III C 428/15

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w LublinieLublin2015-09-16
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia majątkoweŚredniarejonowy
ubezpieczenie OCskładkaodstąpienie od umowyochrona konsumentaprawo cywilnekodeks cywilnyustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych

Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda pełną składkę ubezpieczeniową w wysokości 992 zł, oddalając jej argumentację o rezygnacji z umowy.

Powód dochodził zapłaty składki ubezpieczeniowej w wysokości 992 zł od pozwanej, która zawarła z nim umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC pojazdu. Pozwana twierdziła, że zrezygnowała z ubezpieczenia, jednak sąd uznał jej oświadczenie za nieskuteczne, powołując się na brak podstaw prawnych do odstąpienia od umowy w okolicznościach faktycznych sprawy. W konsekwencji sąd zasądził całą dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami procesu.

Powód (...) Spółka akcyjna w W. domagał się od pozwanej E. P. zapłaty 992 zł tytułem niezapłaconej składki obowiązkowego ubezpieczenia OC pojazdu. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie pierwotnie wydał nakaz zapłaty, jednak pozwana wniosła sprzeciw, podnosząc, że wypowiedziała (odstąpiła od) umowę ubezpieczenia. Sąd ustalił, że umowa została zawarta na okres od 14 stycznia 2012 roku do 13 stycznia 2013 roku, a składka wynosiła 992 zł, przy czym pozwana jej nie zapłaciła. Pozwana powoływała się na oświadczenie z 10 stycznia 2012 roku o rezygnacji z ubezpieczenia. Sąd analizując przepisy Kodeksu cywilnego (art. 395 k.c.) oraz ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, stwierdził, że pozwana nie wykazała skutecznego prawa do odstąpienia od umowy. Wskazał, że przepisy dotyczące odstąpienia od umowy (w tym te dotyczące ochrony konsumentów) nie miały zastosowania do sytuacji faktycznej sprawy lub weszły w życie po zawarciu umowy. Sąd uznał, że umowa nie została skutecznie rozwiązana przed końcem okresu ubezpieczenia, a zatem pozwana była zobowiązana do zapłaty składki. W związku z tym powództwo zostało uwzględnione w całości, zasądzając od pozwanej 992 zł z odsetkami i kosztami procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie pozwanej o rezygnacji z umowy ubezpieczenia nie było skuteczne w okolicznościach faktycznych sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwana nie wykazała podstaw prawnych do skutecznego odstąpienia od umowy ubezpieczenia zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych ani przepisami o ochronie konsumentów, które nie miały zastosowania do tej umowy lub zostały złożone po wejściu w życie nowych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

(...) Spółka akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka akcyjna w W.spółkapowód
E. P.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 805 § § 1

Kodeks cywilny

Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Dłużnik dopuszcza się opóźnienia, jeśli nie spełnia świadczenia w terminie, a jeśli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Pomocnicze

k.c. art. 395

Kodeks cywilny

Reguluje prawo odstąpienia od umowy, które wykonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. W razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą.

u.u.o. art. 33 § pkt 3

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ulega rozwiązaniu m.in. z dniem odstąpienia od umowy, jednak uprawnienie to zostało zastrzeżone jedynie dla umów zawartych przed rejestracją pojazdu i na wypadek jego niezarejestrowania.

u.o.p.k. art. 2

Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny

Dopuszcza złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy, lecz wyłącznie w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa.

u.p.k. art. 8

Ustawa o prawach konsumenta

Przepisy tej ustawy (weszła w życie 25 grudnia 2014 r.) nie miały zastosowania do umowy zawartej w 2012 roku, zgodnie z art. 51 tej ustawy.

k.c. art. 365 § 1

Kodeks cywilny

Instytucja wypowiedzenia dotyczy zobowiązań bezterminowych o charakterze ciągłym, a nie umów zawartych na ściśle oznaczony okres.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne zawarcie umowy ubezpieczenia. Niezapłacenie składki przez pozwaną. Brak skutecznych podstaw prawnych do odstąpienia od umowy przez pozwaną w okolicznościach faktycznych sprawy. Niemozność zastosowania przepisów ustawy o prawach konsumenta z 2014 roku do umowy z 2012 roku.

Odrzucone argumenty

Oświadczenie o rezygnacji z ubezpieczenia z 10 stycznia 2012 roku jako skuteczne odstąpienie od umowy. Możliwość powołania się na przepisy ustawy o prawach konsumenta z 2014 roku.

Godne uwagi sformułowania

W ocenie sądu powód okoliczności te wykazał. W toku procesu pozwana starała się wykazać, że doszło do zniweczenia skutków prawnych zawartej umowy ubezpieczenia. Wprawdzie z treści art. 395 § 2 k.c. wynika, że w razie złożenia oświadczenia o odstąpieniu umowa uważana jest za niezawartą, jednak w ocenie sądu pozwana nie wykazała, by strony uregulowały prawo odstąpienia. W takim stanie rzeczy nie sposób nowej ustawy stosować do umowy ubezpieczenia z 9 stycznia 2012 roku.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odstąpienia od umowy ubezpieczenia OC pojazdu, zastosowanie przepisów o ochronie konsumentów w kontekście czasowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i przepisów obowiązujących w 2012 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy spór o zapłatę składki ubezpieczeniowej, gdzie kluczowe jest prawidłowe zastosowanie przepisów o odstąpieniu od umowy i ochrony konsumentów. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach.

Czy można "zrezygnować" z ubezpieczenia OC po jego zawarciu? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 992 PLN

składka ubezpieczeniowa: 992 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III C 428/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 16 września 2015 roku wydanego w postępowaniu uproszczonym Powód (...) Spółka akcyjna w W. zażądał zasądzenia od pozwanej E. P. na swoją rzecz kwoty 992 złotych z ustawowymi odsetkami oraz o rozstrzygnięcie o kosztach procesu. W uzasadnieniu podał, że strony zawarły umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności pojazdu należącego do pozwanej. Wskazał, że pozwana nie zapłaciła składki w wysokości dochodzonej pozwem. Nakazem zapłaty z dnia 16 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie nakazał pozwanej zapłacić na rzecz powoda kwotę 992 złotych z odsetkami oraz kosztami procesu. Powyższemu nakazowi zapłaty pozwana sprzeciwiła się, co spowodowało, że nakaz ten utracił moc. W sprzeciwie poniosła, że wypowiedziała umowę ubezpieczenia. Podczas rozprawy dnia 7 września 2015 roku sprecyzowała, że oświadczenie to stanowiło odstąpienie od umowy. W toku procesu obie strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 9 stycznia 2012 roku powód (...) Spółka akcyjna w W. zawarł z pozwaną E. P. umowę obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu marki F. (...) o nr rej. (...) w okresie od 14 stycznia 2012 roku do 13 stycznia 2013 roku. Strony ustaliły składkę ubezpieczeniową na kwotę 992 złotych. Pozwana nie zapłaciła składki. Okoliczność bezsporna, a nadto: – polisa, k. 47-48; – kalkulacja składki, k. 49-50; Pismem z dnia 10 stycznia 2012 roku pozwana poinformowała powoda o rezygnacji z ubezpieczenia. Dowód: - pismo z dnia 10.01.2012 r., k. 11; Pismem z dnia 7 maja 2012 roku pozwana poinformowała powoda o odmowie zapłaty ubezpieczenia wobec złożenia oświadczenia o rezygnacji z ubezpieczenia. Dowód: - pismo z dnia 7.05.2012 r., k. 12-13; Pismem z dnia 21 października 2013 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty składki ubezpieczeniowej w wysokości 992 złotych. Okoliczność bezsporna, a nadto: – wezwanie do zapłaty, k. 36; Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się uzasadnione w całości. Podstawę żądania stanowiła dyspozycja wynikająca z art. 805 § 1 k.c. , zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. W takiej sytuacji powód winien był wykazać, że została zawarta umowa ubezpieczenia, która obowiązywała w okresie, z którym wiążą się dochodzone składki, tj. od 14 stycznia 2012 roku do 13 stycznia 2013 roku. W ocenie sądu powód okoliczności te wykazał. Bezsporne było to, że strony zawarły umowę obowiązkowego ubezpieczenia posiadacza pojazdu marki F. (...) o nr rej. (...) na okres 12 miesięcy, tj. od 14 stycznia 2012 roku do 13 stycznia 2013 roku oraz składka ubezpieczeniowa wynosiła 992 złotych. Pozwana nie kwestionowała anisamego zawarcia umowy ani też wysokości składki z tego tytułu. Nadto obie okoliczności wynikają z przedstawionych przez powoda: polisy oraz kalkulacji składki. Poza sporem było także to, że pozwana nie zapłaciła składki. W toku procesu pozwana starała się wykazać, że doszło do zniweczenia skutków prawnych zawartej umowy ubezpieczenia. Na tę okoliczność przedstawiła pismo z dnia 10 stycznia 2012 roku, w którym oświadczyła, że rezygnuje z ubezpieczenia. Zgodnie z treścią art. 395 k.c. można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. W razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. Wprawdzie z treści art. 395 § 2 k.c. wynika, że w razie złożenia oświadczenia o odstąpieniu umowa uważana jest za niezawartą, a zatem strony stają się zwolnione z obowiązku spełnienia świadczeń na swoją rzecz, jednak w ocenie sądu pozwana nie wykazała, by strony uregulowały prawo odstąpienia. Co prawda powołała się na ogólne warunki ubezpieczenia, jednak nie przedstawiła żadnego dowodu na tę okoliczność, zaś powód zaprzeczył temu faktowi. Z art. 33 pkt 3) ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. nr 124, poz. 1152 ze zm.) umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ulega rozwiązaniu m.in. z dniem odstąpienia od umowy, jednak uprawnienie to zostało zastrzeżone jedynie dla umów zawartych przed rejestracją pojazdu i na wypadek jego niezarejestrowania, a zatem do innych stanów faktycznych niż w przedmiotowej sprawie. Pozwana nie wykazała także, by w trakcie okresu ubezpieczeniowego doszło do któregokolwiek z pozostałych zdarzeń wyszczególnionych w art. 33 przywołanej ustawy. W ocenie sądu nie sposób dopatrywać się uprawnień do skutecznego odstąpienia od umowy z tytułu ochrony konsumentów. Art. 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 roku o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271 ze zm.) dopuszcza złożenie takiego oświadczenia, lecz wyłącznie w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa. Pozwana nie powoływała się na zawarcie umowy w takim trybie i z żadnego dowodu fakt taki nie wynikał. Podczas rozprawy pozwana powołała się także na uprawnienia wynikające z art. 8 ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta (Dz.U. poz. 827). Niemniej jednak należy zauważyć, że ustawa ta weszła w życie 25 grudnia 2014 roku, a zatem niemal 3 lata po zawarciu przedmiotowej umowy i złożeniu oświadczenia o rezygnacji. Zgodnie z treścią art. 51 tej ustawy do umów zawartych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W takim stanie rzeczy nie sposób nowej ustawy stosować do umowy ubezpieczenia z 9 stycznia 2012 roku. Oceniając charakter prawny oświadczenia z 10 stycznia 2012 roku sąd uznał, że nie sposób odnosić go do instytucji wypowiedzenia, o którym mowa w art. 365 1 k.c. Instytucja ta dotyczy bowiem zobowiązań bezterminowych o charakterze ciągłym, podczas gdy umowa ubezpieczenia została zawarta na ściśle oznaczony okres. Z powyższych okoliczności wynika, że umowa z dnia 9 stycznia 2012 roku została zawarta skutecznie. Nie została natomiast skutecznie rozwiązana przed zakończeniem okresu ubezpieczenia. W takim stanie rzeczy na pozwanej spoczywał obowiązek spełnienia świadczenia z tytułu składki, o którym mowa w art. 805 § 1 k.c. Stan faktyczny w sprawie był zasadniczo bezsporny, przy czym strony pozostawały w sporze jedynie co do prawnej jego oceny. Nadto do ustalenia stanu faktycznego zostały wykorzystane dowody z dokumentów, o których mowa w uzasadnieniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 992 złotych tytułem pełnej składki z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o czym orzekł jak w pkt I sentencji. O roszczeniu za opóźnienie orzeczono odpowiednio do treści art. 481 § 1 k.c. Z polisy wynika, że termin zapłaty składki przypadał na 23 stycznia 2012 roku. W takiej sytuacji z dniem 24 stycznia 2012 roku pozwana popadła w opóźnienie w spełnieniu świadczenia. O kosztach procesu orzeczono odpowiednio do treści art. 98 § 1 i 2 k.p.c. Na poniesione przez powoda koszty procesu składały się: opłata sądowa w wysokości 30 złotych, koszty notarialne związane z poświadczeniem pełnomocnictwa w wysokości 14,76 złotych oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych. W takim stanie rzeczy orzeczono jak w pkt II sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI