III C 383/17

Sygn. akt III C 383/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia del. Ewa Suchecka- Bartnik Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Witaszek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2019 roku w Warszawie na rozprawie z powództwa K. K. (1) i J. K. przeciwko Bankowi (...) S. A. z siedzibą w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Banku (...) S.A. z siedzibą w W. solidarnie na rzecz powodów K. K. (1) i J. K. kwotę 91820,04 zł (dziewięćdziesiąt jeden tysięcy osiemset dwadzieścia i 04/100) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5 kwietnia 2017 roku do dnia zapłaty; 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. zasądza od pozwanego Banku (...) S.A. z siedzibą w W. solidarnie na rzecz powodów K. K. (1) i J. K. kwotę 6417 (sześć tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sędzia del. Ewa Suchecka- Bartnik Sygn. akt III C 383/17 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 27 marca 2017 roku powodowie K. K. (1) i J. K. (zwani dalej również powodami) wnieśli o: 1) zasądzenie od pozwanego łącznie na rzecz powodów łącznie kwoty 93783,01 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem całości świadczeń uiszczonych przez powodów na rzecz pozwanego w wykonaniu nieważnej umowy kredytowej; ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia powyższego roszczenia 2) kwoty 27381,85 zł tytułem nadpłaty w przypadku uznania że umowa pozostaje w mocy bez klauzul indeksacyjnych odwołujących się do kursu kupna i sprzedaży; ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia powyższych roszczeń 3) kwoty 13158,77 zł w związku ze skutecznym skorzystaniem przez powodów z sankcji kredytu darmowego ustawy z dnia 20 lipca 2001 roku o kredycie konsumenckim . Nadto wnieśli o zasądzenie na rzecz powodów od pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali na to, że umowa jest nieważna ex tunc z uwagi na : - sprzeczność z art. 69 ust. 1 i 2 ustawy Prawo Bankowe ; - sprzeczność umowy z naturą celem stosunku prawnego oraz ustawą prawo bankowe i kodeks cywilny ; kredytu udzielony został w PLN, a indeksacja stanowi instrument finansowy w postaci swapa walutowo-procentowego zdefiniowanego w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi oraz dyrektywę MIFIDI. Pozwany zaś nie wypełnił obowiązków informacyjnych w zakresie ryzyk związanych z takim produktem o charakterze spekulacyjnym, w tym przeprowadzić test adekwatności. Mimo że dyrektywy MIFID I i MIFID II zostały implementowane w 2009 roku to pozwany winien był również wcześniej z uwagi na konieczność prowspólnotowej wykładni przepisów prawa ich postanowienia stosować. W dacie zawarcia umowy kredytu prawo bankowe i k.c. nie dopuszczały indeksacji- denominacji, mechanizm indeksacji prowadzi zatem do nieważności umowy. Kwota kredytu w CHF nie została miedzy stronami w ogóle uzgodniona, przez to umowa kredytu pozostaje niewykonalna i nieistniejąca. Zamieszczenie klauzuli indeksacyjnej doprowadziło do przekształcenia umowy w umowę nienazwaną, której bliżej do umowy na podstawie której następuje przeniesienie całości ryzyka związanego z wierzytelnościami pozwanego wynikającymi z umowy które następnie zaindeksował pozwany do waluty CHF, a zatem do umowy o której mowa w art. 92d umowy Prawo bankowe , a nie umowy o jakiej mowa w art. 69 cytowanej ustawy. Wskazali, że klauzula indeksacyjna powoduje, że pozwany uzyskuje wynagrodzenie które ustalane jest post factum według czynników o których decyduje pozwany w postaci tabeli kursowej. Wskazali na art. 358 1 k.c. kredytobiorca winien zwrócić kwotę kredytu w PLN , klauzula waloryzacyjna była niedopuszczalna uwzględniwszy treść § 2i 5 tego artykułu, nie taki był; cel zamieszczenia klauzuli indeksacyjnej w umowie. Podnieśli, że zgodnie kredyty udzielone w PLN oprocentowane są stawką WIBOR, a zatem umowa w której kredyt w PLN oprocentowany jest według LIBOR jako sprzeczna z ustalonymi zwyczajami zgodnie z art. 56 k.c. jest nieważna. - odsetki należą się od sumy pieniężnej a nie od sumy indeksowanej, w efekcie pozwany wadliwie naliczał odsetki; - sprzeczność umowy z zasadami współżycia społecznego z uwagi na naruszenie zasady ekwiwalentności i naruszenie dobrych obyczajów poprzez wykorzystanie uprzywilejowanej pozycji oraz brak rzetelnej informacji o granicach ryzyka walutowego w szczególności w zakresie tego czym jest mechanizm indeksacji, czy wystawia on powodów na ryzyko i czy istnieje granica tego ryzyka, czy można przed tym ryzykiem się w jakiś sposób zabezpieczyć, jakie są konsekwencje ekonomiczne i koszty indeksacji, jakie są powody stosowania indeksacji, w oparciu o jaki mechanizm ustalany jest kurs waluty CHF, jak ustalane jest saldo kredytu, dlaczego przy wypłacie stosowana jest tabela z niższym oprocentowaniem a przy spłacie z wyższym, czy w kursie zawarta jest marża pozwanego i ile ona wynosi, czy pomiędzy stronami dochodzi w ogóle do obrotu walutą, czy jest ona fikcyjna czy faktyczna, czy kurs jest wyłącznie indeksem; - umowa kredytu stanowi obejście przepisów prawa bankowego bowiem kredyt udzielony jest w PLN i jednocześnie z ekonomicznego punktu widzenia generuje przy uwzględnieniu przychodów z transakcji z CIRS całościowy dochód banku w postaci stawki WIBOR, a bank oferował go jako kredyt w LIBOR, co wskazuje na hybrydowy charakter konstrukcji kredytu indeksowanego zmierzający do obejścia art. 69 prawa bankowego , zgodnie z którym kredytu są albo w PLN oprocentowane wg WIBOR albo w CHP oprocentowane stawką LIBOR - umowa kredytu jest czynnością pozorną, bowiem bank w rzeczywistości z transakcji powiązanych z tą umową generował przychód według stawki WIBOR. - umowa kredytu jest czynnością nieistniejącą; Strony nie osiągnęły konsensusu do co elementów przedmiotowo istotnych, a dokładnie powodowie nie uzgodnili kwoty swojego zobowiązania w CHF - zasady tempus regit actum i lex retro non agit- umowa antyspreadowa nie mogła zmienić nieważnego charakteru umowy łączącej strony Nadto podnieśli, że klauzule indeksacyjne (klauzula wpisana do rejestru klauzul niedozwolonych na podstawie orzeczenia SOKiK w sprawie 426/09) i postanowienia dotyczące UNWW (klauzula wpisana do rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 24 sierpnia 2012 roku w sprawie XVII AMC 2600/02) zawarte w umowie stanowią niedozwolone postanowienia umowne obarczone sankcją bezskuteczności, wskazując na zakaz redukcji utrzymującej skuteczność umowy i zakaz uzupełniania stosunku prawnego normą dyspozytywną, jako zaś skutek uznania abuzywności wskazali na upadek całej umowy kredytu. Wskazali na rozszerzoną prawomocność wyroku wydanego w sprawie uznania tej klauzuli za abuzywną. Abstrahując od tego wskazali, że wypełnione zostały przesłanki z art. 385 zn 1 k.c. Wskazali jednocześnie na zakaz redukcji utrzymującej skuteczność umowy kredytowej, podnosząc, że art. 358 § 2 k.c. nie może znaleźć zastosowania, zakaz uzupełnienia stosunku prawnego normą dyspozytywną. Podnieśli, że skutki em uznania wskazanych klauzul indeksacyjnych za abuzywne winien być upadek całej umowy. Kolejno podnieśli, iż uchylili się od skutków złożonego oświadczenia o zawarciu umowy kredytu w piśmie z dnia 24 marca 2017 roku z uwagi na to że pozostawali pod wpływem błędu co do CKK oraz RRSO, a które to wartości zostały wadliwie obliczone przez powoda bez uwzględnienia kosztu odsetkowego, co skutkuje nieważnością tej umowy. Wreszcie wskazali, że oświadczeniem z dnia 23 marca 2017 roku złożyli oświadczenie o skorzystaniu z kredytu darmowego zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 20 lipca 2001 roku o kredycie konsumenckim wobec braku w umowie informacji wymaganych w art. 4 ust. 2 pkt 2,3,5, 6, 8, 9 cytowanej ustawy, co uzasadnia żądanie zawarte w punkcie III pozwu. Podnieśli, że żądanie ich oparte na art. 410 k.c. nie uległo przedawnieniu. (pozew k. 2- 78) W odpowiedzi na pozew doręczony pozwanemu w dniu 4 kwietnia 2017 roku (zpo k. 1086 tom VI) pozwany Bank (...) S.A. z siedzibą w W. (zwany dalej również Bankiem lub pozwanym) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów solidarnie na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. (odpowiedź na pozew k. 565-600 tom III i 601-633 tom IV) Wskazał, że kwestionuje wszystkie roszczenia powodów tak co do zasady jak i wysokości. Podniósł, że kredyt udzielony stronie powodowej był kredytem walutowym bowiem oprocentowany był stawką Libor, wskazuje na to sposób jego ewidencjonowania oraz możliwość spłaty w CHF, zabezpieczenie. Kredyt udzielony był zatem w CHF- wysokość kredytu stanowiła odpowiednik w PLN udzielonej kwoty w CHF. To odrębny rodzaj kredytu indeksowanego do CHF. Legalność tych kredytów potwierdziła ustawa antyspreadowa. Żeby przekazać stronie powodowej środki finansowe bank musiał zaciągnąć zobowiązanie w CHF na rynku między bankowym przez transakcję tzw. ZWAP, a następnie pożyczył powodom potrzebną ilość franków, strona powodowa pierwotnie otrzymała franki a nie złotówki a następnie odkupił kwotę kredytu udzieloną powodom w CHF za umówioną cenę w PLN, żeby powodowie mogli zapłacić za finansowaną nieruchomość w ustalonej cenie i walucie kupna w PLN. Wpisanie w umowie kwoty w PLN spowodowane było tym, że w tej walucie dokonywana była transakcja będąca przedmiotem umowy. Jednocześnie taka konstrukcja umowy umożliwiała powodom skorzystanie ze stóp referencyjnych właściwych dla kredytu walutowego w CHF. Pozwany wskazał dalej, że: - umowa kredytu nie jest sprzeczna z art. 69 ustawy Prawo bankowe , wysokość kredytu została ustalona w umowie na 50500 zł, fakt jej indeksowania nie zmienia wypełnienia warunku z art. 69 cytowanej ustawy; -umowa nie jest sprzeczna z 353 1 k.c. , naturą stosunku prawnego czy zasadami współżycia społecznego czy prawem dewizowym ; - zakwestionował możliwość uznania umowy kredytu za instrument pochodny - Bank nie wprowadził powodów w błąd w jakimkolwiek zakresie. Powodowie mieli możliwość negocjowania postanowień umowy i negocjowali warunki kredytu. Umowa ta jest zgodna z prawem. - uwzględnienie powództwa prowadziłoby do pokrzywdzenia innych kredytobiorców, którzy zawarli kredyty złotowe, chcąc uniknąć ryzyka kursowego, o którym zostali poinformowani w informacji przekazanej im przed zawarciem umowy kredytu; - uwzględnienie powództwa w punktu II powodowałoby ukształtowanie stosunku prawnego wbrew ich zgodnemu zamiarowi - kurs franka stosowany przez bank był kursem rynkowym, a kursem takim nie jest kurs NBP; - niedopuszczalne jest by kredyt indeksowany do CHF był oprocentowany według stawki Libor 3M; - gdyby zdecydowali się zaciągnąć kredyt złotówkowy musieliby spłacić wyższą kwotę odsetek niż w przypadku łączącej strony umowy kredytu o kilka tysięcy złotych, co więcej mieli możliwość tak spłaty kredytu bezpośrednio w CHF jak i przewalutowania tego kredytu; - wskazał na konieczność indywidualnej kontroli postanowień umowy i niewiążący charakter wyroków wydanych w efekcie abstrakcyjnej kontroli wzorca umownego - zakwestionował -roszczenie powodów jest przedawnione; Pozwany podniósł, że postanowienia tej umowy zaczęły być kwestionowane przez powodów dopiero gdy doszło do umocnienia się franka szwajcarskiego za co pozwany odpowiedzialności nie ponosi i na co wpływu nie miał. Po wejściu w życie ustawy antyspreadowej bank dokonał wpisania do regulaminu sposobu ustalania kursów walut w tabeli kursowej banku, który już uprzednio u niego obowiązywał. Zakwestionował twierdzenia strony powodowej o abuzywności postanowień umowy- były one negocjowane indywidualnie , postanowienia umowy są jednoznaczne, a dotyczą głównych świadczeń stron. Nie kształtują one również praw i obowiązków strony powodowej w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i nie naruszają w sposób rażący jej interesów. Wskazał jednocześnie na konieczność dokonania kontroli konkretnej postanowień umowy co przesadzało o braku związania Sądu wyrokami wydanymi przez Sądu w ramach kontroli abstrakcyjnej wzorca. Podniósł, że powodowie nie są pokrzywdzeni ekonomicznie z powodu zastosowania tych klauzul, bowiem w przypadku kredytu w PLN oprocentowanie oparte o WIBOR było wyższe. Podniósł, że postanowienia umowy podlegały indywidualnym negocjacjom, są jednoznaczne, a dotyczą głównych świadczeń stron, jak również nie kształtują praw i obowiązków konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami ani nie naruszają w rażący sposób ich interesów. Powodowie nie są ekonomicznie pokrzywdzeni w efekcie stosowania tych kwestionowanych postanowień. Bank nie ustalał kursów walut w sposób dowolny. W zakresie żądania z punktu II wskazał dodatkowo, że żądanie to byłoby sprzeczne ze zgodnym zamiarem stron przy uwzględnieniu treści art. 56 k.c. oraz 65 i 354 k.c. Odnośnie żądania z punktu III pozwu dodatkowo podniósł nieskuteczność złożonego przez powodów oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli o zawarciu umowy kredytu, w tym by pozwany posłużył się postępem. Zakwestionował twierdzenie powodów, by CKK i RRSO zostały wyliczone w nieprawidłowy sposób, w tym by zostały zawyżone, a jeśli tak to o jaką rzekomo kwotę. Co więcej wskazał na naruszenie terminu z art. 88 k.c. Pozwany wskazał, że całkowicie bezzasadne są roszczenia o zwrot prowizji, kwoty za sporządzenie aneksu, kwoty tytułem ubezpieczenia na życie, tytułem ubezpieczenia pomostowego i prowizji za podwyższone ryzyko. Podstawą tych żądań nie jest twierdzenie o abuzywności postanowień umowy, a wyłącznie fakt nieważności umowy, a skoro umowa jest ważna kwoty te zostały uiszczone zasadnie. Wskazał kolejno na brak odpowiedzialności pozwanego w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, co więcej obowiązek wydania korzyści wygasł zgodnie z art. 409 k.c. - środki zostały zużyte a pozwany nie był i nie jest na ich skutek wzbogacony. Bank nie mógł liczyć się w chwili zawierania umowy i później z koniecznością zwrotu na rzecz powodów jakichkolwiek środków. Wskazał dodatkowo, że w przypadku składek na ubezpieczenie na życie jedynie przekazywał te składki ubezpieczycielowi. Powołał się nadto na art. 411 pkt 1 k.c. , wskazując, że strona powodowa wiedziała, że w jej przekonaniu nie jest do świadczenia obowiązana. Finalnie pozwany podniósł przedawnienia wszystkich roszczeń powodów jako wnoszonych w okresach comiesięcznych, do których zwrotu winien mieć zastosowanie 3 – letni termin przedawnienia. Odnosząc się do żądania zawartego w punkcie IV pozwu wskazał, że nie zostało wykazane przez powodów, by bank dopuścił się naruszeń przez nich wskazanych, nadto zakwestionował wyliczenia dokonane przez powodów w zakresie dochodzonego z tego tytułu roszczenia. zaznaczył jednocześnie, że kwota kredytu jak wynikało z aneksu przekroczyła kwotę 80.000 zł wynosząc 80500 zł, podnosząc że w ustawę o kredycie konsumenckim stosuje się do umów o wysokości nie większej niż 80.000 zł. W piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2017 roku powodowie dokonali zmiany powództwa wnosząc o zasądzenie żądanych kwot łącznie – ewentualnie solidarnie na rzecz powodów. (pismo k. 1085 tom VI) W piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2018 roku strona powodowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazała, że nie doszło w umowie do ustalenia essentialia negotii umowy kredytu, jak tego wymagał art.353 § 1 k.c. Podtrzymała stanowisko, iż kredyt udzielony powodom był złotowym. Zakwestionowała fakt negocjowania z nimi postanowień umowy, jak i należytego poifnromwowania o ryzyku walutowym. Wskazali, że rachunek techniczny prowadzony przez bank nie był rachunkiem umowy. Obrót frankiem odbywał się poza wykonaniem rzeczonej umowy. Zmiana regulaminu czy wejście w życie ustawy antyspreadowej pozostawało bez znaczenia dla rozpoznania sprawy i oceny abuzywności postanowień tej umowy. Wskazała na niejednoznaczność pojęcia i mechanizmu indeksacji, nieprawidłowe przyjęcie do przeliczenia w dniu wypłaty kursu kupna i do spłaty kursu sprzedaży. podniosła, że zastosowanie tych kursów ma odzwierciedlać transakcje jakie brak zawiera na rynku międzybankowym dla zrównoważenia swojej pozycji walutowej- a zatem w interesie banku. Powodowie nadto podali, że nie można utożsamić indeksacji z waloryzacją. Zakwestionowali zarzut przedawnienia, wskazując, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia nie jest świadczeniem okresowym, jak również twierdzenie pozwanego, że nie jest wzbogacony. Podtrzymali stanowisko co do sankcji kredytu darmowego. (pismo k. 1121 do 1186 TOM VI) Rzecznik Finansowy przedstawił istotny pogląd w sprawie (k. 1400 – 1454 tom VIII) W piśmie złożonym na rozprawie w dniu 19 września 2018 roku strona pozwana podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że niezasadne jest opieranie przez powoda swojej argumentacji na wyrokach wydanych w innych sprawach niedotyczących strony pozwanej. powodowie mogli od początku spłacać kredyt w CHF, przepisy prawa nie zakazywały zawierania umów kredytowych indeksowanych kursem waluty obcej, powodowie mieli zdolność kredytową zarówno w PLN jak i w CHF, sytuację sanowała ustawa antyspreadowa, bank stosował uczciwe, rynkowe i obiektywne zasady ustalania kursu walut. Pozwany wskazał, że indeksacja była potrzebna powodom, bo tylko dzięki niej mogli uzyskać kredyt oprocentowany stawką LIBOR. Podniósł, że art. 69 ustawy prawo bankowe nie stoi na przeszkodzie by umowa kredytowa w zakresie wielkości zobowiązania nie określała wprost jego kwoty, ale poprzez wskazanie podstaw do jej ustalenia. W zakresie CKK wskazał dodatkowo, że zgodnie z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim do tego kosztu nie wlicza się kosztów wynikających ze zmiany kursów walut. Wreszcie pozwany podniósł, że w wypadku uznania abuzywności kwestionowanych przez powodów postanowień umowy winna być ona utrzymana ale nie jako kredyt złotówkowy z oprocentowaniem ustalanym w oparciu o stawkę LIBOR, lecz powinna być uzupełniona w oparciu kursem rynkowym, ewentualnie zgodnie z art. 56 k.c. , albo w oparciu o przepisy ustawy prawo Bankowe w brzmieniu wprowadzonym ustawą antyspreadową. pozwany podważył moc dowodową opinii prywatnych sporządzonych i wyroków wydanych w innych sprawach(k. 1479-1538) Na rozprawie w dniu 19 września 2018 roku strona powodowa dodatkowo wskazała na sprzeczność umowy z art. 111 ust. 1pkt 4 ustawy prawo bankowe . (protokół skrócony tom VI k. 1539 płyta k. 1541, załącznik do protokołu rozprawy k. 1547- 1551) Na rozprawie w dniu 15 maja 2019 roku strona powodowa podkreśliła, że w jej interesie jest stwierdzenie nieważności całej umowy. (protokół skrócony k. 1580 płyta k. 1585, załącznik do protokołu rozprawy k. 1586-1589) Na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 roku strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko w sprawie. Strona powodowa wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 6 –krotności stawki minimalnej.(protokół rozprawy z dnia 13 listopada 2019 roku płyta k. 1597, załącznik do protokołu strony powodowej k. 1598—1626 i1628-1629) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Bank (...) zgodnie ze statutem z dnia 26 kwietnia 2006 roku jest bankiem, którego działalność obejmuje wykonywanie czynności bankowych pośród których wymienione jest udzielanie kredytów. (statut k. 1210-1216) W dniu 05 marca 2007 roku J. K. i K. K. (2) złożyli w Banku (...) S.A. wniosek kredytowy nr (...) jako kwotę wskazując 50250 zł na cel remontu w kwocie 50.000 zł domu wolnostojącego i 250 zł na prowizję. We wniosku tym jako walutę kredytu zaznaczono CHF. Okres kredytowania określono na 120 miesięcy, a wypłatę kredytu jednorazowo. J. K. w dacie złożenia wniosku miał wyksztalcenie średnie (...) zatrudniony jako mechanik w przedsiębiorstwie (...) , zaś K. K. (1) posiadała wykształcenie wyższe (...) i zatrudniona była jako (...) w Starostwie powiatowym w S. . W dacie złożenia tego wniosku byli oni właścicielami nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w miejscowości S. przy ul. (...) . Nie byli klientami tego Banku, rachunek bieżący mieli w innym banku. Zabezpieczeniem miało być ustanowienie hipoteki na tej nieruchomości, cesja praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości, która mieli zawartą samodzielnie w (...) i cesja praw z umowy ubezpieczenia na życie w (...) - oba ubezpieczenia grupowe kredytobiorców. We wniosku wyrazili zgodę na ubezpieczenie kredytu do czasu ustanowienia hipoteki w (...) , nie była w tym wniosku zaznaczona pozycja dotycząca zgody na objęcie ubezpieczeniem niskiego wkładu własnego. Wniosek kredytowy przyjęty został przez pracownika banku – D. P. . Wstępna ocena ich zdolności kredytowej wykazała, że posiadają zdolność kredytową. (wniosek kredytowy k. 677- 679, wstępna ocena zdolności kredytowej k. 729, operat szacunkowy z dnia 12 marca 2007 roku k. 732-736, informacja z BIK k. 746-750, zaświadczenia k.755-756 ) Powodowie z uwagi na konieczność remontu dachu w domu, w którym zamieszkują zdecydowali się na zawarcie umowy kredytu na kwotę 50.000 zł, bowiem nie stać ich było na sfinansowanie tej inwestycji z własnych środków. Byli oni obsługiwani w ramach ubiegania się o kredyt hipoteczny przez D. P. pracownika oddziału banku (...) mieszczącego się w S. . Pracownik banku zaproponował im kredyt w CHF. To głównie K. K. (1) rozmawiała z pracownikami banku i informacje przekazywała mężowi, który przychodził do banku, gdy konieczne było podpisanie dokumentów. Była to pierwsza umowa kredytu jaką zawarli. Jako najkorzystniejszy przedstawiony został im kredyt indeksowany do CHF. Pracownik Banku obsługujący powodów nie wytłumaczył im zasad ustalania kursu przez bank, o tym że istnieją różne kursy dla transakcji gotówkowych i bezgotówkowych nie informował, że w przypadku wzrostu kursu wzrośnie saldo kredytu, nie poinformował o możliwości negocjowania każdego postanowienia umowy, jak również o spreadzie. W momencie podpisywania umowy otrzymali oni od pracownika banku regulamin. Po przedstawieniu umowy powodowie zwrócili przede wszystkim uwagę na kwotę kredytu i okres kredytowania. Dokumentu informacja o ryzyku nikt z pracowników banku z nimi nie omawiał. Kwotę 50.000 zł wykorzystali na remont domu, zaś dalszą kwotę 30.000 zł uzyskaną po zawarciu aneksu do umowy przeznaczyli częściowo na remont domu a częściowo na wymianę samochodu. (zeznania powodów złożone na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 roku: K. K. (1) od 00:04:47 do 00:40:38 i J. K. od 00:41:51 płyta k. 1571 ) Na etapie rozpoznawania wniosku o kredytu powodowie podpisali przedstawiony im przez pracownika banku datowany na 5 marca 2007 roku dokument o nazwie „informacja dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej oparte na zmiennej stopie procentowej:, w którym wskazano pod nagłówkiem ryzyko zmian kursów walutowych: Wybierając zadłużenie w walucie obcej kredytobiorcy korzystają aktualnie z oprocentowania niższego w porównaniu z kredytem złotowym i spłacają miesięcznie niższą ratę kredytu. Dotyczy to przede wszystkim kredytów w EURO i we frankach szwajcarskich, a wynika ze znacznej różnicy w wysokości stawek referencyjnych , które są podstawą do ustalenia oprocentowania kredytu. Zgodnie z cennikiem Kredyt hipoteczny w okresie do 31 marca 2008 roku stawki referencyjne wynoszą: dla kredytów złotowych 4,21% (WIBOR 3M) dla kredytów indeksowanych kursem franka szwajcarskiego : 1,52% (LIBOR 3M CHF) dla kredytów indeksowanych kursem euro: 3,056% (EURIBOR 3M) dla kredytów indeksowanych kursem dolara amerykańskiego: 5,4806 %(LIBOR 3M USD) Podkreślamy jednak, że zaciągając zobowiązanie w walucie obcej, kredytobiorcy są narażeni na ryzyko zmiany kursów walutowych. Występowanie ryzyka kursowego sprawa, że zarówno rata spłaty jak i wysokość zadłużenia tytułem zaciągniętego kredytu przeliczona na PLN na dany dzień podlega ciągłym wahaniom, w zależności od aktualnego kursu waluty. Ryzyko kursowe jest znacznie mniejsze, jeżeli o kredyt walutowy ubiega się kredytobiorca, osiągający dochody w tej samej walucie obcej. Z wyżej wymienionych powodów warto rozważyć zaciągnięcie długoterminowego kredytu w PLN, jako korzystną alternatywę do kredytów walutowych, które mimo atrakcyjniejszych warunków celowych w długim okresie mogą okazać się droższe na skutek wzrostu kursów walutowych. W zakresie Ryzyka zmian stóp procentowych wskazano, że zarówno w przypadku kredytów złotowych jak i walutowych oprocentowanych w oparciu o zmienną stopę procentową Kredytobiorca ponosi ryzyko zmian stóp procentowych. Wskazano, że oprocentowanie składa się ze stałej marży i zmiennej stopy referencyjnej w zależności od waluty kredytu i zmienia się co kwartał. Bank uwzględnia ustalając stawkę oprocentowania na dany okres wysokość stopy referencyjnej z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego kolejny kwartał kalendarzowy. Wskazano, że wysokość stopy referencyjnej ustalana jest nie przez bank lecz na rynku między bankowym. Dwa wyżej podane czynniki –zmienność kursów walutowych oraz wahania stóp procentowych powodują, że rzeczywiste koszty obsługi kredytu mogą okazać się znacząco wyższe od wcześniej założonych. Zachęcono klientów do zapoznania się z danymi historycznymi i sporządzanymi przez analityków prognozami dotyczącymi wahań kursów oraz wysokości stawek referencyjnych dla danej waluty, wartości które w danym momencie mogą być korzystniejsze dla klienta w długim okresie mogą okazać się niekorzystne, a także do zapoznania się z poniższym przykładem zmiany stopy procentowej oraz kursu waluty na wysokość raty kredytu. Poniżej została zamieszczona tabela, w której wskazano: - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy aktualnym poziomie kursu CHF i aktualnym poziomie stopy referencyjnej – 577,24 zł - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu że stopa kredytu w CHF jest równa stopie procentowej kredytu w PLN, a kapitał jest większy o 20%- 859,17 zł - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu, że kurs CHF wzrośnie o wartość stanowiącą różnicę między maksymalnym a minimalnym kursem CHF z ostatnich 12 miesięcy, to jest o 10,88 %- 640,05zł - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu że stopa procentowa wzrośnie o wartość stanowiącą różnicę między maksymalną i minimalną wartością stopy referencyjnej z okresu ostatnich 12 miesięcy to jest o 0,788 p.p.- 619,15 zł. Podano, że to przykład dla kredytu w kwocie 100.000 zł, waluta CHF, okres kredytowania 20 lat, spłata w systemie rat równych, oprocentowanie 3 %, a dla kredytu w PLN 5,5 % Wskazano następnie, że po przeanalizowaniu tej informacji każdy wnioskodawca wybiera walutę najkorzystniejszą dla siebie, umożliwiającą optymalną formę spłaty zadłużenia. Podkreślono, że bank oferuje możliwość zmiany waluty kredytu wielokrotnie w trakcie okresu spłaty na PLN bezpłatnie. Podano, że w załączeniu do informacji jest historia zmian kursu CHF do złotego i historia zmian stawki referencyjnej LIBOR 3M. W informacji zawarte było oświadczenie o treści: oświadczam, że zapoznałem się z powyższą informacją oraz że w pierwszej kolejności przedstawiono mi ofertę kredytu w PLN z której rezygnuję. Pod treścią informacji i oświadczenia widnieje podpis powodów opatrzony datą 5 marca 2007 roku. (informacja z dnia 5 marca 2007 roku k. 786, zeznania powodów wskazane powyżej ) W oparciu o złożony wniosek pracownik Banku nieobsługujący powodów, któremu przesłany został wniosek kredytowy i załączone do niego dokumenty dokonał analizy ich zdolności kredytowej sporządzając 13 marca 2007 roku dokument o nazwie „Parametry wyjściowe symulacji”. Jak wynikało z wyników symulacji powodowie posiadali zdolność kredytową przy racie kredytu wyliczonej na kwotę miesięcznie tak 536,87 zł dla kredytu w PLN i 515,72 dla kredytu w CHF. Zgodnie z dostępnym w Banku symulatorem bank dokonał wyliczenia szacowanej wysokości rat dla kwoty wnioskowanego kredytu 50.000 PLN i walucie CHF przy założeniu, że: - stopa procentowa jest równa stopie w PLN a kapitał będzie wyższy o 20%- rata 672,17 PLN, - kurs CHF wzrośnie o 10,90 %- to jest różnicę między kursem minimalnym a maksymalnym z ostatnich 12 miesięcy- 571,94 PLN; - stopa procentowa wzrośnie o 1,12 p.p., to jest różnicę między stopą minimalną a maksymalną z ostatnich 12 miesięcy - 543,66 PLN. (dokument k. 704, podejmowanie decyzji k. 706-707, opinia k. 707v-710, operat k. 762-772) Dokument w postaci parametrów symulacji nie był przedstawiony do zapoznania powodom, podobnie jak historia wahań CHF. (dowód: zeznania powodów wskazane powyżej ) W oparciu o analizę wniosku kredytowego kredytobiorców wydana została w dniu 13 marca 2007 roku decyzja kredytowa na kwotę kredytu 50.000 PLN na modernizację i remont domu lub mieszkania, waluta CHF, oprocentowanie zmienne 3,25, prowizja 1 % wartości pożyczki/kredytu, marża banku 1,15 %. Wskazano w niej na zabezpieczenia w postaci hipoteki kaucyjnej w kwocie 85850 PLN, ubezpieczenia na okres przejściowy- podając wartość składki 36 zł, cesja praw z umowy ubezpieczenia na życie na sumę gwarancyjną 25250 zł w zakresie osobno każdego z kredytobiorców, cesja praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości , suma ubezpieczenia 222411 zł. Kredyt miał być wypłacony jednorazowo. Umowę ubezpieczenia nieruchomości i ubezpieczenia na życie kredytobiorcy mieli zawrzeć we własnym zakresie i potwierdzenie przystąpienia do ubezpieczenia grupowego mieli dostarczyć do banku lub przystąpić do umowy ubezpieczenia grupowego w (...) S.A. Decyzja kredytowa została odebrana przez K. K. (1) w dniu 16 marca 2007 roku. (decyzja kredytowa z dnia 16 marca 2007 roku k. 702-703) W dniu 28 marca 2008 roku zawarta została datowana na 27 marca 2008 roku umowa kredytu hipotecznego nr (...) pomiędzy Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. reprezentowanym przez pełnomocników- D. P. i M. K. (1) a K. K. (1) i J. K. zwanymi kredytobiorcą. W § 1 tej umowy kredytobiorca oświadczył, że przed zawarciem umowy otrzymał Regulamin kredytowania osób fizycznych w ramach bankowości hipotecznej w banku (...) S.A. zapoznał się z nim i akceptuje postanowienia w nich zawarte. Bank Udziela Kredytobiorcy kredytu w kwocie, na cel i na warunkach określonych w niniejszej umowie a kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami oraz opłatami i prowizjami wynikającymi z umowy i aktualnego cennika w oznaczonych terminach spłaty oraz wywiązania się z pozostałych postanowień niniejszej Umowy. W § 2 umowy strony postanowiły: ust. 1 kwota kredytu: 50.500 PLN. ust. 2. Kredyt jest indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu lub transzy. Po uruchomieniu kredytu lub pierwszej transzy kredytu wypłacanego w transzach Bank wysyła do kredytobiorcy pismo informujące o wysokości pierwszej raty kredytu, kwocie kredytu w CHF oraz jego równowartości w PLN zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu/transzy, przy czym zmiany kursów walut w trakcie okresu kredytowania mają wpływ na wysokość zaciągniętego kredytu oraz raty kapitałowo-odsetkowe. ust. 3 cel kredytu: -modernizacja i remont domu lub mieszkania: kwota 50.000 PLN - koszty wliczone w kredyt: kwota 500 PLN; ust. 4 : przedmiotem kredytowania w rozumieniu postanowień umowy jest nieruchomość położona w miejscowości S. ul.(...) 2800 m kw., powierzchni domu 105 m kw., stanowiąca działkę o numerze ewidencyjnym (...) , dla której Sąd Rejonowy w Szczytnie prowadzi księgę wieczystą nr KW (...) . ust 5. przedmiotem zabezpieczenia miała być hipoteka na w/w nieruchomości; ust. 6. okres kredytowania strony ustaliły na 120 miesięcy, w tym 0 miesięcy karencji licząc od dnia wypłaty kredytu lub pierwszej jego transzy. § 3 umowy kredytu stanowił, że: ust. 1 i 2 wypłata kredytu nastąpi jednorazowo na rachunek bankowy Kredytobiorcy; ust. 3 warunkami wypłaty kredytu są: 1) spełnienie wszystkich warunków określonych w umowie i w regulaminie; 2) zapewnienie środków na rachunku kredytobiorcy na pokrycie opłat związanych z udzieleniem kredytu; 3) dostarczenie do banku odpisu aktu notarialnego sprzedaży kredytowanej nieruchomości wolnej od obciążeń 4) złożenie oświadczenia o ustanowieniu hipoteki stanowiącym zabezpieczenie tej umowy kredytu oraz przedstawienie wniosku o wpis hipoteki złożonego we właściwym Sądzie wieczystoksięgowym 5) dostarczenie do banku polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczenia od ognia i zdarzeń losowych na minimalną sumę ubezpieczenia 222.411 PLN w towarzystwie ubezpieczeniowym zaakceptowanym przez Bank oraz dokonanie cesji praw wynikających z umowy ubezpieczenia na rzecz Banku i przedstawienie w banku potwierdzenia, że towarzystwo ubezpieczeniowe przyjęło do wiadomości tę cesję lub przystąpienie do ubezpieczenia grupowego nieruchomości w (...) S.A ; 6) dostarczenie do banku polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia na życie J. K. na sumę ubezpieczenia nie niższą niż 25250 PLN w towarzystwie ubezpieczeniowym zaakceptowanym przez Bank wskazującej bank jako wyłącznie uposażonego z tytułu tej polisy oraz dokonanie cesji praw wynikających z umowy ubezpieczenia na rzecz Banku i przedstawienie w banku potwierdzenia, że towarzystwo ubezpieczeniowe przyjęło do wiadomości tę cesję lub przystąpienie do ubezpieczenia grupowego nieruchomości w (...) S.A ; 7) dostarczenie do banku polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia na życie K. K. (1) na sumę ubezpieczenia nie niższą niż 25250 PLN w towarzystwie ubezpieczeniowym zaakceptowanym przez Bank wskazującej bank jako wyłącznie uposażonego z tytułu tej polisy oraz dokonanie cesji praw wynikających z umowy ubezpieczenia na rzecz Banku i przedstawienie w banku potwierdzenia, że towarzystwo ubezpieczeniowe przyjęło do wiadomości tę cesję lub przystąpienie do ubezpieczenia grupowego nieruchomości w (...) S.A ; W ust. 4 wskazano, że uruchomienie kredytu lub wypłata transzy nastąpi w terminie wskazanym przez kredytobiorcę w dyspozycji wypłaty, o ile dyspozycja wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków koniecznych do uruchomienia kredytu określonymi w umowie i regulaminie zostanie złożona na trzy dni robocze, a w przypadku konieczności zlecenia przez bank kontroli inwestycji nr 10 dni roboczych przed planowaną datą uruchomienia środków. Ust. 5 stanowił: termin uruchomienia kredytu lub pierwszej transzy kredytu nie może być dłuższy niż 60 dni kalendarzowych od dnia sporządzenia niniejszej umowy. Ust. 6 termin uruchomienia ostatniej transzy kredytu w przypadku kredytu wypłacanego w transzach upływa dnia 27 marca 2009 roku. Ust. 7 niezłożenie dyspozycji uruchomienia środków z kredytu w terminie wskazanym w ust. 6 jest równoważne z rezygnacją z niewypłaconej kwoty kredytu. Ust. 8 bank nie zwraca prowizji za udzielenie kredytu, z którego Kredytobiorca zrezygnował zgodnie z ust. 7; Ust. 9 wygaśnięcie umowy: umowa wygasa, jeżeli kredytobiorca nie spełni warunków określonych w niniejszym paragrafie w terminie 60 dni od daty sporządzenia umowy chyba że Bank wyrazi zgodę na przedłużenie tego terminu. Zmiana terminu określonego w niniejszym punkcie nie wymaga aneksu do umowy. W § 4 postanowiono, że: ust. 1. od kwoty udzielonego kredytu Bank pobiera jednorazową bezzwrotną prowizję w wysokości 500 PLN, płatną przed uruchomieniem kredytu lub w jego pierwszej transzy; ust. 2.. prowizja o której mowa w ust. 1 zostanie potrącona przez bank z kwoty kredytu; ust. 3. w przypadku zmiany waluty kredytu w okresie obowiązywania umowy kredytobiorca poniesie koszty prowizji zgodnie z aktualnie obowiązującym cennikiem kredyt Hipoteczny /pożycka Hipoteczna jednak nie wyższe niż: - 0% kwoty kredytu w przypadku zamiany waluty na PLN - 1% kwoty kredytu w przypadku zamiany na EUR, CHF, USD ust. 4. zmiana waluty kredytu ma wpływ na wysokość kwoty kredytu oraz wysokość rat kapitałowo-odsetkowych i dokonywana jest w oparciu o następujące zasady: 1) w przypadku zmiany waluty z PLN na walutę obcą stosowany jest kurs kupna dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych; 2) w przypadku zmiany waluty obcej na PLN stosowany jest kurs sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych; ust. 7 w związku z udzielonym kredytem Kredytobiorca ponosi następujące koszty: 1) koszt zlecenia wyceny nieruchomości – 0 PLN; 2) koszt badania stanu prawnego nieruchomości- 0 PLN 3) inne koszty wynikające z regulaminu oraz Cennika ust. 8. strony postanawiają, iż opłaty i prowizje należne bankowi zgodnie z Cennikiem Kredyt Hipoteczny będą pobierane przez Bank w PLN z rachunku kredytobiorcy prowadzonego w banku o nr (...) . W § 5 zawierającym zobowiązania i oświadczenia kredytobiorcy w ust. 3 zawarte było oświadczenie następującej treści „kredytobiorca oświadcza, że wraz z wnioskiem kredytowym otrzymał pismo „Informacja dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej i zapoznał się z nim”. Nadto w 5 ust. 1 zobowiązał się do niedokonywania zmiany Banku jako wyłącznie uposażonego z tytułu polisy ubezpieczenia na życie, stanowiącej zabezpieczenie umowy kredytu W § 6 postanowiono, że: ust. 1 kredyt jest oprocentowany według zmiennej stopy procentowej. ust. 2 w przypadku kredytu oprocentowanego według zmiennej stropy procentowej Kredytobiorca ponosi ryzyko zmian stóp procentowych co oznacza iż w przypadku wzrostu poziomu stopy referencyjnej wyższe będzie jego oprocentowanie kredytu i wzrośnie wówczas wysokość miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej; ust. 3 oprocentowanie kredytu wynosi 3,2525 % w stosunku rocznym, co stanowi sumę stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) obowiązującej w dniu sporządzenia umowy oraz marży w wysokości 1,15 p.p. stałej w całym okresie kredytowania. ust. 4. odsetki są naliczane za każdy dzień od aktualnego salda zadłużenia. ust. 5 oprocentowanie kredytu ulega zmianie w zależności od zmiany stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF); ust. 6. stopa referencyjna zmienia się w cyklu kwartalnym i przyjmuje wartość z ostatniego dnia roboczego ostatniego miesiąca poprzedzającego kolejny kwartał kalendarzowy. § 7 dotyczący spłaty kredytu stanowił, że: ust. 1 kredytobiorca zobowiązuje się spłacić kwotę kredytu w CHF ustaloną zgodnie z § 2 w złotych polskich z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności kredytu, zgodnie z (...) Banku (...) S.A. ust. 2 kredyt spłacany będzie w 120 ratach miesięcznych, w tym 0rat obejmujących odsetki w okresie karencji spłaty kredytu oraz 120 równych ratach miesięcznych, które zawierają malejącą część odsetek oraz rosnącą część raty kapitałowej. ust. 3. spłata kredytu następować będzie poprzez bezpośrednie potracenia przez bank należnych mu kwot z rachunku kredytobiorcy w Banku (...) . ust. 4. Spłaty rat odsetkowych lub kapitałowo-odsetkowych będą następować w tym samym dniu miesiąca, w jakim miała miejsce wypłata kredytu lub jego pierwszej transzy, począwszy od miesiąca następnego po pierwszej wypłacie środków z kredytu. ust. 5 ostatnia rata spłaty kredytu ma charakter raty wyrównującej co oznacza, ze służy rozliczeniu całości zobowiązania kredytobiorcy względem banku. ust. 6 w okresie karencji kredytobiorca zobowiązany jest spłacać jedynie raty odsetkowe, bez konieczności spłacania rat kapitałowych. §8 dotyczący zabezpieczeń stanowił: ust. 1 na zabezpieczenie spłaty kredytu wraz z odsetkami o innymi kosztami kredytobiorca ustanawia na rzecz banku : 1) hipotekę kaucyjną do kwoty 850.850 PLN na nieruchomości położonej w miejscowości położonej w miejscowości S. ul.(...) (opisanej szczegółowo wyżej) 2) cesję na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych Nieruchomości, o której mowa w § 2 , na której zostanie ustanowiona hipoteka, zgodnie z warunkami określonymi w § 3 i 5 umowy; 3) i 4) cesję na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej na życie kredytobiorcy, którym jest J. K. i K. K. (2) zgodnie z warunkami określonymi w § 3 i 5 umowy ust. 2 do 6 stanowił, że zabezpieczenie kredytu do czasu otrzymania przez Bank odpisu księgi wieczystej nieruchomości, o której mowa w § 2 ust. 5 z prawomocnym wpisem pierwszej hipoteki o której mowa w ust. 1 na rzecz banku będzie stanowić ubezpieczenie kredyt zabezpieczonych hipoteczne na podstawie umowy zawartej przez Bank z (...) S.A. Kredytobiorca zobowiązany jest do zwrotu Bankowi kosztów składki ubezpieczeniowej wnoszonej przez Bank w związku z niniejszym ubezpieczeniem. Miesięczna opłata z tytułu refinansowania składki ubezpieczeniowej wnoszonej przez bank wynosi 1/12 z 0,81 % kwoty przyznanego kredytu (co stanowi kwotę 36 PLN) przy uwzględnieniu kursów waluty obcej do jakiej jest kredyt indeksowany na pierwszy dzień miesiąca, w którym została sporządzona umowa kredytowa według Tabeli Kursów Walut Obcych (...) S.A.; Bank pobiera opłatę wynikającą z kosztów ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki z dołu poprzez automatyczne obciążenie rachunku w PLN kredytobiorcy8-ego dnia każdego miesiąca, począwszy od następnego miesiąca po dacie uruchomienia umowy kredytu lub jego pierwszej transzy ostatni miesiąc ochrony ubezpieczeniowej, za który pobierana jest opłata z tytułu ubezpieczenia przypada w miesiącu, w którym do Banku wpłynie dostarczony przez kredytobiorcę odpis księgi wieczystej nieruchomości o której mowa w § 2 ust. 5 z prawomocnym wpisem hipoteki na rzecz banku Kredytobiorca zobowiązany jest do dostarczenia do banku odpisu z księgi wieczystej bez dodatkowych wezwań ze strony banku. § 9 umowy zawierał oświadczenie o poddaniu się egzekucji zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 97 ustawy Prawo Bankowe . W § 10 ust. 1 i 2 wskazane było, że wszelkie zmiany umowy wymagają zawarcia aneksu pod rygorem nieważności za wyjątkiem między innymi: 1) zmiany oprocentowania kredytu w przypadku zmiany stopy referencyjnej na warunkach określonych w umowie 2) zmiany regulaminu 3) zmiany cennika 4) zmiany rachunku do spłaty kredytu ust. 2 stanowił, że integralną część umowy stanowi: 1) regulamin 2) pełnomocnictwo do wykonywania czynności w imieniu kredytobiorcy 3) cennik kredyt hipoteczny w ust. 3 postanowiono, że umowa może zostać rozwiązana za porozumieniem stron lub wypowiedziana w formie pisemnej przez każdą ze stron z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia. ust. 4 – Bank może wypowiedzieć umowę w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu w szczególności w zakresie sposobu i terminu spłaty kredytu. ust. 5 W zakresie nieuregulowanym umową zastosowanie maja postanowienia regulaminu. Umowa sporządzona została i podpisana przez strony w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach po jednym dla każdej ze stron (ust. 6 ) W ust. od 7 do 11 zawarte były zgody związane z przetwarzaniem i udostępnianiem danych osobowych § 11 wskazano, że w związku z objęciem kredytu rygorem ustawy z dnia 20 lipca 2001 roku o kredycie konsumenckim bank poinformował, że: 1) Całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia umowy wynosi 12.239,08 PLN 2) rzeczywista stopa oprocentowania na dzień sporządzenia umowy wynosi 5,43 % w skali roku; przy założeniu że, - przyznana kwota kredytu została wypłacona w całości i jednorazowo - pierwsza spłata raty odsetkowej lub kapitałowo-odsetkowej będzie miała miejsce w tym samym dniu najbliższego miesiąca następującego po miesiącu w którym uruchomiony będzie kredyt - w przypadku występowania ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki, okres ubezpieczenia wynosi 6 miesięcy - w przypadku występowania ubezpieczenia z tytułu niskiego wkładu własnego kredytobiorcy, uwzględnia się składkę na okres pierwszych 3 lat i uznaje się że jest ona płatna w dniu uruchomienia kredytu; - w przypadku ubezpieczenia nieruchomości przyjmuje się sumę składek w całym okresie kredytowania przy założeniu, że wartość nieruchomości i stawka ubezpieczeniowa jest stała we wskazanym okresie; - w przypadku ubezpieczenia na życie przyjmuje się sumę składek w całym okresie kredytowania przy założeniu , że składki naliczane są od malejącego salda ustalonego zgodnie z pierwotnym harmonogramem spłat - prowizja od udzielonego kredytu, opłata za wpis hipoteki oraz podatek od czynności cywilno-prawnych zostały wniesione w dniu uruchomienia kredytu - koszt wyceny został poniesiony przez klienta w wysokości wskazanej przez Bank w cenniku (z zastrzeżeniem sytuacji gdy koszt wyceny został pokryty przez Bank ust. 2 w przypadku gdy kredytobiorca nie wywiązuje się ze zobowiązań wynikających z umowy bank ma prawo obciążyć go następującymi kosztami: 1) koszt oprocentowania karnego dla zadłużenia przeterminowanego w wysokości czterokrotności stopy lombardowej, co na dzień sporządzenia umowy wynosi 29 %. Wysokość oprocentowania ulega zmianie w przypadku każdorazowej zmiany wysokości stopy lombardowej. Nowa wysokość obowiązuje od następnego dnia roboczego po zmianie wysokości stopy lombardowej 2) koszt upomnień u monitów 3) koszty sądowe i postępowania egzekucyjnego Jako załączniki do umowy wskazane zostały: 1. Regulamin 2. dyspozycja wypłaty kredytu 3. pełnomocnictwo dla banku do wykonywania czynności w imieniu kredytobiorcy 4. cennik kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna. Umowa podpisana została w dniu 28 marca 2008 roku. Kredytobiorcy podpis złożyli w obecności pełnomocnika- pracownika banku D. P. (umowa k. 80-82) Załącznikiem nr 3 do umowy o kredyt hipoteczny z dnia 27 marca 2007 roku było pełnomocnictwo udzielone bankowi do przystąpienia w imieniu powodów do umowy zbiorowego ubezpieczenia budynków i lokali mieszkalnych i pobierania z ich rachunku bankowego środków pieniężnych z zaliczeniem ich na spłatę jej zobowiązań wymagalnych z tytułu kredytu, odsetek, prowizji i innych opłat, pobierania z ich rachunku bankowego prowadzonego w Banku składek na ubezpieczenie budynków i lokalu jaki i pobierania opłat z tytułu refinansowania kosztów ubezpieczenia przez Bank kredytu w (...) do czasu złożenia w Banku prawomocnego odpisu księgi wieczystej z wpisaną hipoteką na rzecz banku. W pełnomocnictwie tym wyrażona była zgoda, by przy pobraniu środków pieniężnych Bank stosował kursy zgodnie z obowiązującą w banku Tabelą Kursów Banku (...) w dniu pobrania środków z ich rachunku. (pełnomocnictwo k. 716-716v.) W dniu 27 marca 2007 roku powodowie dokonali umownej cesji praw z umowy ubezpieczenia jaka łączyła ich z (...) na rzecz pozwanego Banku. (umowa cesji k. 717) Regulamin Kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku (...) S.A. stanowiący załącznik do umowy kredytu (R-21) w § 2 zawierającym słowniczek pojęć użytych w regulaminie w pkt 8 dotyczącym stawki referencyjnej wskazywał, że: a) stawka WIBOR (3m) to stopa oprocentowania podawana przez R. , ustalana o godzinie 11.00 na podstawie średniej arytmetycznej kwotowań 3-miesiecznych po której banki gotowe są sprzedawać swoje nadwyżki finansowe na rynku międzybankowym, w przypadku kredytu w PLN; c) stawka LIBOR (6M) to stopa oprocentowania podawana przez R. ustalana o godzinie 11.00 GTM w L. na podstawie średniej arytmetycznej kwotowań 6-miesiecznych, po której banki gotowe są sprzedawać swoje1 nadwyżki finansowe na londyńskim rynku międzybankowym, w przypadku kredytu w CHF; f) stawka LIBOR (3M) to stopa oprocentowania podawana przez R. ustalana o godzinie 11.00 GTM w L. na podstawie średniej arytmetycznej kwotowań 3-miesiecznych, po której banki gotowe są sprzedawać swoje nadwyżki finansowe na londyńskim rynku międzybankowym, w przypadku kredytu w CHF. W punkcie 19 § 2 wskazane było że kredyt w walucie obcej to kredyt udzielony w PLN, indeksowany kursem waluty obcej według wg tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku. § 3 Regulaminu stanowił że kredyt udzielony jest w PLN. Może być indeksowany kursem waluty obcej na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych . (ust. 1 i 2) Bank może udzielić kredytu na sfinansowanie do 100% kosztu przedsięwzięcia a także na wniosek kredytobiorcy wydatków związanych z udzieleniem kredytu, w szczególności opinii dotyczącej zabezpieczenia kredytu i/lub pierwszej kontroli inwestycji zleconej przez Bank, prowizji od udzielenia kredytu. (§ 3ust. 7) W ust. 9 § 3 wskazano, że kwota wnioskowanego kredytu nie może być niższa niż 20.000 PLN w przypadku Kredytu Hipotecznego i 50.000 PLN w przypadku kredytu Hipotecznego (...) . § 4 ust. 8 stanowił, że umowa kredytu zawierana jest najpóźniej w terminie 60 dni od dnia podjęcia przez bank decyzji o udzieleniu kredytu. Jeżeli umowa kredytu nie zostanie zawarta w ww. terminie decyzja kredytowa traci ważność. § 5 ust. 8 stanowił, że środki z kredytu nie zostaną uruchomione, między innymi jeżeli: 1) kredytobiorca nie zapewni na środków na rachunku na : a) opłacenie prowizji od udzielenia kredytu; b) opłacenie składek na ubezpieczenie nieruchomości, w przypadku gdy kredytobiorca przystąpiło do ubezpieczenia w zakładzie ubezpieczeniowym za pośrednictwem Banku; c) opłacenie składek ubezpieczenia na życie kredytobiorcy, w przypadku gdy kredytobiorca przystąpiło do ubezpieczenia w zakładzie ubezpieczeniowym za pośrednictwem Banku; d) opłacenie kosztów opinii dotyczącej zabezpieczenia kredytu, w przypadku, gdy opinia ta była zlecona przez bank; e) opłacenie prowizji za podwyższone ryzyko, w sytuacji gdy nie ustanowiono przejściowego zabezpieczenia spłaty kredytu, o którym mowa w § 13 ust. 2. W § 5 ust. 9 wskazano, że w celu uruchomienia kredytu kredytobiorca składa w Banku pisemną dyspozycję i uruchomienie kredytu lub transzy nastąpi w terminie wskazanym przez kredytobiorcę w dyspozycji wypłaty, o ile dyspozycja wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków koniecznych do uruchomienia środków z kredytu określonych w umowie kredytu i regulaminie, zostanie złożona na 3 dni robocze, a w przypadku konieczności zlecenia przez bank kontroli inwestycji na 10 dni roboczych przed planowaną data uruchomienia środków. (ppkt 1) Termin uruchomienia nie może być dłuższy niż 60 dni od dnia sporządzenia umowy kredytu dla kredytów wypłacanych jednorazowo i dla pierwszej transzy kredytów wypłacanych w transzach (§ 5 ust. 8 pkt 3) Wypłata kredyt Hipoteczny jest realizowana w formie bezgotówkowej na rachunek bankowy wskazany między innymi w: 1) akcie notarialnym umowy sprzedaży nieruchomości lub odrębnym dokumencie wystawionym przez zbywcę, w przypadku kredytu na zakup nieruchomości, lub 2) przez bank w przypadku kredytu na spłatę innego kredytu, lub 3) przez kredytobiorcę w przypadku kredytu na budowę domu oraz na remont, rozbudowę, modernizację domu/lokalu mieszkalnego i gdy inwestycje realizowane są przez kredytobiorcę we własnym zakresie- systemem gospodarczym, a także w przypadku kwoty na dowolny cel konsumpcyjny. (§ 5ust. 10 ppkt 1, 2, 4) Kredytobiorca zobowiązany jest złożyć w banku dyspozycję uruchomienia środków w przypadku kredytu hipotecznego w wysokości co najmniej 10.000 PLN w terminie 60 dni od dnia sporządzenia umowy kredytu, chyba że Bank wyrazi zgodę na niższą kwotę. ( 5 ust. 13 pkt 1) § 15 ust.16 stanowił, że przypadku kredytu w walucie obcej: 1) wnioskodawca we wniosku o udzielenie kredytu określa kwotę kredytu w PLN z zaznaczeniem waluty wnioskowanego kredytu 2) kredyt jest kredytem indeksowanym do walut wymienialnych i jest udzielany w złotych polskich, w umowie kredytowej kwota kredytu jest określona w PLN 3) uruchomienie środków z kredytu następuje w sposób określony w dyspozycji uruchomienia kredytu , po akceptacji przez Bank W § 5 ust. 17 wskazano, że w przypadku stwierdzenia podwyższonego ryzyka Bank zastrzega sobie prawo do wstrzymania uruchomienia a kredytu lub jego transzy. W § 6 dotyczącym oprocentowania kredytu w ust. 4 wskazano, że w indywidualnych przypadkach Bank zastrzega sobie prawo do zmiany wysokości marży przy podejmowaniu decyzji kredytowej. W § 7 regulaminu wskazano, że kredytobiorca zobowiązuje się zapłacić wszelkie opłaty i prowizje należne bankowi w związku z zawarciem umowy kredytu określone w cenniku, i zwrócić wszelkie koszty poniesione przez bank w związku z realizacją umowy kredytu, w tym związane z ustanowieniem zabezpieczeń, w tym udzielenia Bankowi pełnomocnictwa (ust. 1 i 2 ) Składki z tytułu umów ubezpieczenia na życie oraz ubezpieczenia nieruchomości i/lub budowy należne zakładowi ubezpieczeń, z którym Bank zawarł umowę o współpracy, Bank pobiera co miesiąc, przy czym pierwsza składka pobierana jest w dniu wypłaty kredytu lub pierwszej transzy, a kolejne składki 5 dnia każdego miesiąca, poprzez automatyczne obciążenie rachunku w PLN kredytobiorcy, chyba że Ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej. (§ 7 ust. 3) Prowizja od udzielenia kredytu płatna jest w dniu uruchomienia środków z kredytu. W przypadku kredytu w walucie obcej prowizja od udzielenia kredytu ustalana jest od kwoty kredytu przeliczonej na PLN według kursu kupna dewiz z dnia sporządzenia umowy kredytu na postawie tabeli kursów walut obcych obowiązującej w banku. (§ 7 ust 4 i 5 ) Opłata dotycząca refinansowania kosztów ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki określona jest w cenniku obowiązującym w dniu zawarcia umowy kredytu. W przypadku kredytu w walucie obcej dla celów wyliczenia opłaty przyjmowana jest kwota udzielonego kredytu wyrażona w PLN wyliczona według wartości kursów waluty obcej według tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w banku: a) w pierwszym dniu roboczym miesiąca w którym sporządzona została umowa kredytu w przypadku nowych kredytów b) w ostatnim dniu roboczym miesiąca ochrony ubezpieczeniowej w przypadku przedłużenia ochrony na okres kolejnych 12 miesięcy zgodnie z wzorem postawa wyliczenia opłaty= (kwota kredytu w PLN/kurs kupna dewiz)* kurs sprzedaży dewiz. (§ 7 ust. 10) Regulamin stanowił następnie, że Bank pobiera opłatę wynikającą z kosztu ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki poprzez automatyczne obciążenie rachunku w PLN kredytobiorcy co miesiąc począwszy od następnego miesiąca po dacie uruchomienia kredytu lub pierwszej transzy(§ 7 ust. 11) Ostatnia opłata z tytułu refinansowania kosztów ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki pobierana jest za miesiąc w którym bank otrzyma odpis księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącego zabezpieczenie kredytu z prawomocnym wpisem hipoteki mającej najwyższe pierwszeństwo na rzecz banku. (§ 7 ust.12) W przypadku braku możliwości ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki bank pobiera prowizję za podwyższone ryzyko, której wysokość określona jest w cenniku obowiązującym w dniu zawarcia umowy – w przypadku kredytu w walucie obcej prowizja za podwyższone ryzyko jest ustalana od kwoty kredytu z umowy kredytu przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w banku w dniu zawarcia umowy tabeli kursów walut obcych. (§ 7 ust. 13) Zgodnie z § 7 ust. 20 Regulaminu Bank informuje kredytobiorcę o wysokości aktualnej stopy procentowej, wysokości rat kapitałowo -odsetkowej na rachunku kredytowym w wyciągu miesięcznym oraz poprzez udostepnienie cennika w placówkach banku oraz Kanałach Bankowości Elektronicznej. Rozdział 5 § 8 i 9 dotyczyły spłaty kredytu. W § 8 ust. 1 wskazano, że kredyt jest spłacany w terminie określony w umowie poprzez obciążenie rachunku wskazanego w umowie kredytu, z zastrzeżeniem ze w przypadku gdy termin spłaty kredytu przypada na niedzielę lub święto obciążenie rachunku następuje w następnym dniu roboczym . Ust. 3 stanowił: w przypadku kredytu w walucie obcej kwota raty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w Banku na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia spłaty. Ust. 4 - w przypadku kredytu w walucie obcej kredytobiorca może zastrzec w umowie kredytu, iż Bank będzie popierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt jest indeksowany, o ile ten rachunek jest dostępny w aktualnej ofercie Banku. § 9: w przypadku kredytu w walucie obcej, bank w następnym dniu po upływie terminu wymagalności kredytu, dokonuje przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia na PLN, z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez Bank w Tabeli Kursów Walut obcych. Od wymagalnego kapitału wyrażonego w PLN Bank nalicza dalsze odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych. W § 11 ust. 1 przewidziano, że Bank na wniosek kredytobiorcy może dokonać przewalutowania kredytu. W § 13 ust. 4 podano, że w przypadku kredytu w walucie obcej dla odnawiania zabezpieczeń kredytu stosuje się kurs sprzedaży dewiz obowiązujący w dniu odnawiania zabezpieczenia na podstawie obowiązującej w Banku tabeli Kursów walut obcych. W § 14 dotyczącym zabezpieczeń wskazano, że: - w przypadku ubezpieczenia nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczenia kredytu za wyjątkiem lokali mieszkalnych suma ubezpieczenia powinna być równa wartości odtworzeniowej nieruchomości, w pozostałych wypadkach suma ubezpieczenia powinna być równa wartości rynkowej nieruchomości, a w przypadku kredytu przeznaczonego na budowę domu do dnia uzyskania pozwolenia na użytkowanie przyjmuje się za sumę ubezpieczenia nieruchomości w trakcie budowy stanowiącej przedmiot zabezpieczenia kredytu docelowy koszt budowy potwierdzony przez rzeczoznawcę współpracującego z bankiem a po tym okresie przyjmuje się wartość odtworzeniową nieruchomości. (ust. 1 i 2) - suma ubezpieczenia na życie Kredytobiorcy nie może być niższa od kwoty kredytu określonej w umowie kredytu. (ust. 3) Kredytobiorca jest zobowiązany w okresie kredytowania wskazać w umowie ubezpieczenia Bank jako uposażonego na pierwszym miejscu z tytułu odszkodowania na wypadek śmierci do wysokości aktualnego zadłużenia kredytobiorcy z tytułu umowy kredytu wraz ze wszelkimi prowizjami, opłatami i innymi kosztami. Kredytobiorca zobowiązuje się że nie dokona zmiany Banku jako uposażonego na pierwszym miejscu przed całkowitą spłatą kredytu. Kwota odszkodowania pozostała po całkowitym zaspokojeniu banku z tytułu kredytu przysługuje uposażonym wskazanym przez kredytobiorcę w umowie ubezpieczenia , a w przypadku gdy kredytobiorca nie wskazał uposażonych, osobom wskazanym w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia. kredytobiorca jest zobowiązany do utrzymywania ważności wszystkich ubezpieczeń wskazanych w umowie kredytu oraz do każdoczesnego cedowania praw z tych umów na rzecz Banku aż do całkowitej spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy kredytu (§ 14 ust. 5 i 6) W przypadku gdy kredytobiorca nie przystąpił za pośrednictwem Banku do ubezpieczenia nieruchomości i ubezpieczenia na życie zobowiązany jest przedkładać dowody opłacenia składek oraz umowy ubezpieczenia na kolejne okresy ubezpieczenia zawarte z zakładem ubezpieczeniowym zaakceptowanym przez Bank. ( 14 ust. 7) W przypadku braku udokumentowania przez kredytobiorcę odmowy ubezpieczeń , o których mowa w ust. 1-2 i opłacenia składki w terminie 14 dni roboczych przed terminem wygaśnięcia ubezpieczenia, Bank ma prawo zawrzeć na koszt kredytobiorcy umowę ubezpieczenia z wybranym przez siebie zakładem ubezpieczeniowym na kolejny okres na sumę nie niższą niż określona w poprzedniej umowie ubezpieczenia. (§ 14 ust. 8) W przypadku gdy w okresie obowiązywania umowy kredytu między innymi zwiększeniu ulegnie stosunek aktualnej wysokości salda zadłużenia kredytu wyrażonego w PLN do aktualnej wartości ustanowionych prawnie zabezpieczeń i /lub nastąpi zmiana wartości prawnie ustanowionych zabezpieczeń wówczas bank może między innymi żądać ustanowienia dodatkowego prawnego zabezpieczenia. (§ 15 ust 2) (regulamin R-21 k.680-689) W dacie zawarcia umowy obowiązywał cennik z 1 marca 2007 roku. W cenniku tym prowizja za udzielenie kredytu w PLN wynosił 0,5 % kwoty kredytu, a kredytu indeksowanego do waluty obcej – w ramach promocji- 1%. Opłata za aneks 100 zł. Prowizja zaś za podwyższenie kwoty kredytu w walucie – 1%. Cennik ten nie zawierał ogóle osobnej informacji o opłacie za zmianę rachunku do obsługi kredytu, wskazywał jednak że opłata za aneks do umowy kredytu to 100 zł. (cennik k. 699-700) Cennik obowiązujący od 1 czerwca 2009 roku przewidywał, że za zmianę rachunku do obsługi kredytu uiszcza się opłatę kwocie 500 zł. (cennik k. 700-700v.) Po zawarciu umowy kredytu powodowie zostali poinformowani o możliwości aktywowania bezpłatnej usługi (...) , dzięki której będą mogli uzyskać dostęp do informacji o szczegółach kredytu, przejrzeć harmonogram i historię spłat, sprawdzić aktualne kursy walut w Banku. Powodowie z systemu tego korzystali. (pismo k. 701, 737) W dniu 28 marca 2007 roku do Banku wpłynęła dyspozycja wypłaty kwoty wynikającej z umowy kredytu określona na 50500 PLN- w tym 500 zł prowizji. Jako proponowaną datę wypłaty wskazano 30 marca 2007 roku. Przyjęła ją pracownik banku D. P. . Kwota ta została wypłacona w dniu 30 marca 2007 roku. (dyspozycja wypłaty k. 711) Bank w dniu 27 marca 2007 roku wystawił dokument „oświadczenie o udzieleniu kredytu” celem dokonania wpisu hipoteki wskazując w nim, że kredytobiorcom został udzielony kredyt w wysokości 50.500 PLN, który jest indeksowany kursem waluty obcej CHF. (oświadczenie k. 713) Powodowie wraz z podpisaniem umowy kredytu złożyli oświadczenie o ustanowieniu hipoteki kaucyjnej na rzecz Banku do sumy 85850 PLN. (oświadczenie o ustanowieniu hipoteki k. 714) K. i J. K. po zawarciu umowy kredytu złożyli w dniu 17 lipca 2007 roku wniosek o podwyższenie kwoty kredytu o 30.000 w walucie CHF na zakup samochodu oraz o przedłużenie okresu kredytowania – z 120 do 180 miesięcy. W efekcie wydana została decyzja w zakresie oceny ich zdolności kredytowej w której kwotę kredytu określono na kwotę 77354,38 PLN, walutę na CHF. (decyzja – poziom 1Ak. 91, wniosek o zmianę warunków umowy k. 718 ) W oparciu o złożony wniosek pracownik Banku nieobsługujący powodów, któremu przesłany został wniosek kredytowy i załączone do niego dokumenty dokonał analizy ich zdolności kredytowej sporządzając 13 sierpnia 2007 roku dokument o nazwie „Parametry wyjściowe symulacji”. Jak wynikało z wyników symulacji powodowie posiadali zdolność kredytową przy racie kredytu wyliczonej na kwotę miesięcznie tak 887,99 zł dla kredytu w PLN i 874,5 dla kredytu w CHF. Zgodnie z dostępnym w Banku symulatorem bank dokonał wyliczenia szacowanej wysokości rat dla kwoty wnioskowanego kredytu 77354,38 PLN i walucie CHF przy założeniu, że: - stopa procentowa jest równa stopie w PLN a kapitał będzie wyższy o 20%- rata 1113,63 PLN, - kurs CHF wzrośnie o 11,77 %- to jest różnicę między kursem minimalnym a maksymalnym z ostatnich 12 miesięcy- 977,45 PLN; - stopa procentowa wzrośnie o 1,23p.p., to jest różnicę między stopą minimalną a maksymalną z ostatnich 12 miesięcy – 923,51PLN. (dokument k. 705, odpowiedź z BIK k. 738-746, zaświadczenia k. 757-762) W dniu 22 sierpnia 2007 roku strony podpisały datowany na 21 sierpnia 2007 roku aneks do umowy kredytu z dnia 27 marca 2007 roku w którego § 1 kwota kredytu określona w § 2 umowy została powiększona o kwotę 30.000 PLN i na dzień podpisania aneksu wynosiła 80.500 PLN z zastrzeżeniem wypełnienia warunków określonych ust. 2 – chodziło między innymi o zwiększenie kwot ubezpieczenia na życie w przypadku K. K. (1) do kwoty 37905 PLN, a J. K. do 39450 PLN w efekcie czego takie kwoty wpisano w § 3 umowy, dostarczenie wniosku o zmianę wpisu hipoteki, złożenia zlecenia stałego pobierania prowizji za ryzyko od podwyższonej kwoty kredytu. w § 2 wskazano, że § 2 ust. 3 umowy otrzymuje brzmienie: - modernizacja i remont domu lub mieszkania kwota 50.000 PLN; - koszty wliczone w kredyt: kwota 500 PLN; - inne potrzeby konsumpcyjne 30.000 PLN. Podwyższona kwota kredytu zostanie wypłacona jednorazowo na rachunek kredytobiorcy (§ 3) W § 6 wskazano, że § 4 umowy dodaje się postanowienie, że za zawarcie aneksu bank pobiera prowizję w kwocie 300 zł co stanowi 10 % podwyższonej kwoty kredytu, która jest płata ze środków kredytobiorcy. 6 ust. 3 umowy uzyskał brzmienie kredyt jest oprocentowany według zmiennej stopy procentowej opartej na stopie referencyjnej LIBOR 3M (CHF) oraz stałej marży banku marży w wysokości 2,15 p.p. obowiązującej w dniu zawarcia niniejszego aneksu. W § 9 aneksu postanowiono, że § 9 ust. 1 pkt 1 otrzymał brzmienie hipotekę kaucyjną do kwoty 131.502,24 PLN ustanowiona na nieruchomości stanowiącej własność kredytobiorców, a położoną w miejscowości S. ul.(...) . dodano w § 9 ust. 10 zapis: do czasu ustanowienia wszystkich docelowych zabezpieczeń wymienionych w ust. 1 kredytobiorca jest zobowiązany do opłacania prowizji za podwyższone ryzyko od podwyższonej kwoty kredytu w wysokości 0,083% kwoty kredytu to jest 26,12 PLN miesięcznie na warunkach określonych w regulaminie kredytu Hipotecznego. W § 13 postanowiono, że § 12ust. 1 umowy otrzymuje brzmienie: bank informuje, że: a) całkowity koszt kredytu na dzień sporządzenia aneksu wynosi 21883,71 PLN; b) rzeczywista roczna stopa oprocentowania na dzień sporządzenia aneksu wynosi 6,85 % w skali roku. W aneksie tym w zakresie postanowień od § 9 do 13 wskazano wadliwe oznaczenie poszczególnych § umowy zawyżając je o jeden numer. Aneks został podpisany w dniu 22 sierpnia 2007 roku. (dowód: aneks k. 88-89, oświadczenie do wniosku o wpis zmiany sumy hipoteki k. 730) Powodowie wraz z podpisaniem aneksu do umowy kredytu złożyli oświadczenie o ustanowieniu hipoteki kaucyjnej na rzecz Banku do kwoty 131.502,24 PLN. (oświadczenie o ustanowieniu hipoteki k. 714) W dniu 22 sierpnia 2007 roku do Banku wpłynęła dyspozycja wypłaty kwoty wynikającej z aneksu do umowy kredytu określona na 30.000 PLN- w tym 500 zł prowizji. Jako proponowaną datę wypłaty wskazano 24 sierpnia 2007 roku. Przyjęła ją pracownik banku D. . Kwota ta została wypłacona w dniu 24 sierpnia 2007 roku. (dyspozycja wypłaty k. 712) W wyniku złożenia przez powodów w dniu 05 września 2007 roku ponownego a uprzednio nierozpoznanego wniosku o zmianę warunków kredytu w zakresie okresu kredytowania z 120 do 180 miesięcy w dniu 12 września 2007 roku doszło między stronami do podpisania aneksu nr (...) mocą którego okres kredytowania został zwiększony do 180 miesięcy. Kredyt miał być spłacany w 180 ratach miesięcznych, które zawierają malejącą część odsetek oraz rosnącą część raty kapitałowej. Aneks podpisany został w dniu 21 września 2007 roku. W oświadczeniu o poddaniu się egzekucji wskazana była kwota w pln- 154708,76. (wniosek k. 720-721, opinia kredytowa k. 722, aneks k. 92, oświadczenie o poddaniu się egzekucji k. 723, wstępna ocena zdolności kredytowej k. 728, zaświadczenie k. 731) Do księgi wieczystej nieruchomości położonej w miejscowości S. ul.(...) stanowiącej własność kredytobiorców wpisana została hipoteka kaucyjna na rzecz Banku do kwoty 131502,24 PLN. Pierwszy wpis hipoteki uprawomocnił się w dniu 04 września 2007 roku, zaś drugi w dniu 4 października 2007 roku. (dowód: odpis księgi wieczystej k.90-91 ) Zgodnie z postanowieniami umowy K. K. (1) przystąpiła do ubezpieczenia grupowego życie w (...) S.A. w dniu 28 marca 2007 roku, jako uposażonego wskazując Bank. Zgodnie z postanowieniami umowy także J. K. przystąpił do ubezpieczenia grupowego życie w (...) S.A. w dniu 28 marca 2007 roku, jako uposażonego wskazując Bank. Po zawarciu aneksu nr (...) w dniu 22 sierpnia 2007 roku kwota ubezpieczenia została w przypadku każdego z ubezpieczonych zwiększona. W deklaracjach tych wartość udzielonego kredytu określono na kwotę 77355 zł. Jako uposażony w tych deklaracjach został wskazany Bank. Zgodnie z ogólnymi warunkami grupowego ubezpieczenia na życie kredytobiorców kredytu Hipotecznego/pożyczki hipotecznej w banku (...) S.A. ustalonymi przez (...) S.A. Ubezpieczonym zgodnie z tymi umowami ubezpieczenia na życie byli kredytobiorcy, którzy przystąpili do umowy ubezpieczenia w ramach umowy zawartej przez ubezpieczającego, składka pochodzić miała ze środków finansowych ubezpieczonego, a jedynie przekazywana jest przez ubezpieczającego za dany miesiąc kalendarzowy. To ubezpieczony miał oznaczyć uposażonych w deklaracji przystąpienia. Suma ubezpieczenia miała być równa iloczynowi aktualnego udziału procentowego oraz aktualnego salda zadłużenia, przy czym w przypadku kredytów hipotecznych/pożyczek w walucie wysokość sumy ubezpieczenia ustalana jest w złotych zgodnie z ust. 2 i 3 – to jest ustalana jest w każdej rocznicy polisy, według kursu sprzedaży danej waluty na podstawie obowiązującej u ubezpieczającego tabeli kursów walut obcych w dniu w którym ustalana jest wysokość sumy ubezpieczenia oraz saldo kapitału. (...) miało prawo do ustalenia maksymalnej wysokości sumy ubezpieczenia. o saldzie zadłużenia miał informować (...) S.A. każdorazowo ubezpieczający. (deklaracje przystąpienia k. 95, 96, 97 i 98, ogólne warunki grupowego ubezpieczenia na życie kredytobiorców k. 99-103) Od dnia 1 lutego 2013 roku wysokość składki miesięcznej z tytułu (...) wynosiła 7,96 zł, a J. K. 8,28 zł (pisma k. 104, 105) W dniu 26 kwietnia 2013 roku powodowie złożyli wniosek o zmianę warunków kredytu poprzez zastąpienie rat równych malejącymi . (wniosek k. 724-726, oświadczenie k. 727, zaświadczenia k. 751753) Kredytobiorcy raz złożyli wniosek o skorzystanie z wakacji kredytowych w jednym z miesięcy, który został uwzględniony przez Bank . (wniosek k. 736) Zdarzało się, że w umowach kredytu zawieranych między innymi kredytobiorcami a Bankiem w 2006 roku jako rachunek do spłaty kredytu wskazywany był od razu rachunek walutowy. Powodom oferta umowy takiego rachunku bankowego nie została przedstawiona (umowa z dnia 16 listopada 2006 roku k. 921-923 i z dnia 10 sierpnia 2006 roku k. 917-921, zeznania powodów powyżej) Bank (...) S.A. miał w latach od 2009 do 2017 roku status dealera rynku pieniężnego. (pisma k. 924-940) Zgodnie z Rekomendacją S dotyczącą dobrych praktyk w zakresie ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie z 2006 roku bank powinien dołożyć wszelkich starań, aby przekazywane klientom informacje były zrozumiałe, jednoznaczne i czytelne (rekomendacja 19) W relacjach z klientami w obszarze działalności związanej z ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie bank powinien stosować zasady profesjonalizmu, rzetelności, staranności oraz najlepszej wiedzy. (rekomendacja 20) W punkcie 5/1/5 rekomendowano, aby banki w pierwszej kolejności oferowały klientom kredyt w złotych. Bank może złożyć klientowi ofertę kredytu, w walucie obcej lub indeksowanego do waluty obcej dopiero po uzyskaniu od klienta banku pisemnego oświadczenia, potwierdzającego że dokonał on wyboru oferty w walucie obcej lub indeksowanej do waluty obcej, mając pełną świadomość ryzyka związanego z kredytami zaciąganymi w walucie obcej lub indeksowanego do waluty obcej. 5.1.6 bank powinien posiadać sporządzone w formie pisemnej procedury wewnętrzne określające sposób i zakres informowania każdego klienta zaciągającego kredyt oprocentowaną zmienną stopą procentową o związanym z tym ryzyku, jak i jego konsekwencjach. Wszystkie pytania i wątpliwości winny być wyjaśnione przez wyszkolonego pracownika. Zaleca się by klient podpisał oświadczenie że został poinformowany przez bank o ponoszeniu ryzyka stopy procentowej i jest świadomy ponoszenia tego ryzyka. 5/1/7 rekomenduje się aby bak przedstawiając klientowi ofertę kredytu w walucie obcej lub indeksowanego do waluty obcej informował klienta o kosztach obsługi ekspozycji kredytowej w wypadku niekorzystnej dla klienta zmiany kursu walutowego. informacje takie mogą być przekazywane na przykład w postaci symulacji wysokości rat kredytu. Powinny one zawierać koszty obsługi kredytu przy aktualnym poziomie kursu złotego do waluty bez zmian stóp procentowych, , koszty obsługi ekspozycji kredytowej przy założeniu że stopa procentowa równa się stopie dla kredytu złotowego a kapitał ekspozycji jest większy o 20 %, koszty obsługi w skali odpowiadającej różnicy między maksymalnym i minimalnym kursem złotego do waluty w ciągu ostatnich 12 miesięcy, bez zmian poziomu stóp procentowych. W rekomendacji 19 i 20 wskazano, że w umowie kredytu należy podać informację o całkowitym koszcie kredytu oraz rzeczywistej stopie oprocentowania. W punkcie 5.2.2 lit. c rekomendacji nr 20 zalecano podanie w umowie sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest wysokości rat kapitałowo-odsetkowych oraz warunków i konsekwencji zmiany waluty ekspozycji. (Rekomendacja S k. 406-420) W 2005 roku toczyły się w ramach (...) Banków (...) między poszczególnymi bankami rozmowy dotyczące udzielania kredytów w walutach obcych i zagrożeń z tym związanych. Bank (...) ustosunkowując się do propozycji ograniczania tych kredytów walutowych wynikających z notatki ze spotkania roboczego wskazał, że nie opowiada się za brakiem zakazania udzielania tych kredytów i za ich udzielaniem wyłącznie kredytobiorcom zarabiającym w walucie kredytu. Nie udało się wobec rozbieżnych stanowisk różnych banków wypracować jednego stanowiska. (pisma banków w zakresie zakresu wdrożenia ograniczeń w zakresie kredytów walutowych k. 242-245,komunikat NBP z dnia 09 grudnia 2005 roku k. 233, oświadczenie z dnia 23 lutego 2006 roku k. 253, stanowisko banku (...) co do ograniczeń z 28 listopada 2005 roku k. 491, notatka ze spotkania zespołu roboczego k. 492-493, w części biała księga kredytów frankowych w Polsce z marca 2015 roku (...) Banków (...) k. 982-1000 Tom V ) Powodowie dokonali w okresie od 30 kwietnia 2007 roku do 28 lutego 2017 roku spłaty rat kapitałowo-odsetkowych w kwocie (...) ,80, w tym 19405,15 zł rat odsetkowych i 71390,65 kapitału. Nadto tytułem prowizji za zawarcie umowy zapłacili 500 zł, za zawarcie aneksu 300 zł, a nadto za zawarcie aneksu do umowy uiścili na rzecz banku kwotę 100 zł. Uiścili nadto tytułem prowizji za podwyższone ryzyko ustalonej w aneksie (...) kwotę łączną 52,24 zł. Tytułem ubezpieczenia pomostowego pozwany pobrał z ich rachunku na swoją rzecz kwoty w łącznej wysokości 72 zł- 2x po 36 zł. W wyciągu łączonym przesyłanym powodom wskazane było saldo zadłużenia kredytu w CHF. (dowód: zestawienie transakcji k. 106-116, potwierdzenie wykonania transakcji k. 118-121, 122-123, 125-126, wyciąg łączony z rachunku bankowego prowadzonego w PLN o numerze wskazanym w umowie k. 778) Z tytułu zawartych umów ubezpieczenia na życie powodowie uiścili na rzecz (...) S.A. za pośrednictwem pozwanego Banku składki ubezpieczeniowe w łącznej wysokości 1962,97 zł. (potwierdzenia przelewów składek na ubezpieczenie na życie k. 130-195) Bank wpływy środków z tytułu rat kapitałowo-odsetkowych księgował na prowadzonym przez siebie rachunku walutowym w (...) , który nie był wskazany w umowie kredytu. (wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez bank w (...) k. 773-777) Kursy waluty CHF stosowane przez bank i kantory były odmienne od kursu średniego ustalanego przez NBP. (tabela k. 829) W 2007 roku i później kurs waluty CHF był ustalany przez Bank w codziennie między 8.30 a 9.00 na bazie kursów walut obcych na rynku międzybankowym – krzyżowo jeżeli chodzi o kurs franka. Najpierw pracownik ręcznie wybierał- ustala kurs USD/PLN i ten kurs przeliczał przez kurs USD/CHF i kurs USD/PLN dzielił przez USD/CHF. Kursy pobierane były z platformy R. –kursy średnie z kursów sprzedaży a kupna. W drugim kroku aplikacja, która posługiwał się Bank uwzględniała marże kursowe doliczając jej do kursu średniego przy kursie sprzedaży i odliczając przy kursie kupna. Marże ustalał komitet bankowy. Dla franka powstawały dwie pary kursów kupna i sprzedaży – dla transakcji gotówkowych, bezgotówkowych i dodatkowo od stycznia 2015 roku trzecia para dla rozliczeń kredytów indeksowanych we franku z niższym spreadem. Jeżeli w ciągu dnia zaistniały istotne zmiany kursów na rynku międzybankowym bank sporządzał drugą tabelę. Tabele były publikowane w oddziałach banku i w internecie. Kurs banku nie był powiązany z kursem NBP. Spread w zakresie transakcji międzybankowych był niższy niż w obrocie detalicznym i bank na tym zarabiał. Zakup franka na rynku między bankowym przez bank nie był przyporządkowany do konkretnej umowy kredytu, ma zaspokoić ogólne potrzeby płynnościowe banku. Bank ma przychód przy wymianie walutowej. Dla wypłaty kredytu nie były potrzebne franki – były one potrzebne celem zabezpieczenia się banku przed ryzykami. ( zeznania świadka K. M. od 00:21:18 do 01:25:16 protokół rozprawy z dnia 15 maja 2019 roku płyta k. 1585) Bank księgował ten kredyt jako walutowy w swoich księgach rachunkowych. W konsekwencji powstania tego rodzaju aktywów w CHF bank zabezpieczał się – swoją otwartą pozycję walutową spowodowaną udzielaniem kredytów indeksowanych do franka szwajcarskiego częściowo przez pożyczki, lecz przede wszystkim przez zakup franka na rynku międzybankowym poprzez transakcje CIRS- kilkuletnie (około pięcioletnie) polegające na tym, że bank pożyczał CHF a kontrahent od banku PLN, po ustalonym okresie następował zwrot kapitałów, a w międzyczasie następowała wymiana strumieniami odsetkowymi gdzie dla pozwanego odsetki ustalane były według stawki referencyjnej LIBOR, a dla jego kontrahenta według stawki WIBOR. Depozytów bowiem w tej walucie bank miał niewiele. Transakcje te nie były przyporządkowane do danej umowy kredytu. W ofercie Banku (...) nie było nigdy kredytu, którego wypłata mogła nastąpić w CHF. Bank nie oferował instrumentów zabezpieczających kredytobiorcę przed ryzykiem walutowym. Bank (...) S.A. w swoich sprawozdaniach i księgach rachunkowych wskazany kredyt ujmował jako kredyt walutowy, co do takiego ujęcia kredytu nie było zastrzeżeń biegłych rewidentów i nadzoru finansowego. (zeznania świadka J. C. (1) protokół rozprawy z dnia 15 maja 2019 roku od 01:26:27 do 02:27:31 płyta k. 1585, Raport roczny 2005 list prezesa (...) k. 473 -474, sprawozdanie zarządu Banku (...) za 2005 rok k. 475-487, wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez bank w (...) k. 773-777) Po 15 września 2008 roku wskutek kryzysu na rynkach finansowych kurs CHF w stosunku do złotego zaczął znacznie drożeć. W dniu 15 stycznia 2015 roku Bank (...) Szwajcarii zniósł minimalny kurs wymiany franka w stosunku do euro, w efekcie czego kurs tej waluty podniósł się do kwoty powyżej 4 PLN za 1 CHF. (publikacje prasowe k. 787-800 tom IV do k. 801- tom V) W dniu 23 marca 2017 roku Kredytobiorcy złożyli w banku oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego wzywając bank do zapłaty kwoty 13282,01 zł. (pismo z dnia 23 kwietnia 2017 roku k. 94) W dniu 24 marca 2017 roku K. i J. K. złożyli w Banku pismo datowane na 23 marca 2017 roku zawierające oświadczenie o uchyleniu się przez nich od skutków oświadczenia woli w postaci zawarcia umowy o kredyt hipoteczny z dnia 28 marca 2017 roku. Oświadczyli, że w chwili podpisywania umowy kredytu pozostawali w mylnym przekonaniu co do kluczowych parametrów umowy: CKK i RRSO oraz składników wynagrodzenia banku. Zostali wprowadzeni w błąd przez bank bowiem w umowie oświadczono, e CKK wyniosą 12239,08 PLN, a RRSO 5,43%. Wartości te są nieprawdziwe, gdyż faktycznie są wyższe. Gdyby znali rzeczywistej koszty kredytu, w szczególności spread na dzień podpisania umowy nigdy by umowy nie zawarli, bo jest to rodzaj dodatkowej prowizji pobieranej przez bank bez poinformowania o tym konsumenta. Wskazali, że błąd został wywołany przez bank, a termin zachowali, bowiem o błędzie dowiedzieli się w marcu 2017 roku w toku konsultacji z prawnikiem oraz przygotowując się do złożenia pozwu przeciwko bankowi. (pismo z 23 kwietnia 2017 roku k. 93) Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o dowody wyszczególnione powyżej. W zakresie dowodów z dokumentów ich autentyczność i prawdziwość nie była podważana przez strony procesu, Sąd również nie widział podstaw do ich kwestionowania. Wskazania przy tym wymaga, iż do pism procesowych zwłaszcza strony powodowej załączone zostały liczne orzeczenia tak sądów powszechnych, Sądu Najwyższego jak i TSUE, które nie stanowiły jednak materiału dowodowego (k. 199-209, 225-231, 327-331, 333-348, 422-430, 440-455, 457-460, 528-536, 538-560, 961-978, 1569v.1576,) Jako dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, a którego nie dotyczyły tak roszczenia jak i zobowiązania strony powodowej zgodnie z łączącą strony umową pozostawały : wyrok k. 508- 517, informacja k. 517. Podobnie dla ustalenia stanu faktycznego bez znaczenia pozostawały następujące dokumenty, które stanowiły de facto poparcie argumentacji prawnej strony powodowej w niniejszej sprawie: 1) artykuły k. 210-211, 255, 257-259, 462-466, 489, 958-961, 12006-1209 2) pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 10 czerwca 2015 roku k. 213-214 3) publikacji Komisji Nadzoru Bankowego z czerwca 2006 roku Finansowanie nieruchomości przez banki w Polsce k. 247-251; 4) pismo z września 2002 roku NBP k. 260-261 i pismo k. 262-263 5) raport z 2007 roku k. 264-266 6) rekomendacja Komisji z dnia 1 marca 2001 roku k. 395-397 Uwzględniając datę zawarcia spornej umowy bez znaczenia pozostawał także dla jej rozstrzygnięcia : 1) kodeks etyki bankowej z 2013 roku k. 216-223; 2) uzasadnienie do projektu uchwały z 10 kwietnia 2015 roku k. 235-241 3) raport rzecznika finansowego z 2016 roku k. 268-286 4) pismo NBP z 6 lipca 2011 roku k. 288-289 5) uchwała (...) z rekomendacją z 2011 roku k. 291-295 6) publikacja NBP z 2014 roku rozwój systemu finansowego w Polsce w 2014 roku k. 297-303 7) zalecenia Europejskiej Rady do Spraw Ryzyka Systemowego z 21 września 2011 roku k. 350-373 8) zalecenie Komisji z dnia 30 kwietnia 2009 roku k. 375-377 9) fragmenty raportu Narodowego Banku S. k. 379-386 10) raport z 2009 roku instrumenty polityki pieniężnej NBP w 2008 roku płynność sektora bankowego k. 388-393 11) pismo przewodnie do projektu ustawy z 2016 roku z uzasadnieniem k. 399-404 12) pisma parlamentu Europejskiego „Prawo hipoteczne i ryzykowne instrumenty finansowe w UE na przykładzie H. ” k. 432-434 13) pismo UOKiK z listopada 2016 roku k. 438 14) pismo z 19 lutego 2015 roku k. 468-471; 15) informacja w zakresie skutków projektu ustawy o sposobach przywrócenia równości stron niektórych umów kredytu i umów pożyczki wpływ na instytucje kredytowe z 2016 roku Urząd komisji Nadzoru Finansowego k. 802-817 16) raport dotyczący spreadów z 2009 roku UOKiK k.818 – 824; 17) Opinia Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego z 2013 roku ocena wpływu na sytuację sektora bankowego i polskiej gospodarki propozycji przewalutowania kredytów mieszkaniowych udzielonych w CHF na PLN według kursu z dnia udzielenia kredytu 825-828, 940-943; 18) raport Banku (...) za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2013 roku k. 830- 861 z opinią i raportem niezależnego biegłego rewidenta k. 862-868, 19) raport Banku (...) za okres 12 miesięcy zakończony 31 grudnia 2014 roku k. 869-901 z opinią i raportem niezależnego biegłego rewidenta k. 902-911, 20) pismo (...) Banków (...) do Rzecznika Finansowego z 16 czerwca 2016 roku k. 949 -957 21) opinia M. K. (2) k. 979-981 22) ekspertyza na zlecenie Banku (...) S.A. z maja 2015 roku k. 1052-1075 23) opinia prawna K. J. na zlecenie pozwanego z 09 marca 2016 roku k. 1075-1082; 24) uwagi NBP co do projektu ustawy z 2016 roku k. 1188 25) rekomendacja (...) z 2012 roku k. 1193-1203 26) pismo KNF z 2017 roku 27) analiza dotycząca społecznych skutków kryzysu kredytów hipotecznych A. B. k. 1217-1242 28) pismo procesowe Rzecznika Praw Obywatelskich k. 1243-1248 29) stanowisko KNF co do stosowania spreadu walutowego k. 1292- 1293 30) odpowiedzi k. 1288-1291 31) decyzje z dnia 29 grudnia 2012 roku k. 1305-1307 32) prospekt emisyjny z 2010 pozwanego banku k. 1308-1314 33) analizy z 17 marca 2016 roku i informacji k. 1533-1538 Dla ustalenia stanu faktycznego – w kontekście żądań strony powodowej znaczenia nie miał także regulamin nr R 31.8, jako że nie obowiązywał on w dacie zawarcia spornej umowy, wiec nie mógł mieć wpływu na ocenę abuzywności postanowień umowy łączącej stront (k. 690-698) Podobnie istotny podgląd w sprawie Prezesa UOKiK wydany w innych sprawach pozostawał bez wpływu na ustalenia faktyczne w sprawie, jako że nie był on wydany w związku ze sprawą niniejszą. (k. 495-506), jak i opinie wydane w innych sprawach sądowych bez udziału obu stron(k. 519-524, postanowienie k. 526, opinie 944, 1249-1277, 1278-1285, 1294-1298, 1315-1387, 1469-1479, 15561-1569) Oceniając zeznania przesłuchanych w sprawie świadków Sąd uznał że wiarygodne w zdecydowanym zakresie są zeznania świadka J. C. (1) - protokół rozprawy z dnia 15 maja 2019 roku od 01:26:27 do 02:27:31 płyta k. 1585. Sąd dał jego zeznaniom jako konsekwentnym i logicznym wiarę w całości. Świadek ten jako zatrudniony w dziale banku odpowiedzialnym za transakcje międzybankowe niewątpliwie posiadał wiedze w zakresie faktów co do których zeznawał. Sąd miał co prawda na uwadze, na wskazania świadka z jakich przyczyn analizowany kredyt był ujmowany przez bank jako walutowy, jednak mieć należało na uwadze, że argumentacja świadka odnosiła się do aspektu ekonomicznego a nie prawnego tego kredytu i nie zwalniając Sądu od oceny prawnej analizowanej umowy kredytu przez pryzmat obowiązujących przepisów prawa. Sąd dał również wiarę zeznaniom świadka K. M. od 00:21:18 do 01:25:16 protokół rozprawy z dnia 15 maja 2019 roku płyta k. 1585- pracownika pozwanego pracującego w departamencie odpowiedzialnym za ustalanie kursu waluty do tabel kursowych. Świadek ten w jasny i spójny sposób opisał zasady tworzenia przez bank tabeli kursowych. W ocenie Sądu w zasadzie bez większego znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostawały zeznania świadka K. G. - protokół rozprawy z dnia 15 maja 2019 od 02:38:44 do 03:11:10- która choć była pracownikiem pozwanego banku to zatrudniona był w innym oddziale niż ten, w którym powodowie podpisali swoją umowę, nigdy nie obsługiwała ona powodów, a w efekcie nie mogła mieć wiedzy co do tego jak wyglądały czynności podejmowane przez pracownika pozwanego Banku w stosunku do nich, w tym jaki był zakres informacji przekazanych powodom. Świadek nie była w stanie podać przy tym czy od samego początku istnienia tego produktu była możliwość spłaty kredytu w CHF, a jeśli nie to od kiedy taka możliwość się pojawiła, jak i czy oraz od kiedy rachunek taki był bezpłatny. Co prawda podawała, że nie było wytycznych co do negocjacji czy zakazu negocjacji, ale jednocześnie wskazała, że spotkała się wyłącznie z negocjacją cenową. Świadek nie był w stanie wskazać, czy szkolenia dla wszystkich pracowników banku są ujednolicone. Zeznawała jakie były zasady jej postepowania w zakresie obsługi klientów, jednak nie była w stanie wskazać, czy wynikało to z jej praktyki czy choćby z zaleceń przekazywanych na szkoleniach. W efekcie w oparciu o zeznania tego świadka nie sposób było ocenić czy a jeśli tak to w jakim zakresie postępowanie świadka w stosunku do klientów banku chcących zawrzeć umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF wynikało ze stosowania jednolitych zasad postępowania, a na ile stanowiło jej własną praktykę. Podobnie zeznania tego świadka z uwagi na ich lakoniczność nie mogły służyć odtworzeniu przedmiotu szkoleń, jakim podlegali pracownicy banku. Zasady obsługi klientów banku stosowane przez tego świadka nie stanowiły zatem podstawy do ustalenia, jak faktycznie byli obsługiwani powodowie przez pracownika zupełnie innego oddziału pozwanego Banku, dowodu z zeznań którego strona pozwana nie złożyła. Sąd uznał w zdecydowanym zakresie za wiarygodne zeznania powodów uznając je za logiczne i konsekwentne. Sąd miał co prawda na uwadze, że byli oni żywotnie zainteresowani w korzystnym dla siebie rozstrzygnięciu, jednak ich zeznania były nie tylko wewnętrznie spójne, ale i nie pozostawały w sprzeczności z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy. Sąd nie dał jedynie wiary zeznaniom K. K. (1) , co do tego, że pracownik banku informował ją o braku zdolności dla kredytu w PLN- tak z wstępnej oceny zdolności, jak i dokumentów pochodzących od analityków powstałych na etapie badania przez nich zdolności kredytowej powodów wynika, że powodowie posiadali zdolność kredytową tak dla PLN jak i kredytu indeksowanego. Podobnie Sąd nie dał wiary ich zeznaniom, iż dopiero w rozmowy z pełnomocnikiem w 2017 roku dowiedzieli się o wadliwym wyliczeniu CKK i RRSO. Wskazać należy, iż powódka przyznała, że słowo spread poznała po zawarciu umowy z przekazów w mediach, a jednocześnie nie była w stanie wskazać, kiedy dowiedziała się że CKK nie obejmuje spreadu. Na rozprawie w dniu 19 września 2018 roku strona pozwana cofnęła wniosek o przesłuchanie świadków A. S. i M. K. (1) (k. 1539), a na rozprawie w dniu 15 maja 2019 roku strona powodowa cofnęła wniosek o przesłuchanie świadka A. L. (1) . Sąd na rozprawie w dniu 15 maja 2019 roku oddalił wniosek o przesłuchanie świadka M. S. , który miałby zeznawać na okoliczność wprowadzenia zmian w regulaminie w zakresie wprowadzenia postanowień dotyczących ustalania kursów walut. jak wynika z twierdzeń strony pozwanej nastąpiło to po wejściu z życie ustawy antyspreadowej, regulamin o nr 31 został załączony do odpowiedzi na pozew, w efekcie okoliczności na które miałby zeznawać świadek były wykazane zgodnie z twierdzeniem strony pozwanej, co więcej powodowie kwestionowali, by regulamin w nowym brzmieniu został im doręczony przez pozwanego, a pozwany jakiegokolwiek dowodu w tym zakresie nie złożył. Sąd pominął również wniosek powodów o zobowiązanie pozwanego do przestawienia zezwolenia KNF uznając, że okolicznością niekwestionowaną było, że pozwany bank miał prawo, na co wskazywała strona powodowa do dokonywania czynności bankowych w rozumieniu art. 69 ustawy prawo bankowe , wobec przesądzenia zaś że umowa kredytu zawarta przez strony była zgodna ze wskazanym przepisem brak, nie stanowiąc umowy pozostającej poza dyspozycją wskazanego przepisu, o czym w części zważeniowej, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku powodów. Podobnie Sąd pominął jako pozostające bez znaczenia dla rozpoznania sprawy wnioski o zobowiązanie banku do przedstawienia dokumentów w postaci zarządzeń wewnętrznych w sprawie organizacji zarządzania ryzykiem walutowym wynikającym z utrzymywania pozycji walutowej w banku, dokumentów transakcji SWAP I CIRS. Okolicznością niespornie wynikającą z zeznań świadka C. i przyznaną przez stronę pozwaną było to że brak był neutralny na ryzyko walutowe i że dokonywał zamknięcia swojej pozycji walutowej- w efekcie wniosek powodów o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane przez powodów jako bezprzedmiotowy Sąd oddalił. Podobnie Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw bankowości celem oceny konstrukcji kredytu indeksowanego. W ocenie Sądu nie wymagała posiadania wiadomości specjalnych ocena prawna umowy kredytu łączącej strony. Sąd oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego zgłoszony przez pozwanego w odpowiedzi na pozew, uznając, że pozostawał on bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy. Sprawa niniejsza nie wymagała zasięgnięcia wiadomości specjalnych dla jej rozstrzygnięcia, w kontekście zwłaszcza oceny przez pryzmat przepisów prawa postanowień wprowadzających do umowy mechanizm indeksacji oraz odnoszących się do kursu waluty do przeliczeń związanych z umową. Fakty natomiast o charakterze ogólnym związane z oprocentowaniem kredytów indeksowanych do CHF na rynku polskim, ryzykiem związanym z wahaniami kursów walut, sposobami zabezpieczenia przez bank przed ryzykiem walutowym - w związku z koniecznością domknięcia pozycji walutowej, ustalenia rynkowego charakteru kursów stosowanych przez pozwanego, brakiem korzyści po stronie banku w efekcie zmiany kursu waluty i metod ewidencjonowania także nie miały dla dokonania tej oceny znaczenia. Co do zaś faktu obejmującego metodę ustalania kursu waluty CHF stosowaną przez pozwany Bank wskazać należy, że dowód ten był zbędny także z tej przyczyny, iż zeznania świadka M. dostarczyły w tym zakresie pełnej wiedzy co do stosowanej przez bank praktyki. Odnośnie zaś do transakcji CIRS i SWAP i metod ewidencjonowania tego kredytu w księgach i sprawozdaniach – fakty te po pierwsze nie tylko nie miały finalnie znaczenia dla rozpoznania sprawy, ale co więcej wynikały tak z dokumentów w postaci sprawozdań przedłożonych przez pozwaną jak i zeznań zawnioskowanego przez nią świadka C. . To zatem czy bank i o ile się wzbogacił kosztem kredytobiorców na wzroście CHF nie miało znaczenia dla rozpoznania sprawy- umowę Sąd analizował przez inny pryzmat. Sąd oddalił wniosek powodów zawarty w pozwie o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu instrumentów finansowych na okoliczność tego że umowa kredytu indeksowanego zawiera w sobie instrument pochodny do w formie swapa walutowo-procentowego, uznając, że dowód ten pozostawał bez znaczenia dla rozpoznania sprawy, podobnie jak dowód z opinii biegłego do spaw bankowości na okoliczności wskazane w piśmie z dnia 2 sierpnia 2018 roku. Sąd oddalił wreszcie jako bezprzedmiotowy dla rozpoznania sprawy wniosek strony powodowej z punktu V pozwu bowiem wobec stwierdzenia, że umowa jest nieważna i istniała podstawa do zwrotu tego świadczenia przez pozwanego czynienie dalszych ustaleń w zakresie objętym tezą dowodową z opinii było bezcelowe. Sąd zważył, co następuje: Powództwo o zapłatę zawarte w punkcie pierwszym pozwu jako zasadne podlegało uwzględnieniu w zdecydowanej części. Podstawę prawną roszczenia stanowił art. 410 k.p.c. Strona powodowa twierdziła, że umowa zawarta między stronami była nieważna, a w efekcie świadczenie spełnione na rzecz pozwanego było nienależnym na poparcie czego powołała szereg argumentów natury prawnej. Odnosząc się w kolejności do każdego z nich wskazać należy, co następuje. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, iż strona pozwana niewątpliwie miała status przedsiębiorcy w rozumieniu tak przepisów kodeksu cywilnego jak i ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , zaś powodowie byli konsumentami w rozumieniu przepisów wskazanych ustaw. Umowa kredytu nie została bowiem małżonków K. zawarta w związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą lub zawodową, środki z umowy kredytu posłużyć miały i faktycznie wykorzystane zostały na remont domu mieszkalnego na stanowiącej ich własność nieruchomości gruntowej a częściowo na zakup samochodu służącego im jako rodzinie. Sprzeczność umowy z art. 69, 111 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo bankowe i art. 353 1 k.c. oraz art. 358 1 k.c. W ocenie Sądu nie sposób było podzielić argumentacji strony powodowej, by postanowienia umowy kredytu były sprzeczne z treścią art. 69 ustawy Prawo bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 roku (Dz. U. 2002, Nr 72, poz. 665 t.j.) w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia spornej umowy, art. 353 1 k.c. oraz 358 1 k.c. Sąd uwzględnił przy tym także brzmienie ówcześnie obowiązującego art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 7 ustawy Prawo bankowe stanowiącego, iż do czynności bankowych należy między innymi udzielanie kredytów, oraz że czynnościami tymi są także prowadzenie przez banki skupu i sprzedaży wartości dewizowych. W ocenie Sądu umowa o kredyt zawarta miedzy stronami wypełniała dyspozycję art. 69 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy. A mianowicie z jej treści wynikało jednoznacznie, że pozwany zobowiązuje się oddać powodom jako kredytobiorcom na czas oznaczony kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel. Umowa ta określała kwotę i walutę kredytu- literalna treść umowy wskazywała, że jest to kwota w złotych polskich - w § 2 ust. 1 umowy kwota kredytu określono na 50500 PLN, która aneksem nr (...) została podwyższona do kwoty 80.500 zł. Zaznaczenia wymaga, że o tym, iż walutą kredytu było PLN świadczy nie tylko kwota kredytu wskazana jednoznacznie w umowie w PLN, ale także z formułowanie zawarte w 2 ust. 2 in fine o treści : „zmiany kursów walut w trakcie okresu kredytowania mają wpływ na wysokość zaciągniętego kredytu oraz raty kapitałowo-odsetkowe”. Zmiany kursów walut mogły mieć wpływ jedynie na wysokość kredytu zaciągniętego w PLN, bowiem na wysokość zobowiązania kredytobiorcy wyrażonego po indeksacji w CHF zmiana kursu waluty franka szwajcarskiego wpływu mieć nie mogła. Zauważenia wymaga, iż na PLN jako na walutę kredytu wskazuje także waluta zabezpieczeń- nie tylko sum gwarancyjnych jakie miały wynikać z umów ubezpieczenia nieruchomości czy umowy ubezpieczenia na życie, ale przede wszystkim z zabezpieczenia hipotecznego, w którym wartość hipoteki kaucyjnej wyrażona była w PLN ( § 8 ust. 1 pkt 1 umowy). Jak wynikało z art. 68 ustawy o księgach wieczystych i hipotece według stanu na chwilę zawarcia umowy hipoteka zabezpiecza jedynie wierzytelności pieniężne i może być wyrażona tylko w oznaczonej sumie pieniężnej. Jeżeli wierzytelność zgodnie z prawem została wyrażona w innym pieniądzu niż pieniądz polski, hipotekę wyraża się w tym innym pieniądzu. (v. również Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 25 marca 2011 r. IV CSK 377/10, Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 29 kwietnia 2015 r., V CSK 445/14). Co więcej również treść Regulaminu obowiązującego w dacie zawarcia spornej umowy przemawiała za przyjęciem, że kredyt udzielony powodom był kredytem złotowym, a mianowicie w § 2 zawierającym definicje pojęć w punkcie 19 wskazane było, że przez kredyt w walucie obcej na potrzeby rzeczonego regulaminu rozumie się kredyt udzielony w PLN, indeksowany kursem waluty obcej wg tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku, w § 3 ust. 1 stanowiąc zaś, że kredyt udzielony jest w PLN, a jedynie może być indeksowany kursem waluty obcej na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych. (ust. 2). Również kwoty wnioskowanego kredytu miały być wyrażone w PLN (§ 3ust. 9) treść regulaminu potwierdza, że bank jedynie przyjął na potrzeby regulaminu taką a nie inną definicję kredytu indeksowanego do CHF (czy innej waluty), co samo przez się nie czyniło z niego kredytu walutowego. Wreszcie zwrócić uwagę należało na brzmienie § 9 regulaminu, w którym wskazano, że w przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, bank w następnym dniu po upływie terminu wymagalności kredytu, dokonuje przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia na PLN, z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez Bank w Tabeli Kursów Walut obcych. Od wymagalnego kapitału wyrażonego w PLN Bank nalicza dalsze odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych. W ocenie Sadu również cytowane postanowienie potwierdza konstatację, że indeksacja była jedynie mechanizmem przeliczeniowym nie czyniąc z ocenianego kredytu stricte kredytu udzielonego w walucie obcej- nadal był to kredyt złotowy, zadłużenie przeterminowane miało być wyrażone finalnie nie w CHF, lecz w PLN. Co prawda w ust. 2§ 2 postanowiono, że kredyt jest indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF według tabeli kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu lub transzy. W ocenie Sądu jednak zastosowany w umowie mechanizm indeksacji nie zmieniał kwoty i waluty kredytu wyrażonej w PLN, a stanowił on jedynie klauzulę przeliczeniową mocą której strony ustaliły, że zobowiązanie wyrażone w walucie polskiej w dniu uruchomienia kredytu, a zatem z chwila wykonania zobowiązania banku do wypłaty kredytu, co nastąpi w złotych polskich, zostanie przeliczone na walutę obcą- na CHF i kredytobiorca będzie zobowiązany do dokonania spłaty kredytu w wysokości wynikającej z tak dokonanego przeliczenia i w ratach ustalonych w CHF. Wyraźnie na taki cel zastosowania mechanizmu indeksacji wskazywały wyżej przytoczone postanowienia regulaminu kredującego stosunek prawny między stronami jak i § 7 ust. 1 umowy dotyczący spłaty kredytu, który stanowił, że kredytobiorca zobowiązuje się spłacić kwotę kredytu w CHF ustaloną zgodnie z § 2 -w złotych polskich z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Obcych Banku (...) S.A. W ocenie Sądu wprowadzenie zaś do umowy postanowienia przewidującego mechanizm indeksacji nie było sprzeczne z treścią art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo Bankowe pozostając w zgodzie z art. 353 1 k.c. jak i z art. 358 1 k.c. Podzielić należało w tym względzie stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że jeżeli kwota kredytu jest powiązana z kursem waluty obcej, to jest dopuszczalne, zgodnie z art. 358 k.c. aby wypłata i spłata kredytu 

[... tekst skrócony ...]