuacji uprzątnięcia drogi po kolizji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy koszty uprzątnięcia drogi po kolizji, poniesione przez zarządcę drogi, stanowią szkodę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, koszty uprzątnięcia drogi po kolizji mieszczą się w pojęciu szkody w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i podlegają zwrotowi od ubezpieczyciela sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na szerokiej interpretacji pojęcia szkody w mieniu oraz na uchwale Sądu Najwyższego, zgodnie z którą ubezpieczyciel odpowiada za koszty uprzątnięcia drogi zanieczyszczonej płynami silnikowymi. Podkreślono, że obowiązek utrzymania drogi przez zarządcę nie wyłącza odpowiedzialności sprawcy i jego ubezpieczyciela.
Czy obowiązek utrzymania drogi przez zarządcę drogi wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela za koszty uprzątnięcia drogi po kolizji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek utrzymania drogi przez zarządcę nie wyłącza odpowiedzialności ubezpieczyciela sprawcy kolizji za poniesione koszty uprzątnięcia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że odpowiedzialność sprawcy szkody jest szeroka, a obowiązek ubezpieczenia OC ma zapewnić realną możliwość dochodzenia roszczeń przez poszkodowanych. Koszty uprzątnięcia powinny obciążać sprawcę (lub jego ubezpieczyciela), a dla zarządcy drogi powinny być finansowo neutralne.
Czy usunięcie plamy oleju na drodze stanowi działanie ratownicze Państwowej Straży Pożarnej?
Odpowiedź sądu
Nie, usunięcie plamy oleju samo w sobie jest czynnością porządkową, a nie ratowniczą, chyba że towarzyszą mu inne okoliczności stanowiące zagrożenie.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił działania ratownicze od porządkowych, wskazując, że zadaniem Straży Pożarnej jest likwidacja zagrożenia, a nie przywrócenie stanu pierwotnego. Dla usunięcia zagrożenia wystarczające może być wstrzymanie ruchu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa- Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w W. | organ_państwowy | powód |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 436 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 822 § 1
Kodeks cywilny
u.u.o. art. 34 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Szkoda w rozumieniu przepisu obejmuje koszty uprzątnięcia drogi po kolizji.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 824 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
u.u.o. art. 38 § 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Wyłączenie odpowiedzialności za szkody polegające na zanieczyszczeniu środowiska nie ma zastosowania do zanieczyszczenia nawierzchni drogi.
u.d.p. art. 20 § 4
Ustawa o drogach publicznych
Do obowiązków zarządcy drogi należy utrzymanie drogi, w tym czynności porządkowe.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 13 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
r.o.c.r.p. art. 2 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
u.o.p.p. art. 2 § 2
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej
u.p.s.p. art. 1 § 1
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
u.p.s.p. art. 25 § 1
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
u.d.p. art. 20 § 4
Ustawa o drogach publicznych
u.f.i.t.l. art. 3 § 3
Ustawa o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty uprzątnięcia drogi po kolizji stanowią szkodę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach OC. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela jest szeroka i obejmuje szkody wyrządzone przez sprawcę. • Obowiązek utrzymania drogi przez zarządcę nie wyłącza odpowiedzialności ubezpieczyciela.
Odrzucone argumenty
Obowiązek utrzymania drogi spoczywa wyłącznie na zarządcy. • Koszty uprzątnięcia nie są szkodą w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. • Usunięcie plamy oleju jest zadaniem Państwowej Straży Pożarnej.
Godne uwagi sformułowania
nie można wykluczyć zobowiązania go do naprawienia szkody, jaką w związku z kolizją poniósł zarządca drogi • powstanie konieczności uprzątnięcia drogi z odpadków wynikłych z kolizji drogowej [...] mieści się w pojęciu uszkodzenia mienia • Sąd Najwyższy opowiedział się za szerokim rozumieniem pojęcia „uszkodzenia/zniszczenia mienia”, obejmującym także przypadek, w którym rzecz nie nadaje się do prawidłowego użytku bez podjęcia pewnych prac porządkowych. • nie sposób interpretować tego pojęcia [działania ratownicze] w taki sposób, który obarczałby straż pożarną obowiązkiem likwidacji każdej plamy oleju oraz innych zanieczyszczeń na drodze. • publicznoprawny obowiązek zarządcy drogi ogranicza się do jak najpilniejszego podjęcia potrzebnych działań faktycznych po to, aby ogół użytkowników mógł z drogi bezpiecznie korzystać, natomiast nie dotyczy to powinności pokrycia kosztów finansowych tych działań.
Skład orzekający
Justyna Pikulik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności ubezpieczyciela za koszty uprzątnięcia drogi po kolizji, interpretacja pojęcia szkody w ubezpieczeniach OC."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale Sądu Najwyższego, co wzmacnia jego moc. Dotyczy specyficznej sytuacji uprzątnięcia drogi po kolizji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kolizji drogowych i odpowiedzialności ubezpieczycieli, a sądowa interpretacja pojęcia szkody jest istotna dla praktyki.
“Ubezpieczyciel zapłaci za sprzątanie drogi po wypadku? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 1790,67 PLN
zapłata: 1790,67 PLN
zwrot kosztów procesu: 900 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.