III C 301/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Szczecinie oddalił powództwo banku (...) Bank S.A. przeciwko R. M. o zapłatę kwoty 49 985,63 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia lub alternatywnie o zasądzenie kwoty 23 701,05 zł tytułem waloryzacji kapitału kredytu. Sprawa dotyczyła umowy kredytu hipotecznego nominowanego do franka szwajcarskiego z 2006 roku, która została prawomocnie uznana za nieważną wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie (sygn. akt I C 429/21) i utrzymanym w mocy przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie (sygn. akt I ACa 396/22). Bank domagał się zwrotu kapitału wraz z dodatkowymi kwotami, argumentując, że pozwana uzyskała korzyść majątkową lub nastąpił spadek siły nabywczej pieniądza. Sąd, opierając się na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i Sądu Najwyższego (SN), w tym wyrokach w sprawach C-520/21, C-140/22, C-756/22, C-488/23 oraz postanowieniu I CSK 2971/24, stwierdził, że bank nie może dochodzić roszczeń wykraczających poza zwrot nominalnej kwoty wypłaconego kapitału. Uznanie umowy za nieważną jest konsekwencją stosowania przez bank klauzul abuzywnych, a przedsiębiorca nie może czerpać korzyści z własnego bezprawnego działania. Dyrektywa 93/13/EWG ma na celu ochronę konsumentów i zapobieganie stosowaniu nieuczciwych warunków, a przyznanie bankowi dodatkowych świadczeń (waloryzacji, rekompensaty) osłabiłoby odstraszający skutek tej dyrektywy. Sąd oddalił również żądanie ewentualne oparte na art. 358[1] § 3 k.c. (waloryzacja sądowa), wskazując, że przepis ten wyłącza możliwość żądania waloryzacji przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo, jeśli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa, co miało miejsce w tej sprawie. Ponadto, TSUE w wyroku C-488/23 jednoznacznie stwierdził, że prawo unijne stoi na przeszkodzie waloryzacji świadczenia banku ponad zwrot kapitału i odsetek za opóźnienie. W konsekwencji, sąd oddalił oba powództwa i zasądził od banku na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu w kwocie 3 617 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku prawa banków do dochodzenia roszczeń wykraczających poza zwrot nominalnego kapitału i odsetek po unieważnieniu umowy kredytu frankowego z powodu klauzul abuzywnych, zgodnie z wykładnią prawa unijnego.
Dotyczy spraw, w których umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu klauzul abuzywnych, a bank dochodzi roszczeń ponad zwrot kapitału.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bankowi przysługuje prawo do dochodzenia od konsumenta roszczeń wykraczających poza zwrot nominalnej kwoty wypłaconego kapitału kredytu po uznaniu umowy za nieważną z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bankowi nie przysługuje prawo do dochodzenia roszczeń wykraczających poza zwrot nominalnej kwoty wypłaconego kapitału kredytu oraz odsetek za opóźnienie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE i SN, zgodnie z którym bank nie może czerpać korzyści z własnego bezprawnego działania (stosowania klauzul abuzywnych). Dyrektywa 93/13 chroni konsumentów, a przyznanie bankowi dodatkowych świadczeń osłabiłoby odstraszający skutek tej dyrektywy.
Czy sąd może dokonać waloryzacji sądowej świadczenia pieniężnego należnego bankowi z tytułu zwrotu kapitału kredytu po uznaniu umowy za nieważną, na podstawie art. 358[1] § 3 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może dokonać waloryzacji świadczenia pieniężnego należnego bankowi z tytułu zwrotu kapitału kredytu po uznaniu umowy za nieważną, zwłaszcza gdy świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa przez bank.
Uzasadnienie
Przepis art. 358[1] § 4 k.c. wyłącza możliwość żądania waloryzacji przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo, jeśli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Ponadto, TSUE w wyroku C-488/23 stwierdził, że prawo unijne stoi na przeszkodzie waloryzacji świadczenia banku ponad zwrot kapitału i odsetek za opóźnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank spółki akcyjnej | spółka | powód |
| R. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa do zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Podstawa do zwrotu nienależnego świadczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 358[1] § 3
Kodeks cywilny
Podstawa do sądowej waloryzacji świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 358[1] § 4
Kodeks cywilny
Wyłączenie możliwości żądania waloryzacji przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia wniosku dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank nie może czerpać korzyści z własnego bezprawnego działania (stosowania klauzul abuzywnych). • Dyrektywa 93/13/EWG chroni konsumentów i zapobiega stosowaniu nieuczciwych warunków. • Orzecznictwo TSUE i SN wyklucza prawo banku do roszczeń wykraczających poza zwrot nominalnego kapitału i odsetek za opóźnienie. • Art. 358[1] § 4 k.c. wyłącza możliwość waloryzacji świadczenia dla przedsiębiorcy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia obejmujące wzrost wartości kapitału. • Roszczenie o waloryzację sądową kapitału kredytu na podstawie art. 358[1] § 3 k.c.
Godne uwagi sformułowania
bank nie może czerpać korzyści gospodarczych z sytuacji powstałej na skutek własnego bezprawnego działania • ochrona konsumentów zagwarantowana dyrektywą 93/13 nie kończy się wraz z unieważnieniem umowy • prawo unijne stoi na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału
Skład orzekający
Małgorzata Janik-Białek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku prawa banków do dochodzenia roszczeń wykraczających poza zwrot nominalnego kapitału i odsetek po unieważnieniu umowy kredytu frankowego z powodu klauzul abuzywnych, zgodnie z wykładnią prawa unijnego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu klauzul abuzywnych, a bank dochodzi roszczeń ponad zwrot kapitału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i pokazuje, jak sądy interpretują prawo unijne w kontekście ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami banków, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Bank przegrywa w sądzie: nie dostanie ani złotówki więcej za kredyt frankowy po unieważnieniu umowy!”
Dane finansowe
WPS: 49 985,63 PLN
zwrot kosztów procesu: 3617 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.