III C 2992/23

sygn. akt III C 2992/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 sierpnia 2025 roku Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie w III Wydziale Cywilnym w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia (del.) Kamil Kuc Protokolant: Magdalena Łubkowska-Parasiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2025 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. P. i S. P. przeciwko Bankowi (...) S.A. w W. o zapłatę I oddala powództwo główne i ewentualne; II zasądza od M. P. i S. P. na rzecz Banku (...) S.A. w W. po kwocie 5 408,50 (pięciu tysięcy czterystu ośmiu złotych i pięćdziesięciu groszy) złotych każdorazowo wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym po kwocie 5 400 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. sygnatura akt III C 2992/23 UZASADNIENIE wyroku Powodowie M. P. i S. P. (dalej również jako kredytobiorcy, konsumenci) wnieśli o: - zasądzenie od pozwanego Banku (...) S.A. z siedzibą w W. (dalej również jako kredytodawca, Bank) na ich rzecz kwoty 233 033,36 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; - ewentualnie wnieśli o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwoty 47 738,45 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tj. nadwyżki (różnicy) między wpłatami faktycznie przez powodów dokonanymi a wypłatami, które byłyby należne, gdyby klauzula walutowa była bezskuteczna, a kredyt był kredytem złotówkowym; - zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu - zarówno w przypadku uwzględnienia roszczenia głównego albo ewentualnego. (pozew, k. 3-16) Pozwany wnosił o oddalenie powództwa głównego jak i ewentualnego oraz o zasądzenie od powodów na swą rzecz zwrotu kosztów procesu. Strona pozwana podniosła m.in. zarzut przedawnienia: 1) wszystkich roszczeń strony powodowej z uwagi na to, że indeksacja kredytu miała miejsce ponad 10 lat przed wytoczeniem powództwa; 2) roszczenia powodów w zakresie, w jakim ci dochodzą zapłaty kwot rat kredytowych zapłaconych przez nich na rzecz Banku przed dniem 24 października 2020 r., ewentualnie przed datą ustaloną przez tutejszy Sąd / k. 104 /. Nadto pozwany Bank podniósł, że w niniejszej sprawie zachodzi powaga rzeczy ugodzonej / k.109 /, ponieważ powodowie wyrazili zgodę na związanie ich postanowieniami niedozwolonymi. (odpowiedź na pozew, k. 102-135v.) Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 14 kwietnia 2003 roku została zawarta pomiędzy M. P. , S. P. a Bankiem (...) S.A. w W. umowa o (...) /W. Bank udzielił powodom kredytu w kwocie 45 853,07 franków szwajcarskich (§ 1 pkt. 1 Umowy) / k. 24 /. Kredyt był denominowany do waluty obcej ( (...) ). Dowód: umowa kredytu, k. 24-27. Przed zawarciem wskazanej umowy kredytobiorcy złożyli wniosek o udzielenie kredytu w złotym. Dowód: wniosek, k. 139. Umowa kredytu była kilkukrotnie aneksowana. Aneksem z dnia 17 listopada 2003 r. kwota kredytu została powiększona o kwotę 2 605,34 CHF i wyniosła łącznie 48 458,41 CHF. Mocą aneksu z dnia 29 marca 2007 r. zmieniono oprocentowanie kredytu. Dowód: aneks, k. 38-38v., k. 39. W świetle postanowień Umowy, uruchomienie kredytu nastąpić miało według zasad określonych w Regulaminie kredytu mieszkaniowego (...) (§ 2 ust. 3 Umowy). Jak stanowił § 4 ust.1 Umowy [K] redytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami oraz innymi zobowiązaniami wynikającymi z umowy kredytu. Kredyt, odsetki oraz inne zobowiązania wyrażone w (...) będą spłacane w PLN jako równowartość (...) według kursu sprzedaży dewiz obowiązującego na podstawie Tabeli Kursów Walut Obcych w dniu poprzedzającym dzień spłaty . Zgodnie z owym Regulaminem: kwota kredytu wypłacana była w równowartości kwoty kredytu według kursu kupna dewiz na podstawie obowiązującej w Banku w dniu wypłaty Tabeli Kursów Walut Obcych (§ 2 pkt. 19, k. 33 ). Spłata kredytu uregulowana była także w § 8 ust. 3 Regulaminu. Dowód: Regulamin, k.28 i n., k. 150 i n., Umowa. Strona powodowa dnia 18 stycznia 2021 r. podpisała porozumienie do Umowy wobec tego, że kredytobiorcy zamierzali wcześniej spłacić zobowiązanie kredytowe. W § 3 ust. 1 tego porozumienia jego strony oświadczyły, że umowa kredytu w dotychczasowym brzmieniu zawierała postanowienia o treści tożsamej z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod numerami (...) oraz (...) . W ust. 2 i 3 porozumienia przedstawiono treść postanowień (...) oraz (...) . W ust. 4 natomiast wskazano, że zgodnie z orzecznictwem sądów polskich postanowienia, jak wskazane, są uznawane za niedozwolenia postanowienia umowne rozumieniu art. 385 1 § KPC , które nie wiążą konsumenta. Ponadto, że zgodnie z dominującym aktualnie orzecznictwem sądów polskich skutkiem uznania tych postanowień umownych za niedozwolone postanowienia umowne może być uznanie umowy kredytu za nieważną w całości albo uznanie, że strony nie są związane niektórymi postanowieniami umownymi przy jednoczesnym związaniu umową kredytu w pozostałym zakresie. W ust. 5 i 6 porozumienia opisano możliwe skutki stwierdzenia nieważności umowy lub uznania braku związana stron niektórymi postanowieniami umownymi. W ust. 7 porozumienia poinformowano stronę powodową, że zgodnie orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej skutki uznania postanowień umownych nie występują, gdy kredytobiorca potwierdzi, że odstępuje od powoływania się na nie. Natomiast w ust. 8 kredytobiorca oświadczył, że odstępuje od powoływania się na niedozwolony charakter umowy oraz wyraża dobrowolną i świadomą zgodę na obecność klauzul w umowie. Dowód: decyzja wcześniejszej spłaty i blokady środków, k. 45 i nast., porozumienie k. 176. Po zawarciu wskazanego porozumienia, już w domu, M. P. , na egzemplarzu kredytobiorców przy ust. 8 dopisała odręczenie: „brak zgody”. Dowód: porozumienie, k. 50v. Pismem z dnia 23 sierpnia 2023 r. powodowie złożyli oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych swojego oświadczenia woli złożonego Bankowi w dniu 18 stycznia 2021 r. a skutkującego zawarciem porozumienia do przedmiotowej umowy kredytu w zakresie § 3 ust. 8. W piśmie tym kredytobiorcy wskazali, że działali pod wpływem błędu co do czynności prawnej. Powodowie argumentowali, że nie posiadają wykształcenia prawniczego, nie jest im znajoma treść orzecznictwa sądów polskich, nie znają treści art. 385 1 § 1 KC , nie rozumieli czym są klauzule abuzywne i jakie przysługują im roszczenia w związku z zawartą z Bankiem umową nr (...) z 14 kwietnia 2003 r. Kredytobiorcy podnosili, że z całą pewnością nie złożyliby oświadczenia o zwarciu porozumienia, które w konsekwencji polega na odstąpieniu od powoływania się na niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych. Strona powodowa twierdziła, że celem zawarcia porozumienia z 2021 r. było jedynie dokonanie całkowitej spłaty kredytu. Dowód: oświadczenia kredytobiorców, k. 52-53. Powodowie spłacili w całości kredyt. Uregulowali stąd 233 033,36 zł. Powodowie są małżeństwem i pozostają w ustroju wspólności majątkowej. Dowód: zaświadczenie Banku wraz z historią spłat rat kapitałowo-odsetkowych; nadto protokół z przesłuchania strony, k. 282; bezsporne. . Nieruchomość, zakup której był finansowany kwotą kredytu, służyć miała stronie powodowej do zaspokajania celów mieszkaniowych (powodowie nie zawierali wskazanej umowy kredytu w związku z działalnością gospodarczą). Powodowie wciąż zamieszkują w kredytowanej nieruchomości. W momencie zawierania umowy kredytu strona powodowa nie prowadziła działalności gospodarczej. Dowód: przesłuchanie strony, k. 282 i nast. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na postawie przywołanych w jego opisie wiarygodnych dowodów . Na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 KPC pominięto wnioski stron o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego / teza dowodowa, k. 4v., k. 108 /, ponieważ okoliczności, na jakich potwierdzenie miałyby być prowadzony dowód, a to wobec poniżej prezentowanych ocen prawnych, były prawnie irrelewantne. Sąd pominął dowodu z zeznań świadka M. K. - W. – jako nieistotne dla rozstrzygnięcia (teza dowodowa – k. 108 ). Wskazana świadek nie brała udziału w zawarciu przez powodów Umowy, nie sposób więc przyjąć, by miała jakąkolwiek wiedzę na temat informacji, jakich kredytobiorcom udzielono na temat ryzyka kursowego, itp. Co więcej, nie można racjonalnie przyjąć, że treść owych informacji miałaby odbiegać od tego, co podawał Bank z wykorzystaniem standardowych wzorów. Zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania wykluczają tezę, że Bank przy sporządzaniu umowy nie zabezpieczałby swych interesów tworząc szczątkowy, niepełny treściowo formularz dokumentu, a szerszych informacji – np. o ryzyku kursowym obciążającym konsumenta - udzielałby przez pracowników (ustnie w procesie zawierania umowy). Świadek wnioskowana przez pozwanego miała nadto zeznawać na szereg okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia procesu (kwestię sposobu wykonania umowy, procedur banku, itp.). Przesłuchaniu powodów Sąd dał wiarę jedynie w części. Jest rzeczą jasną, że strona jest emocjonalnie zaangażowana w przebieg sprawy i oczekiwany wynik, co siłą rzeczy może powodować (choćby nieświadome) zniekształcenie relacji strony czy nawet zatajenie pewnych faktów. Jak trafnie zauważa się w piśmiennictwie prawniczym, strona - nawet przy założeniu jej uczciwości i chęci ujawnienia całej prawdy - niewątpliwie patrzy na pewne kwestie przez pryzmat własnych interesów. Nie inaczej było w realiach tego procesu, stąd podejść należało do zeznań powodów z ostrożnością. Pozostałe, a wyżej niewymienione, dowody okazały się nieprzydatne dla czynienia ustaleń faktycznych w sprawie. W powyższym stanie faktycznym Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo w zakresie żądania głównego jak i ewentualnego podlegało oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Umowa zawarta została przed przystąpieniem Rzeczpospolitej Polskiej do struktur Unii Europejskiej, lecz po wejściu w życie art. 385 1 i kol. KC. Co prawda w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazuje się, że odnośnie krajów członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej po dniu 31 grudnia 1994 r., dyrektywa 93/13 nie ma zastosowania do umów, które zostały zawarte przed dniem akcesji, niemniej jednak powyższe nie oznacza, iż nie należy do takich umów odnosić dorobku orzeczniczego (...) . Wszakże wprowadzenie do KC regulacji dotyczącej wzorców umów i kontroli niedozwolonych postanowień umownych było podyktowane potrzebą przedakcesyjnej transpozycji dyrektywy 93/13 (por. wyrok SN z 14.07.2017 r. , II CSK 803/16). Kolejno wskazać trzeba, że niewątpliwe było dla Sądu, że strona powodowa przy zawieraniu wymienionej umowy kredytowej działała jako k o n s u m e n t. Za konsumenta uważa się bowiem osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową ( art. 22 1 KC ). Status osoby fizycznej jako konsumenta wyznaczany jest w ramach konkretnej czynności prawnej dokonywanej z przedsiębiorcą z uwzględnieniem jej rodzaju i celu. Nie decyduje o nim to, czy dana osoba prowadzi działalność gospodarczą lub zawodową, lecz to, czy czynność zdziałana z przedsiębiorcą pozostaje w bezpośrednim związku z tą działalnością. Bezpośredni związek dokonanej czynności prawnej z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową istnieje wówczas, gdy dokonana czynność prawna nie zmierza przynajmniej częściowo do zaspokojenia osobistych (konsumpcyjnych) potrzeb (por. wyrok SN z 18.04.2023 r., II CSKP 914/22). Bank bezsprzecznie był przedsiębiorcą, zaś umowę o kredyt strona powodowa zawarła z nim nie w celach związanych z własną działalnością gospodarczą. Kredyt zaciągnięto na zakup lokalu mieszkalnego, który służył (i służy nadal) powodom do zaspokajania ich mieszkaniowych potrzeb. Przesłankę kodeksowej definicji konsumenta spełnia również zawarcie przezeń umowy kredytu hipotecznego z klauzulą denominacyjną, klauzulą indeksacyjną lub klauzulą waloryzacyjną odnoszącą się do obcej waluty; konsumentem może być strona umowy o kredyt hipoteczny indeksowany do waluty obcej (zob. zamiast wielu wyrok (...) z 3.10.2019 r., C-260/18). Stosownie do art. 385 1 § 3 KC nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Przedmiotem kontroli pod omawianym względem jest konkretne postanowienie umowne. Bez znaczenia jest argument, że konsument miał wpływ na inne postanowienia umowne. Podobnie dla wyników wskazanej oceny obojętne jest, czy konsument znał i rozumiał postanowienie, a nawet się na nie zgodził. Trafnie w piśmiennictwie prawniczym wskazuje się, że nie ma także znaczenia to, iż przedsiębiorca szczególnie informował konsumenta o treści postanowienia. By przyjąć, że dane (konkretne) postanowienie umowne zostało indywidualnie uzgodnione, winno ono zostać sformułowane w toku negocjacji z konsumentem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 13.1.2020 r., I ACa 1205/18). Chodzi przy tym o rzeczywiste negocjacje. W judykaturze przyjmuje się wręcz, że indywidualne uzgodnienie oznacza, iż postanowienie wyłącznie powstało poprzez wspólne uzgodnienie jego treści przez konsumenta i przedsiębiorcę lub też zostało w zasadzie narzucone przedsiębiorcy przez konsumenta, względnie wprowadzone na wyraźne życzenie konsumenta (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 20.12.2017 r., I ACa 606/17). Indywidualne uzgodnienie oznacza nie możliwość wyboru pomiędzy oferowanymi przez przedsiębiorcę wzorcami (pewnymi opcjami postanowień umownych), lecz aktywny wpływ konsumenta na treść umowy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 26.9.2023 r., V ACa 274/22). W przekonaniu Sądu, powodowie wykazali, że Umowę sporządzono z nimi z wykorzystaniem wzorca przedstawionego przez Bank, który to (pozwany) w istocie twierdzeniom powodów w tym zakresie nie przeczył. Trudno przyjąć, oceniając rozsądnie, że Bank zmieniałby wskutek negocjacji z powodami, postanowienia regulaminu, a wszakże do niego odsyłały zapisy Umowy w zakresie sposobu przeliczenia kwoty kredytu przy wypłacie. Zgodnie z art. 385 1 § 1 KC postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (n i e d o z w o l o n e postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Zastosowany w umowie kredytu zawartej przez stronę powodową z Bankiem mechanizm określania wysokości kursów walutowych stosowanych w celu przeliczenia kwoty kredytu podlegającej wypłacie i kolejno rat kredytowych przypadających do spłaty ma abuzywny charakter (pogląd taki uznać należy za utrwalony w orzecznictwie – zob. uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25.4.2024 r., III CZP 25/22 z powołanym tam orzecznictwem). Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie postanowienia, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i pozostawiają pole do arbitralnego działania banku. W ten sposób obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają równorzędność stron. Tak należy ocenić użyte w Umowie stron oraz regulaminie zwroty przywołane w opisie stanu faktycznego (§ 2 ust. 3 Umowy, § 4 ust.1 Umowy , § 2 pkt. 19 i § 8 ust. 3 Regulaminu), z których nie wynika stąd, w jaki sposób Bank ustalał kurs walut. Umowa stron nie przewidywała żadnych ograniczeń w określaniu przez Bank kursów w tabelach obowiązujących w Banku. Kredytodawca mógł, w aspekcie kształtowania kursu, wpływać w sposób dowolny na wysokość świadczenia kredytobiorcy: pierwszy raz przy wypłacie kredytu a drugi przy ustalaniu wysokości poszczególnych rat. Zasadniczo, co utrwalone w orzecznictwie, eliminacja postanowień umownych, jak ww., prowadzi do trwałej bezskuteczności całej umowy kredytu. Eliminacja klauzuli przeliczeniowej w umowie kredytu denominowanego sprawia bowiem, że nie wiadomo, jaką kwotę powinien wypłacić bank. Oznacza to, że brakuje niezbędnego elementu konstrukcyjnego stosunku prawnego, a niemożliwe jest jego uzupełnienie. W takiej sytuacji brakuje elementu koniecznego dla zawarcia umowy kredytu. Niedozwolone postanowienie umowne ( art. 385 1 § 1 KC ) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może jednak u d z i e l i ć następczo świadomej i wolnej z g o d y na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną (za uchwałą [7] SN z 7.5.2021 r., III CZP 6/21). Sąd Okręgowy zauważa, że ochrona wynikająca z ww. uregulowań normatywnych nie jest absolutna w tym znaczeniu, że konsument ma prawo do odmowy z niej skorzystania. W judykaturze dość zgodnie przyjmuje się możliwość złożenia przez konsumenta oświadczenia o wyłączeniu ochrony na podstawie przepisów o niedozwolonych postanowieniach umownych. Może to nastąpić również w ramach umowy zawartej z przedsiębiorcą (por. wyroki SN: z 29.10.2019 r., IV CSK 309/18, z 27.11.2019 r., II CSK 483/18, z 2.6.2021 r., I CSKP 55/21, uchwała SN z 15.9.2020 r., III CZP 87/19, uchwała SN (7) z 7.5.2021 r., III CZP 6/21). W orzeczeniach swych Sąd Najwyższy podkreśla sanujący charakter oświadczenia konsumenta, że „następcza zgoda” na postanowienie niedozwolone przywraca takiemu postanowieniu skuteczność (zob. wyrok SN z 9.5.2019 r., I CSK 242/18) - jakby niedozwolone postanowienie od początku było skuteczne (zob. uchwała SN(7) z 20.6.2018 r., III CZP 29/17). W uchwale SN ((7) z 7.5.2021 r., III CZP 6/21) wskazano, że przyznanie konsumentowi kompetencji do jednostronnego, sanującego wyrażenia zgody na klauzulę abuzywną w sposób kluczowy wpływa na charakterystykę sankcji z art. 385 1 KC , przesądzając, że jest to bezskuteczność zawieszona. Dla przyjęcia jednak owego konwalidującego skutku oświadczenia konsumenta, konieczna jest jednoczesna ocena, że został on wyczerpująco poinformowany o konsekwencjach prawnych, jakie może pociągnąć za sobą definitywna nieskuteczność (nieważność) tego postanowienia. Sąd Okręgowy uznał, że sytuacja taka miała miejsce w realiach tej sprawy. Powodowie bowiem zostali wyczerpująco pouczeni przez Bank i co do tego, że ww. klauzule przeliczeniowe są uznawane za abuzywne, i w zakresie skutków, jakie to rodzi (w tym możliwości uznania całej Umowy za nieważną), w tym finansowych – konieczności rozliczenia stron Umowy ze wzajemnych świadczeń (w tym powinności Banku zwrotu powodom rat kredytu, opłat i prowizji oraz innych kwot zapłaconych na rzecz Banku na podstawie Umowy Kredytu, k. 50v ). Powodowie mieli świadomość możliwości konwalidacji ww. postanowień umownych (pkt. 7 porozumienia) i oświadczyli wówczas, że odstępują od powoływania się na niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych oraz wyrazili dobrowolną i świadomą zgodę na klauzule indeksacyjne i związanie umową kredytu z uwzględnieniem tych klauzul (pkt. 8 porozumienia). Powyższe oświadczenia powodów były oświadczeniami woli. Miały charakter kształtujący. Przesądziły o losie abuzywnej klauzuli. Umowa kredytu, ich mocą (ze skutkiem wstecznym) stała się w pełni skuteczna. Powodowie usunęli bowiem stan niepewności w zakresie dalszego nią związania. (por. uchwała SN(7) z 7.5.2021 r., III CZP 6/21 z przywołanym tam orzecznictwem). Nie sposób przyjąć, co należy podkreślić, że powodowie nie mieli świadomości co do możliwości odmowy potwierdzenia ww. postanowień umownych, a co za tym idzie upadku całej Umowy i skutków z tym związanych (w tym co do wzajemnych rozliczeń stron), skoro o tym wprost i jasno zostali pouczeni w treści porozumienia z 18 stycznia 2021 roku a fakt zapoznania się z tym dokumentem potwierdzili własnoręcznymi podpisami. Powód zeznawał, że rozumiał skutki „unieważnienia” umowy / k. 282 /. Rozumiał, że może być ona nieważna, a mimo to zgodził się, by ona ich wiązała. Powód nie miał wątpliwości co do treści porozumienia / k. 283 /. Powódka w istocie „nie pamiętała, jak było z tym porozumieniem”, „może je czytała” / k. 284 /. Stabilność i pewność obrotu prawnego wymaga, by można było uchylić się od skutków oświadczenia woli jedynie w ściśle określonych prawem przypadkach. Powodowie utrzymywali, że składając oświadczenia przy ww. porozumieniu działali pod wpływem błędu: nie posiadali wykształcenia prawniczego, nie znali orzeczeń sądowych ani treści art. 385 1 § 1 KC , nie rozumieli czym są postanowienia niedozwolone, ani jakie służą im roszczenia względem Banku w związku z Umową. W świetle art. 84 § 1 i 2 KC , w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej. Można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny). Wynika stąd, że warunkiem prawnej doniosłości błędu jest przede wszystkim to, aby błąd składającego oświadczenie woli dotyczył treści czynności prawnej. Przepis ten zakłada więc istnienie po stronie składającego oświadczenie woli mylnego wyobrażenia o treści tego oświadczenia (pomyłka) lub o takich okolicznościach, jak np.: 1) fakty, do których odnosi się to oświadczenie, 2) normy prawne, mające zastosowanie do dokonywanej czynności prawnej, 3) skutki prawne dokonywanej czynności prawnej (por. wyrok SN z 3.06.2009 r., IV CNP 16/09). Twierdzenia powodów, że nie znali orzeczeń ani czym są klauzule niegodziwe, nie mogły być ocenione jako uzasadniające błąd, skoro w samej treści porozumienia jasno wyjaśniono powodom, czym są owe klauzule i jak są oceniane w judykaturze. Kolejno, powodom dostatecznie wyjaśniono, jakie służą im roszczenia względem Banku, gdyby nie chcieli utrzymać umowy w mocy. Owszem, pierwszoplanowym zamiarem powodów było przy zawarciu owego porozumienia, wcześniejsze spłacenie kredytu, niemniej w ramach owej ugody - wszakże dla nich z tego punktu widzenia (przedterminowego zwolnienia się z długu) korzystanej - jej strony mogły przesądzić o całym jej losie i całościowym się z niej rozliczeniu. Nie można więc przyjąć, oceniając rozsądnie, że powodowie nie byli zainteresowani (jak przekonują obecnie) czymkolwiek więcej, niż wcześniejszą spłatą kredytu przy owym porozumieniu. Powodom rzeczowo tam wyjaśniono, jakie skutki owa czynność prawna rodzi. Trafnie podkreśla się w orzecznictwie, że granicą, która wyklucza możność powołania się na "błąd co do prawa" jest sytuacja, gdy mylne wyobrażenie o skutkach prawnych złożonego oświadczenia woli zostało spowodowane niedbalstwem strony w zapoznaniu się z treścią składanego przez nią oświadczenia woli (por. wyrok SN z 8.3.2012 r., III CSK 221/11) i nie można mówić o błędzie, jeżeli strona świadomie składa oświadczenie woli, nie znając jego treści, np. składa podpis na dokumencie, z którego treścią się nie zapoznała (por. wyrok SN z 14.01.2009 r., IV CSK 358/08). Wymóg dokonania oceny sprawy "rozsądnie", jako przesłanka dopuszczalności powoływania się na działanie pod wpływem błędu, przemawia za koniecznością obiektywizacji tej oceny (por. wyrok SN z 20.05.2011 r., IV CSK 533/10), a ocena ta w realiach sprawy niniejszej dla powodów wypadła negatywnie. Zdaniem Sądu, w chwili zawierania porozumienia, powodowie nie mieli zastrzeżeń co do jego treści i dopiero w późniejszym okresie (jak wskazywała powódka: okazało się, że nasza znajoma, która wzięła taki kredyt wystąpiła do sądu i wygrała sprawę, więc ja też stwierdziłam, że trzeba spróbować, k. 283 ) powodowie ocenili, że jednak trwała bezskuteczność umowy może być dla nich ekonomicznie korzystniejsza, stąd powołanie się na błąd. Sąd przypomina jednak, że błąd w znaczeniu wady oświadczenia woli określany jest jako błąd postrzegania ("widzenia"), w odróżnieniu od błędu przewidywania i wnioskowania, które należą do sfery motywacyjnej podmiotu dokonującego czynności prawnej i tworzą pobudkę, pod wpływem której wyrażone zostało oświadczenie woli uznane następnie przez oświadczającego za "błąd", gdy okazało się, że oświadczenie nie osiągnęło zamierzonego i przewidywanego celu (por. wyrok SN z 5.12.2000 r., IV CKN 179/00). ). Jak trafnie wskazuje SA w W. w wyr. z 14.6.2019 r. (V ACa 440/18), "pozostawanie w błędzie co do określonych okoliczności, w tym dotyczących treści podpisywanej umowy, musi dotyczyć zdarzeń z przeszłości albo zapisów zawartych w podpisywanej umowie. Nie może natomiast chodzić o to, co może wystąpić w bliższej lub dalszej przyszłości, co do której nie można w ogóle pozostawać w błędzie właśnie dlatego, że chodzi o potencjalne zdarzenia, które jeszcze nie zaistniały”. Powodowie nie wykazali także, by ich rzekomy błąd został wywołany przez Bank (wszakże ich oświadczenia złożono pozwanemu), chociażby bez jego winy ani że pozwany wiedziała o błędzie lub mógł z łatwością błąd zauważyć. Powodowie nie udowodnili również, że dochowali terminu z art. 88 § 2 KC do złożenia oświadczenia z 23 sierpnia 2023 roku (doręczone Bankowi 18-10-2023 r., k. 52 ), zważywszy zwłaszcza, że powódka relacjonowała, iż ów dopisek o „braku zgody” na porozumieniu popełniła w domu bezpośrednio po jego zawarciu /[ ok. 28’38’’ ]/. Uznać by należało, że powódka błąd swój wykryła na długo (kilka lat) wcześniej niż w sierpniu 2023 roku. Powyższe rozważania prowadzą do konstatacji, że Umowa stron wiąże je, skoro powodowie wyrazili świadomą i dobrowolną zgodę na brzmienie klauzul indeksacyjnych. To bowiem dopiero eliminacja owych klauzul skutkowałaby trwałą bezskutecznością Umowy i koniecznością wzajemnego rozliczenia się jej stron na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (żądanie zgłoszone jako ewentualne również nie było zasadne, skoro powodowie chcieli być związani ww. postanowieniami umownymi). Powodowie nie uchylili się jednocześnie skutecznie od skutków prawnych oświadczenia woli wyrażającego ich zgodą na związanie tymiż klauzulami. Z tych względów powództwo należało oddalić. Kosztami procesu w wysokości po kwocie 5 408,50 zł (10 817 zł:2), Sąd obciążył w całości powodów, jak stronę przegrywającą sprawę ( art. 98 § 1 KPC ). Pomiędzy powodami zachodziło współuczestnictwo materialne, stąd koszty należne pozwanemu podzielono pomiędzy nich po równo. Koszty pozwanego Banku to wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w tzw. stawce minimalnej z dnia wniesienia pozwu (10 800 zł i opłata skarbowa 17 zł – § 2 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z 22 października 2015 r.). Z tych przyczyn rozstrzygnięto, jak w wyroku z 22 sierpnia 2025 roku. Z/ odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron. Warszawa, 11 IX 2025 roku sędzia Kamil Kuc