III C 1739/15

Sygnatura akt III C 1739/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ S. , dnia 12 lipca 2016 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie III Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący - SSR Magdalena Głogowska Protokolant:Patrycja Frątczak po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko K. P. - o zapłatę I. zasądza od pozwanego K. P. na rzecz powódki Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 485,84 zł (czterystu osiemdziesięciu pięciu złotych i osiemdziesięciu czterech groszy) z odsetkami ustawowymi od dnia 03 września 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. a odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 01 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego K. P. na rzecz powódki Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 90,30 zł (dziewięćdziesięciu złotych i trzydziestu groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE wyroku w postępowaniu uproszczonym Pozwem złożonym w elektronicznym postępowaniu upominawczym w dniu 03 września 2015 r. powódka Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o zasądzenie od pozwanego K. P. na rzecz powódki kwoty 485,84 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 03 września 2015 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym: 30 zł tytułem opłaty od pozwu, 60 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz innych kosztów (prowizji w EPU) w kwocie 0,30 zł. Uzasadniając pozew wskazano, że żądana kwota obejmuje I ratę składki OC w kwocie 451 zł płatną do dnia 23 października 2014 r. należną z tytułu łączącej strony umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych nr (...) oraz skapitalizowane odsetki od tej kwoty wynoszące 34,84 zł naliczone za okres od 24.10.2014 r. do 02.09.2015 r. Jak wskazano pozwany, pomimo wezwania, nie uregulował należności. W sprzeciwie od wydanego w postępowaniu upominawczym nakazu zapłaty pozwany K. P. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych. Przyznał, że zawarł z powódką umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych potwierdzoną polisą o numerze (...) dotyczącą pojazdu M. (...) , którą jednak wypowiedział w przewidzianym w ustawie terminie za pośrednictwem wiadomości email z dnia 14 października 2014 r. po konsultacji z pracownikiem infolinii powódki, w której podano mu adres mailowy, na który owo wypowiedzenie wysłał. Podniósł, że skuteczne wypowiedzenie umowy ubezpieczenia może nastąpić także w innej formie niż pisemna, gdyż ta ostatnia jest zastrzeżona dla celów dowodowych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: K. P. miał zawartą z (...) S.A. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych dotyczącą pojazdu M. (...) o nr rej. (...) na okres 12 miesięcy, do dnia 26 sierpnia 2014 r. Bezsporne. Pismem z dnia 08 września 2014 r. powódka powiadomiła pozwanego, że w związku z brakiem pisemnego wypowiedzenia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych nr (...) dotyczącej pojazdu o nr rej. (...) , zgodnie z art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 r. , została zawarta następna umowa na okres kolejnych 12 miesięcy o nr (...) z okresem odpowiedzialności od 27.08.2014 r. do 26.08.2015 r. i wezwano pozwanego do zapłaty składki pouczając jednocześnie o możliwości wypowiedzenia umowy z trybie art. 28a powołanej ustawy w przypadku, jeśli pozwany zawarł umowę z innym ubezpieczycielem. Wówczas umowa miała zostać rozwiązana z dniem złożenia / nadania listem wypowiedzenia, a za czas udzielonej ochrony miała zostać naliczona proporcjonalnie składka. Dowód: pismo k. 32, polisa wznowiona nr (...) k. 33. Składka za polisę wznowioną nr (...) , wynosząca 902 zł, miała być płatna w dwóch ratach, pierwsza w kwocie 451 zł do dnia 23.10.2014 r. i druga w kwocie 451 zł do dnia 07.03.2015 r. Dowód: polisa wznowiona nr (...) k. 33. W dniu 14 października 2014 r. K. P. wysłał do ubezpieczyciela - (...) S.A. wiadomość pocztą elektroniczną, do której załączył wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC opatrzone datą 14 października 2014 r. następującej treści: „Niniejszym wypowiadam umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych nr (...) dla pojazdu o nr rejestracyjnym (...) , na podstawie art. 28a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 r. W związku z upływem terminu poprzedniego ubezpieczenia w dniu 26.08.2014 r. oraz nieotrzymaniem oferty przedłużenia ubezpieczenia przed upływem tego terminu zawarłem umowę ubezpieczenia z innym zakładem ubezpieczeń”. Bezsporne, a nadto dowód: wiadomość mailowa k. 18-19. Powódka pismem z dnia 04 sierpnia 2015 r. wezwała pozwanego do zapłaty składki wraz z odsetkami naliczonymi wg stanu na dzień 04.08.2015 r., w terminie do dnia 14.08.2015 r. Dowód: wezwanie do zapłaty wraz ze specyfikacją zadłużenia k. 31-31v. Pozwany nie zapłacił kwoty żądanej przez powódkę. Bezsporne. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Podstawę prawną żądania strony powodowej stanowią przepisy art. 805 k.c. i 822 k.c. w zw. z art. 23 ust. 1 oraz 28 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 392 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 805 § 1 k.c. , przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Zgodnie z treścią art. 822 § 1 k.c. , przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. W myśl przepisu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 392 z późn. zm.), posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy (…). Przystępując do rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, że pozwany przyznał, że strony łączyła umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z okresem ubezpieczenia do dnia 26 sierpnia 2014 r. Rolą sądu było ustalenie czy doszło do skutecznego wypowiedzenia tej umowy przez pozwanego w ustawowym terminie, czy też przedmiotowa umowa została przedłużona automatycznie – wznowiona na kolejne 12 miesięcy wobec braku jej wypowiedzenia. Ciężar wykazania skutecznego wypowiedzenia spoczywał na pozwanym, gdyż to pozwany zakwestionował związanie stron stosunkiem prawnym ubezpieczenia na okres wznowionej polisy. W wykonaniu wskazanego obowiązku procesowego pozwany zaoferował sądowi wniosek dowodowy w postaci treści wiadomości mailowej wysłanej do powódki w dniu 14.10.2014 r. oraz dowód z przesłuchania pozwanego. Powódka nie kwestionowała faktu otrzymania wypowiedzenia z dnia 14 października 2014 r., a jedynie wskazała, że wypowiedzenie to nastąpiło z przekroczeniem terminu wypowiedzenia poprzedniej umowy (dotyczącej okresu 27.08.2013 r. – 26.08.2014 r.), co sprawiło, że umowa została wznowiona na kolejny okres (27.08.2014 r. – 26.08.2015r.). Z treści wypowiedzenia z dnia 14 października 2014 r. jednoznacznie wynika, że dotyczy ono już wznowionej umowy, albowiem pozwany wskazał w nim, że okres poprzedniej umowy ubezpieczenia upłynął w dniu 26 sierpnia 2014 r., a na podstawę prawną swojego wypowiedzenia przywołał przepis art. 28a ustawy u ubezpieczeniach obowiązkowych (…), który przewiduje możliwość wypowiedzenia umowy wznowionej w przypadku zawarcia umowy także u innego ubezpieczyciela. Zgodnie bowiem z treścią art. 28a ustawy u ubezpieczeniach obowiązkowych (…), jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego w tym samym czasie jest ubezpieczony w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń, przy czym co najmniej jedna z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta w trybie art. 28 ust. 1 (polisy wznowionej), umowa zawarta w tym trybie może zostać przez niego wypowiedziana na piśmie. W myśl art. 28a ust. 2 powołanej ustawy, w przypadku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zgodnie z ust. 1, zakład ubezpieczeń może żądać zapłaty składki ubezpieczeniowej za okres, przez który ponosił odpowiedzialność. Drugim i ostatnim wnioskiem dowodowym pozwanego był dowód z jego zeznań. Podczas przesłuchania w charakterze strony pozwany zeznał: „Jeśli chodzi o wypowiedzenie umowy ubezpieczenia, to przed upływem terminu umowy ubezpieczenia skontaktowałem się z infolinią ubezpieczyciela, na pewno było sierpień 2014r., a przed 26 tego miesiąca. Kontaktowałem się w sprawie ustalenia wypowiedzenia umowy, jako że nie otrzymałem wcześniej żadnej propozycji przedłużenia tej umowy. Ja powiedziałem, że chcę wypowiedzieć umowę ubezpieczenia. Pracownik infolinii poinformował mnie, że przyjmuje, że wypowiedzenie zostało dokonane. Na tym się skończyła rozmowa. W październiku był kontakt, nie pamiętam z czyjej strony, był to kontakt między mną a pracownikiem WARTY infolinii i dotyczył przedłużenia umowy ubezpieczenia OC na pojazd M. (...) . Poinformowałem, że ta umowa została wypowiedziana i pracownik mnie poprosił, żebym napisał takie pismo i wysłał je mailem do ubezpieczyciela i tak zrobiłem. Potem otrzymałem pozew. Przed 26 sierpnia 2014r. nie wypowiedziałem umowy na piśmie ani mailem, tylko na infolinii”. Jak wynika z zeznań pozwanego, miał on dokonać wypowiedzenia umowy zawartej do dnia 26.08.2014 r. poprzez infolinię, czego miał dokonać przed ostatnim dniem trwania umowy. Dowód z zeznań pozwanego jest jedynym dowodem na tę okoliczność. Trzeba w tym miejscu wskazać, że dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności, której formę pisemną zastrzeżono dla celów dowodowych, jest dowodem wprawdzie dopuszczalnym w sporze pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem, ale jednak dowodem mającym charakter wyjątku od zakazu dowodzenia w ten sposób. Żeby taki środek dowodowy mógł stanowić podstawę ustalenia faktu dokonania czynności wymagającej formy pisemnej, musi cechować się jakimiś szczególnymi walorami, jeśli chodzi o jego treść. Musi przekonywać, że faktycznie doszło do złożenia oświadczenia woli pomimo niezachowania zastrzeżonej formy. Lakoniczne zeznania pozwanego nie są w tej mierze przekonujące. Po przesłuchaniu pozwanego jego zawodowy pełnomocnik nie złożył dalszych wniosków dowodowych na potwierdzenie stanowiska pozwanego. Pozwany, z zawodu prawnik (k. 72), również nie złożył żadnych dalszych wniosków dowodowych, w szczególności nie zażądał zwrócenia się do powódki w celu uzyskania zapisu z rozmowy telefonicznej pozwanego z pracownikiem infolinii, podczas której pozwany miał dokonać wypowiedzenia w ustawowym terminie. W tym miejscu należy zauważyć, że pozwany nie jest osobą nieporadną. Przeciwnie, uzyskał on wykształcenie prawnicze, a zatem język prawny i prawniczy nie są mu obce. Pozwany, z racji wykształcenia, potrafi się nimi posługiwać czytając akty prawne i redagując oświadczenia woli. Dodając, że w niniejszej sprawie korzysta on z zawodowej pomocy prawnej nie może budzić wątpliwości, że pozwany ma świadomość kontradyktoryjności procesu i obowiązku wykazywania faktów, z których strona wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ). W niniejszej sprawie to pozwanego obciążał ciężar udowodnienia wypowiedzenia umowy w ustawowym terminie, gdyż to pozwany zakwestionował swoje zobowiązanie, wykazane przez powódkę dokumentem wznowionej polisy w powiązaniu z treścią art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) przewidującego automatyczne przedłużenie umowy w braku jej wypowiedzenia. W sytuacji, w której jedyny zaoferowany środek dowodowy na okoliczności podnoszone przez pozwanego stanowią jego zeznania, dowód ten jawi się jako niewystarczający, by na jego podstawie czynić wiążące ustalenia faktyczne. Zeznania pozwanego, z uwagi na rolę procesową i zainteresowanie określonym, korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy, winny być oceniane z dużą ostrożnością. Nic nie stało na przeszkodzie, by pozwany i jego pełnomocnik wykazali dalszą inicjatywę dowodową, choćby po przesłuchaniu pozwanego mając na uwadze, że podczas przesłuchania pozwany wyjawił okoliczności dotychczas niepodnoszone. Brak takowej inicjatywy należy ocenić jako zaniedbanie i niespełnienie przez pozwanego obowiązku procesowego (dowodzenia) spoczywającego na stronie. Konsekwencją tej bierności musiało być przyjęcie przez sąd, że określone fakty nie zostały wykazane. Wiarygodność zeznań pozwanego, korzystającego z prawa do obrony i dążącego do uniknięcia odpowiedzialności finansowej, budziła bowiem wątpliwości. Wątpliwości budzi także sam fakt zgłoszenia nowych okoliczności (wypowiedzenia umowy na infolinii) dopiero na rozprawie, tj. w dniu 28 czerwca 2016 r. (k. 71-72). Z nieznanych sądowi względów okoliczności te nie zostały podniesione wcześniej, a nie są znane jakiekolwiek ku temu przeszkody. Skoro pozwany dysponował określoną wiedzą na temat własnych działań (rozmowy na infolinii przed datą 26.08.2014 r.), winien już w sprzeciwie tę wiedzę ujawnić. Ustawodawca nakłada na stronę obowiązek zgłaszania twierdzeń i dowodów już w pierwszym piśmie pochodzącym od strony ( art. 207 § 6 k.p.c ), a wyjątki od tej zasady uzasadnione są szczególnymi względami. Pozwany nie próbował nawet w żaden sposób wyjaśnić, dlaczego fakty te zgłosił dopiero na rozprawie. Zdaniem sądu, twierdzenia pozwanego zawarte w jego stanowisku procesowym z dnia 28 czerwca 2016 r. (k. 71), należy ocenić jako spóźnione i w konsekwencji podlegające pominięciu. Pozwany nie wskazał bowiem żadnych okoliczności, które miałyby usprawiedliwiać zgłoszenie tych faktów dopiero na rozprawie, co należy ocenić ujemnie z punktu widzenia rygorów dowodzenia. Stan faktyczny ustalono na podstawie dokumentów, gdyż tworzyły one spójną i logiczną całość, a także, częściowo, dotyczyły okoliczności bezspornych. Zeznania pozwanego nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych ze względów wyżej opisanych. Ustalając, że pozwany nie dokonał wypowiedzenia umowy w ustawowym terminie (do 25 sierpnia 2014 r.) sąd przyjął, że powódce należy się zapłata I składki w kwocie wynikającej z treści polisy wznowionej (k. 33) oraz skapitalizowanych odsetek za opóźnienie naliczonych od tej kwoty za okres poprzedzający wniesienie pozwu, poczynając od dnia następnego po dniu płatności. Roszczenie odsetkowe, oparte na treści art. art. 481 § 1 i 2 k.c. , okazało się zasadne, albowiem pozwany, nie uiszczając należnej składki w przewidzianym terminie (23.10.2014 r.), popadł w opóźnienie od dnia następnego (24.10.2014 r.), w którym do dziś pozostaje. Odsetki skapitalizowane (34,84 zł), po sprawdzeniu ich poprawności przy użyciu stosownego kalkulatora odsetkowego (kalkulator odsetek ustawowych na stronie www.kalkulatory.gofin.pl), doliczono do należności głównej (451 zł) uzyskując sumę żądaną pozwem, którą zasądzono wraz z odsetkami ustawowymi (za opóźnienie) od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Do 31 grudnia 2015 r. obowiązywały tzw. odsetki ustawowe, a od 01 stycznia 2016 r. obowiązują odsetki ustawowe za opóźnienie, stąd różna nomenklatura wyrażona w sentencji wyroku. Uznając powództwo za zasadne orzeczono, jak w pkt I sentencji wyroku. Orzekając o kosztach procesu (pkt II wyroku) sąd miał na względzie wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty procesu poniesione przez powoda w niniejszej sprawie złożyły się: uiszczona opłata od pozwu w kwocie 30zł (pobrana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ), opłata manipulacyjna (prowizja) za wniesienie pozwu w EPU wynosząca 0,30 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej wynoszące 60 zł ( § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm). Opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł nie została wykazana, stąd o niej nie orzeczono. Sygn. akt III C 1739/15 ZARZĄDZENIE 1. odnotować sporządzenie uzasadnienia, uwzględnić urlop s. ref. 2. wydruk z kalkulatora odsetkowego włączyć do akt przed uzasadnieniem, 3. doręczyć peł. pozwanego i peł. powoda odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, 4. akta przedłożyć Przewodniczącej Wydziału ze środkiem odwoławczym, a w razie braku – po upływie 14 dni od doręczeń, ze (...) . 25 sierpnia 2016 r. M. G.