III C 386/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o wydanie lokalu mieszkalnego, uznając żądanie za nadużycie prawa ze względu na trudną sytuację zdrowotną i finansową pozwanych.
Powódka (...) Agencja Mieszkaniowa w W. domagała się wydania lokalu mieszkalnego od pozwanych E. P. i B. P. . Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując na obłożną chorobę E. P. , konieczność przystosowania lokalu do jego potrzeb oraz zaciągnięte kredyty na remont. Sąd, powołując się na art. 5 k.c. (nadużycie prawa) oraz art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, oddalił powództwo, uznając, że eksmisja w obecnych okolicznościach byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Powódka (...) Agencja Mieszkaniowa w W. wniosła o nakazanie pozwanym E. P. i B. P. opróżnienia i wydania lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. (...), argumentując, że lokal został przydzielony ojcu pozwanej, a po śmierci jego żony, decyzja o przydziale dla pozwanej była odmowna. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc, że pozwany E. P. jest obłożnie chory, a żądanie wydania lokalu stanowi nadużycie prawa, zwłaszcza że zaciągnęli pożyczki na przystosowanie lokalu do jego potrzeb. Sąd ustalił, że lokal należał do rodziców pozwanej, która po ich śmierci nie uzyskała uprawnień do jego zamieszkiwania. Jednakże, E. P. jest obłożnie chory, porusza się na wózku inwalidzkim, a oboje pozwani są emerytami/rencistami. Sąd uznał, że eksmisja w tej sytuacji, biorąc pod uwagę stan zdrowia pozwanego, wiek pozwanych, ich niskie dochody, koszty leków, spłatę kredytów na remont lokalu (w tym doprowadzenie ciepłej wody) oraz fakt, że lokal został przystosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej, stanowiłaby nadużycie prawa (art. 5 k.c.) i byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Dodatkowo, sąd powołał się na art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, który w przypadku osób niepełnosprawnych lub obłożnie chorych wymaga skierowania sprawy do sądu w celu orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo, a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., odstępując od obciążania powoda kosztami z uwagi na nieznajomość wszystkich okoliczności sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie wydania lokalu w takich okolicznościach stanowi nadużycie prawa i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że eksmisja osób obłożnie chorych, niepełnosprawnych, starszych, z niskimi dochodami, które poniosły nakłady na przystosowanie lokalu, byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i stanowiłaby nadużycie prawa, zwłaszcza w kontekście przepisów o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wymagających orzeczenia o lokalu socjalnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwani
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Agencja Mieszkaniowa w W. | instytucja | powód |
| E. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
u.z.S.Z.RP art. 45 § 3
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten wyłącza wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w przypadku osób niepełnosprawnych lub obłożnie chorych, nakazując skierowanie sprawy do sądu powszechnego w celu orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że żądanie wydania lokalu w okolicznościach sprawy stanowi nadużycie prawa, gdyż jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
u.z.S.Z.RP art. 29b § 1
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
u.z.S.Z.RP art. 29b § 2
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany do odstąpienia od obciążania powoda kosztami procesu z uwagi na całokształt okoliczności sprawy nieznanych powodowi wcześniej.
u.r.z.o.n.
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Przywołana w kontekście definicji osoby niepełnosprawnej w art. 45 ust. 3 u.z.S.Z.RP.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) przez powoda. Sprzeczność żądania z zasadami współżycia społecznego. Stan zdrowia pozwanego E. P. (obłożnie chory, niepełnosprawny, po udarze, poruszający się na wózku). Niskie dochody pozwanych i wysokie koszty utrzymania (leki, kredyty, czynsz, media). Nakłady pozwanych na przystosowanie lokalu do potrzeb osoby niepełnosprawnej (likwidacja progów, doprowadzenie ciepłej wody). Zastosowanie art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Odrzucone argumenty
Brak uprawnień pozwanych do zamieszkiwania w lokalu po śmierci rodziców pozwanej B. P. Lokal należy do powódki.
Godne uwagi sformułowania
wystąpienie przez powoda z roszczeniem o wydanie lokalu mieszkalnego przez pozwanych jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego i stanowi nadużycie prawa nawet w przypadku przydziału lokalu socjalnego nie byliby w stanie ponieść nakładów na przystosowanie tego lokalu do potrzeb E. P. realizacja uprawnienia powoda do żądania eksmisji pozwanych w obecnym stanie faktycznym nie byłaby zgodna z zasadami współżycia społecznego.
Skład orzekający
Ilona Sobecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na szerokie stosowanie klauzuli nadużycia prawa (art. 5 k.c.) w sprawach eksmisyjnych, szczególnie w kontekście ochrony osób niepełnosprawnych i starszych, nawet jeśli formalnie nie posiadają one tytułu prawnego do lokalu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz konkretnych, trudnych okoliczności faktycznych pozwanych. Może być trudniejsze do zastosowania w sprawach, gdzie nie występują tak rażące dysproporcje między stronami lub tak poważne problemy zdrowotne i finansowe pozwanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak prawo może być elastyczne i uwzględniać zasady słuszności oraz współżycia społecznego, chroniąc osoby w trudnej sytuacji życiowej przed eksmisją, nawet jeśli formalnie nie mają prawa do lokalu. Jest to przykład 'ludzkiego' wymiaru prawa.
“Czy można wyrzucić na bruk obłożnie chorego emeryta? Sąd powiedział stanowcze NIE!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: III C 386/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2015 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie III Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Ilona Sobecka Protokolant: sekr. sądowy Marika Banuch po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 r. w Szczecinie sprawy z powództwa (...) Agencji Mieszkaniowej w W. przeciwko E. P. , B. P. o wydanie lokalu mieszkalnego 1.powództwo oddala, 2. odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu. sygn.akt III C 386/15 UZASADNIENIE Powódka (...) Agencja Mieszkaniowa w W. wniosła o nakazanie pozwanym B. P. i E. P. , aby opróżnili i wydali powódce w stanie wolnym od osób i rzeczy lokal mieszkalny położony w S. przy ul. (...) oraz o orzeczeniu o uprawnieniu do lokalu socjalnego. W uzasadnieniu powódka podniosła , że powyższy lokal został przydzielony ojcu pozwanej na podstawie nakazu przydziału osobnej kwatery stałej, a następnie po jego śmierci jego żonie S. W. . Po śmierci S. W. pozwana B. P. ubiegała się o przydział lokalu, jednakże decyzja w tej sprawie była odmowna. Z uwagi na to, że pozwany E. P. jest obłożnie chory konieczne było skierowanie sprawy na drogę sądową, z uwagi na konieczność orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego. Pozwani B. P. i E. P. wnieśli o oddalenie powództwa podnosząc, iż pozwany E. P. jest obłożnie chory i wystąpienie o wydanie przez niego lokalu oraz jego żonę B. P. stanowi nadużycie prawa, gdyż nawet orzeczenie o uprawnieniu do lokalu socjalnego nie zabezpieczy potrzeb pozwanego, który wraz z żoną zaciągnął pożyczki w bankach celem przystosowania lokalu do potrzeb pozwanego, który porusza się na wózku inwalidzkim. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Lokal mieszkalny przy ul. (...) w S. został przydzielony ojcu pozwanej B. P. tj. L. W. , a następnie po jego śmierci przydział lokalu uzyskała jego żona B. W. . Po śmierci B. W. pozwana B. P. wystąpiła z wnioskiem o przydział na jej rzecz niniejszego lokalu, jednakże decyzja w tej sprawie była odmowna. Bezsporne Aktualnie w lokalu przy ul. (...) w S. zamieszkuje B. P. wraz z mężem E. P. . E. P. z uwagi na stan zdrowia jest niezdolny do samodzielnej egzystencji i wymaga długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Jest on po przebytym udarze i porusza się po domu na wózku inwalidzkim. W mieszkaniu korzysta on z balkonu, aby być na świeżym powietrzu. Pozwana uzyskuje emeryturę w wysokości 1650 zł, zaś pozwany w kwocie 1720 zł. Na ich wydatki składają się koszty zakupu leków w kwocie 350 zł miesięczni, opłaty czynszowe wynoszących 1100 zł miesięcznie oraz opłaty za gaz i światło wynoszące 300 zł co drugi miesiąc. Pozwani co miesiąc spłacają raty kredytowe w łącznej kwocie 800 zł. Kredyty były zaciągnięte celem remontu łazienki i kuchni, w których nie było ciepłej wody oraz na bieżące wydatki. W lokalu zlikwidowane są progi, aby pozwany E. P. mógł swobodnie poruszać się na wózku. Dowód: - orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k.85 -decyzje o waloryzacji emerytur k.85 - zeznania pozwanej k. 86-87 Sąd zważył co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu. W niniejszej sprawie poza sporem było, iż lokal przy ul. (...) w S. należy do powódki, zaś pozwani nie są żołnierzami zawodowymi. Pozwana podnosiła, iż zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu od urodzenia wraz z rodzicami, którym przysługiwało prawo do tego lokalu, jednakże bezsporne było również, iż po śmierci rodziców nie uzyskała ona uprawnień do zamieszkiwania w mieszkaniu przy ul. (...) . Tak więc powódka pismami z dnia 21 maja 2013r. wezwała pozwanych do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Zgodnie bowiem z art. 29b ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010r., nr 206, poz.1367) osoby inne niż żołnierz zawodowy, które zamieszkują kwatery albo inne lokale mieszkalne, są obowiązane do ich opróżnienia w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia wezwania właściwego dyrektora oddziału regionalnego. W ust.2 art.29 b wskazano, że w przypadku nieopróżnienia lokalu mieszkalnego w ustalonym terminie, dyrektor oddziału regionalnego kieruje do sądu powszechnego pozew o opróżnienie lokalu mieszkalnego, a w przypadkach, o których mowa w art. 45 ust. 3 , również o wezwanie gminy do udziału w postępowaniu. Z kolei jak stanowią art. 45ust.3 cytowanej ustawy do opróżnienia lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwatery internatowej przez: 1) kobietę w ciąży, 2) małoletniego, 3) osobę niepełnosprawną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92, z późn. zm.10 ) lub ubezwłasnowolnioną, 4) obłożnie chorego – osobę, która dysponuje dokumentem urzędowym lub zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażenia życia lub zdrowia nie może prowadzić normalnej egzystencji, a w szczególności nie jest zdolny do podjęcia żadnej pracy, wydanym nie wcześniej niż miesiąc przed wykonywaniem przymusowego wykwaterowania, 5) emeryta i rencistę – wraz z osobami wspólnie z nimi zamieszkującymi, nie wydaje się decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwaterze internatowej. W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego kieruje do sądu powszechnego pozew o opróżnienie lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w postępowaniu gminy. W rozpoznawanej sprawie pozwany przedstawił dokument urzędowy w postaci orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niezdolności do samodzielnej egzystencji i konieczności korzystania z opieki osoby trzeciej, jak też zostały złożone do akt decyzje o waloryzacji emerytur potwierdzające, iż oboje pozwani są rencistami emerytami. Tak więc z mocy przywołanego powyżej przepisu pozwanemu przysługiwało uprawnienie do lokalu socjalnego. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa na podstawie art.5 kc podnosząc, iż wystąpienie przez powoda z roszczeniem o wydanie lokalu mieszkalnego przez pozwanych jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego i stanowi nadużycie prawa. W szczególności pozwani podnieśli, iż z uwagi na stan zdrowia i wiek pozwanego E. P. orzeczenie o przysługującym mu prawie do lokalu socjalnego nie zabezpieczy interesów pozwanego, który obecnie korzysta z lokalu z balkonem, przystosowanego do poruszania się na wózku. Nadto pozwani podnieśli, iż zaciągnęli kredyty celem wykonania remontu w łazience i kuchni, które to pomieszczenia wymagały doprowadzenia ciepłej wody. Zgodnie z treścią art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Instytucja nadużycia prawa ma spełniać określone funkcje. Przede wszystkim ma zapobiegać sytuacjom, w których zastosowanie przez sąd normy prawnej konkretno-indywidulanej wydedukowanej z przepisu prawa prowadziłoby do rozstrzygnięcia oczywiście niesłusznego. Gwarancja słusznego rozstrzygnięcia zapewnia bowiem pożądaną elastyczność prawa i uwzględnienie kryteriów pozaprawnych tj. moralnych. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu zachodziły przesłanki do zastosowania art.5 kc , albowiem pozwany E. P. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji z uwagi na przebyty udar, porusza się on na wózku inwalidzkim, jest osobą liczącą 68 lat. Korzysta on z opieki żony B. P. , która ma 67 lat, a zatem biorąc pod uwagę wiek pozwanej opieka ta jest dla niej znacznym obciążeniem. Łączne dochody pozwanych zamykają się w kwicie 3380 zł, z czego ponoszą oni koszty zakupu leków w wysokości 350 zł miesięcznie, spłatę rat kredytowych w kwocie 800 zł, jak też zobowiązania są do opłacenia opłat za mieszkanie w wysokości 1100 zł miesięcznie oraz opłat za media w wysokości 300 zł co drugi miesiąc, a zatem sytuacja finansowa pozwanych nie jest dobra i nawet w przypadku przydziału lokalu socjalnego nie byliby w stanie ponieść nakładów na przystosowanie tego lokalu do potrzeb E. P. . Zauważyć przy tym należy, iż lokal socjalny może być lokalem o obniżonym standardzie, co biorąc pod uwagę stan zdrowia pozwanego oraz jego wiek stanowiłoby znaczne utrudnienie dla realizacji jego potrzeb mieszkaniowych. Podniesienia wymaga, iż pozwani zaciągnęli kredyt na poczynienie nakładów na zajmowany lokal, aby móc korzystać z ciepłej wody, co również ma wpływa na uznanie, iż realizacja uprawnienia powoda do żądania eksmisji pozwanych w obecnym stanie faktycznym nie byłaby zgodna z zasadami współżycia społecznego. W tej sytuacji Sąd powództwo oddalił. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc , albowiem całokształt okoliczności podniesionych przez pozwanych w toku postępowania przesądzający o oddaleniu powództwa nie był powodowi wcześniej znany.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI