III C 270/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka G. K. (1) dochodziła od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie zapłaty kwoty 25.879,10 zł wraz z odsetkami, tytułem odszkodowania za bezprawne zajęcie środków z jej rachunku bankowego oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Roszczenie wynikało z faktu, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie wyroku, któremu nadano klauzulę wykonalności mimo braku jego prawomocności. Środki te, w kwocie 15.079,56 zł, zostały wyegzekwowane z rachunku bankowego, który formalnie należał do R. K. (syna powódki), ale faktycznie gromadzone były na nim wyłącznie świadczenia emerytalne powódki i jej męża. Sąd Rejonowy uznał, że nadanie klauzuli wykonalności było bezprawne, ponieważ wyrok nie był prawomocny, a doręczenie odpisu z uzasadnieniem zostało dokonane z naruszeniem przepisów o doręczaniu pism pełnomocnikowi. W konsekwencji, zajęcie rachunku bankowego i wyegzekwowanie środków było bezprawne. Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powódki kwotę 15.079,56 zł tytułem odszkodowania za wyegzekwowane środki, wraz z odsetkami ustawowymi. Oddalono natomiast żądanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ponieważ powódka nie wykazała adekwatnego związku przyczynowego między zajęciem rachunku a rzekomym rozstrojem zdrowia (utrata wzroku, problemy kardiologiczne), co potwierdziły opinie biegłych. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność Skarbu Państwa wynika z bezprawnego działania organu władzy publicznej, a w tym przypadku źródłem szkody było wydanie przez sąd tytułu wykonawczego bez podstawy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wynikłe z bezprawnych działań organów władzy publicznej, w tym błędów proceduralnych przy nadawaniu klauzuli wykonalności i prowadzeniu egzekucji. Potwierdzenie legitymacji spadkobierców do dochodzenia wierzytelności spadkowych.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące braku związku przyczynowego między zajęciem a rozstrojem zdrowia mogą ograniczać zastosowanie w sprawach, gdzie taki związek jest wykazany.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez bezprawne nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi, który nie był prawomocny, a w konsekwencji doprowadziło do bezprawnej egzekucji z rachunku bankowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez bezprawne nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi, który nie był prawomocny, jeśli istnieje adekwatny związek przyczynowy między tym działaniem a szkodą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi, który nie był prawomocny i nie podlegał natychmiastowemu wykonaniu, było niezgodne z prawem działaniem przy wykonywaniu władzy publicznej. Działanie to było warunkiem koniecznym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zajęcia środków z rachunku bankowego, co spowodowało szkodę majątkową powódki. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. nie wymaga wykazania winy, a jedynie bezprawności działania lub zaniechania oraz istnienia związku przyczynowego ze szkodą.
Czy powódka doznała rozstroju zdrowia (krzywdy) w związku z bezprawnym zajęciem środków z jej rachunku bankowego, uzasadniającego przyznanie zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała adekwatnego związku przyczynowego między bezprawnym zajęciem środków a rzekomym rozstrojem zdrowia (utrata wzroku, problemy kardiologiczne), co uniemożliwia zasądzenie zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Mimo że powódka twierdziła, iż doznała uszczerbku na zdrowiu (utrata wzroku, problemy kardiologiczne) na skutek stresu związanego z zajęciem rachunku, opinie biegłych okulistów i lekarzy chorób wewnętrznych nie potwierdziły związku przyczynowego między tym zdarzeniem a utratą wzroku. Przyczyną ślepoty był proces chorobowy toczący się latami. Brak było również dowodów na związek przyczynowy z problemami kardiologicznymi, a powódka nie podjęła leczenia.
Czy powódka, jako współposiadaczka rachunku bankowego i małżonka zmarłego współwłaściciela, ma legitymację do dochodzenia całości roszczenia o zwrot środków wyegzekwowanych z majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka ma legitymację do dochodzenia całości roszczenia, w tym części należącej do jej zmarłego męża, na podstawie przepisów o współwłasności majątku spadkowego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym spadkobiercy, przed działem spadku, przysługuje samodzielna legitymacja do dochodzenia całej wierzytelności spadkowej, analogicznie do przepisów o współwłasności. Powódka, jako małżonka i spadkobierczyni, miała prawo dochodzić całości wyegzekwowanej kwoty, która stanowiła majątek wspólny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. K. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
k.p.c. art. 776
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy.
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu, jak również ugoda zawarta przed sądem.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (adekwatny związek przyczynowy).
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym (uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia), sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.p.c. art. 133 § § 3 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego, doręczenia należy dokonać temu pełnomocnikowi.
k.r. i o. art. 31 § § 1 i § 2 pkt 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Środki z tytułu świadczeń emerytalnych gromadzone na rachunku bankowym wchodziły do majątku wspólnego małżonków.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Do wspólności majątku spadkowego stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli świadczenie ma być spełnione, gdy tylko dłużnik będzie wezwany, świadczenie jest wymagalne niezwłocznie po wezwaniu.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia.
k.p.c. art. 367 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje apelacja do sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 369 § § 1-3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa termin i sposób wnoszenia apelacji.
k.p.c. art. 891 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tytułu wykonawczego można zająć wierzytelność z rachunku wspólnego prowadzonego dla dłużnika i osób trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezprawne nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi nieprawomocnemu. • Wyegzekwowanie środków z rachunku bankowego, który nie należał do dłużnika. • Szkoda majątkowa powstała w wyniku bezprawnych działań władzy publicznej.
Odrzucone argumenty
Brak adekwatnego związku przyczynowego między zajęciem rachunku a rozstrojem zdrowia. • Brak wykazania szkody niemajątkowej (krzywdy). • Rachunek bankowy formalnie należał do R. K., a nie wyłącznie do powódki.
Godne uwagi sformułowania
nadanie klauzuli wykonalności było bezprawne • środki zgromadzone na przedmiotowym rachunku nie należały do formalnego współposiadacza tego rachunku R. K., lecz do małżonków G. K. (1) i W. K. • pomiędzy wydaniem przez Sąd Rejonowy (...) tytułu wykonawczego a ściągnięciem należących do powódki środków pieniężnych zachodzi adekwatny związek przyczynowy • powódka nie doznała żadnych negatywnych następstw w zakresie układu wzrokowego
Skład orzekający
Justyna Barczyk-Swalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wynikłe z bezprawnych działań organów władzy publicznej, w tym błędów proceduralnych przy nadawaniu klauzuli wykonalności i prowadzeniu egzekucji. Potwierdzenie legitymacji spadkobierców do dochodzenia wierzytelności spadkowych."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące braku związku przyczynowego między zajęciem a rozstrojem zdrowia mogą ograniczać zastosowanie w sprawach, gdzie taki związek jest wykazany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne sądu mogą prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych dla obywateli i jak długo trwa dochodzenie sprawiedliwości. Pokazuje również złożoność odpowiedzialności Skarbu Państwa.
“Sąd zasądził od Skarbu Państwa odszkodowanie za błąd proceduralny, który doprowadził do zajęcia konta emerytów.”
Dane finansowe
WPS: 25 879,1 PLN
odszkodowanie: 15 079,56 PLN
odsetki ustawowe za opóźnienie: 2219,38 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.