III C 170/16

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2016-02-26
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
klauzule abuzywneart. 18 k.p.c.przekazanie sprawysąd okręgowysąd rejonowyindeksacja walutowaryzyko walutoweumowa kredytu

Sąd Okręgowy odmówił przyjęcia sprawy do rozpoznania od Sądu Rejonowego, uznając, że nie wystąpiły poważne wątpliwości prawne uzasadniające przekazanie sprawy na podstawie art. 18 k.p.c.

Sąd Rejonowy przekazał sprawę z powództwa D.H. i A.H. przeciwko Bankowi (...) S.A. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu, wskazując na poważne wątpliwości prawne dotyczące skutków uznania klauzul za niedozwolone oraz wypełnienia luki prawnej. Sąd Okręgowy odmówił przyjęcia sprawy, stwierdzając, że wątpliwości Sądu Rejonowego nie mają charakteru prawnego ani nie są na tyle poważne, aby uzasadniać rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w pierwszej instancji.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa D. H. i A. H. przeciwko Bankowi (...) S.A. o zapłatę, która została przekazana przez Sąd Rejonowy na podstawie art. 18 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy uzasadnił przekazanie występowaniem zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości, w szczególności dotyczących oceny skutków zastosowanych przez pozwanego klauzul uznanych za niedozwolone w świetle art. 385¹ k.c., wypełnienia luki prawnej po eliminacji niedozwolonych postanowień umownych oraz możliwości zastosowania art. 358 § 2 k.c. w celu utrzymania znaczenia klauzuli indeksacyjnej. Sąd Okręgowy odmówił jednak przyjęcia sprawy do rozpoznania, stwierdzając, że przesłanki z art. 18 k.p.c. nie zostały spełnione. Sąd Okręgowy uznał, że wątpliwości Sądu Rejonowego nie mają szczególnego charakteru ani zawiłości prawnej, a dotyczą oceny zasadności żądania objętego pozwem. Podkreślono, że kwestie związane z indeksacją walutową i ryzykiem walutowym były już wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa, a sprawa nie ma charakteru precedensowego. Sąd Okręgowy stwierdził, że wątpliwości Sądu Rejonowego wynikają z założenia, iż stwierdzenie abuzywności klauzul automatycznie oznacza ich nieskuteczność, co jest sprzeczne z utrwalonym stanowiskiem judykatury. W związku z brakiem podstaw do przyjęcia sprawy do rozpoznania, Sąd Okręgowy zwrócił sprawę Sądowi Rejonowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy samodzielnie ocenia, czy przesłanki z art. 18 § 1 k.p.c. zostały spełnione.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zważył, że wątpliwości sądu rejonowego nie miały charakteru prawnego ani nie były na tyle poważne, aby uzasadniać przekazanie sprawy, co skutkowało odmową przyjęcia sprawy do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia sprawy do rozpoznania i zwrot sprawy do Sądu Rejonowego.

Strona wygrywająca

Bank (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
D. H.osoba_fizycznapowód
A. H.osoba_fizycznapowód
Bank (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 18 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje możliwość przekazania przez sąd rejonowy sprawy do rozpoznania sądowi okręgowemu w sytuacji, gdy przy jej rozpoznawaniu powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości.

k.p.c. art. 18 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi podstawę do zwrotu sprawy sądowi rejonowemu w przypadku braku podstaw do przyjęcia sprawy przez sąd okręgowy.

Pomocnicze

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Dotyczy klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

k.c. art. 56

Kodeks cywilny

Dotyczy skutków czynności prawnych.

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy przeliczenia wartości waluty obcej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak poważnych wątpliwości prawnych uzasadniających przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi okręgowemu. Sprawa nie ma charakteru precedensowego. Stwierdzenie abuzywności klauzul nie oznacza automatycznie ich nieskuteczności.

Odrzucone argumenty

Istnienie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości (argument Sądu Rejonowego).

Godne uwagi sformułowania

wątpliwości prawne budzące poważne wątpliwości nie mają w ocenie Sądu Okręgowego szczególnego charakteru, nie cechuje ich jakaś szczególna zawiłość problematyki prawnej nie można przypisać precedensowego charakteru stwierdzenie abuzywności klauzul, automatycznie oznacza ich nieskuteczność. Nie przesądzając o wyniku sprawy, przypomnieć należy, że utrwalone stanowisko judykatury stanowi opozycję do tak sformułowanej tezy

Skład orzekający

Dorota Trautman

przewodniczący

Agnieszka Rafałko

członek

Joanna Kruczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy do rozpoznania sądowi okręgowemu na podstawie art. 18 k.p.c. oraz kwestia skutków stwierdzenia abuzywności klauzul umownych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji proceduralnej, gdzie sąd okręgowy ocenia zasadność przekazania sprawy przez sąd niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące przekazywania spraw między sądami oraz interpretacji klauzul abuzywnych, co jest ważne dla praktyków prawa.

Kiedy sąd okręgowy odrzuca sprawę od sądu rejonowego? Kluczowa interpretacja art. 18 k.p.c.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III C 170/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział III Cywilnym w składzie: Przewodniczący: SSO Dorota Trautman SSO Agnieszka Rafałko SSO Joanna Kruczkowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa D. H. , A. H. przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę (w przedmiocie przekazania sprawy na podstawie art. 18 k.p.c. ) postanawia: odmówić przyjęcia sprawy do rozpoznania i zwrócić sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie I Wydziałowi Cywilnemu. SSO Agnieszka Rafałko SSO Dorota Trautman SSO Joanna Kruczkowska III C 170/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie I Wydział Cywilny, na podstawie art. 18 § 1 k.p.c. , przekazał sprawę z powództwa A. H. i D. H. przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w W. , o sygnaturze akt I C 2217/15 do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. (postanowienie k.696) W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie występują zagadnienia prawne budzące poważne wątpliwości, co przy społecznej doniosłości kwestii wyważenia interesów konsumentów oraz precedensowym charakterze sprawy, co uzasadnia rozpoznawanie jej przez Sąd Okręgowy, w drodze wyjątku statuowanego normą wynikającą z art. 18 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Przywołany w postanowieniu jak wyżej art. 18 k.p.c. istotnie przewiduje możliwość przekazania przez sąd rejonowy sprawy do rozpoznania sądowi okręgowemu w sytuacji, gdy przy jej rozpoznawaniu powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Będące podstawą przekazania sprawy wątpliwości muszą mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Wątpliwości te mogą dotyczyć zarówno stosowania prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Muszą to być ponadto wątpliwości składu orzekającego, a nie stron lub innych uczestników postępowania, którzy mogą wyłącznie zwrócić uwagę składowi rozpoznającemu sprawę na celowość jej przekazania sądowi okręgowemu. Przy tym muszą być to wątpliwości poważne, tzn. mające podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego, w sprawie niniejszej przesłanki opisane w art. 18 k.p.c. nie zostały jednak spełnione , co skutkuje odmową przyjęcia przedmiotowej sprawy do rozpoznania i jej zwrotem do sądu rejonowego. Jak wynika to z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 15 grudnia 2015 r., zagadnienia prawne, budzące poważne wątpliwości, uzasadniające zdaniem tego Sądu przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu sprowadzają się do następujących kwestii: 1. oceny skutku zastosowanych przez pozwanego klauzul uznanych za niedozwolone, w świetle art. 385 1 k.c. – w ocenie Sądu Rejonowego niejasny pozostaje wówczas zakres, w jakim strony są dalej związane zawartą przez siebie umową kredytu, bowiem prawo polskie tylko jednym przepisem reguluje kwestię skutków uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolony; 2. wypełnienia luki prawnej (braku przepisów krajowych), powstającej po eliminacji niedozwolonych postanowień umownych – zdaniem Sądu Rejonowego powstaje wówczas wątpliwość czy w miejsce niedozwolonych przepisów można stosować zasady wykładni oświadczeń woli ( art. 65 k.c. ), zasady ustalania skutków czynności prawnych ( art. 56 k.c. ) oraz zasady dotyczące wykonywania zobowiązań; 3. wyjaśnienia czy przy uznaniu za niedozwolone postanowienia umownego dotyczącego sposobu określenia relacji wartości franka szwajcarskiego do złotego na potrzeby ustalenia świadczenia kredytobiorcy polegającego na zwrocie kredytu, sąd może zastosować, w celu utrzymania znaczenia, w kontekście pozostałych postanowień umownych, samej klauzuli indeksacyjnej przepis art. 358 § 2 k.c. , którego podstawą zastosowania byłby przepis art. 56 k.c. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że wątpliwości Sądu Rejonowego nie mają w ocenie Sądu Okręgowego szczególnego charakteru, nie cechuje ich jakaś szczególna zawiłość problematyki prawnej. Stawiane przez Sąd Rejonowy pytania czy wątpliwości, w kontekście objętego przedmiotowym postępowaniem roszczenia, związane są z oceną zasadności żądania objętego pozwem, tym bardziej, że Sąd Rejonowy, co wynika z uzasadnienia postanowienia z 15 grudnia 2015r., w sposób obszerny i wnikliwy poddał już szczegółowej analizie merytorycznej zarzuty i twierdzenia stron, uwzględniając przy tym ewentualne skutki przyjętych rozwiązań i konstrukcji prawnych. Wskazać należy, że przedmiot sprawy – ustalenie zasad obliczania należnej składki na ubezpieczenie kredytu, tj. przesądzenie czy sposób obliczeń może być dokonywany przy indeksacji franka szwajcarskiego, dotyczy wielu umów kredytowych, których wartość podlega przeliczeniu do waluty obcej. Wiąże się to nierozerwalnie z ryzykiem walutowym, a tego typu aspekty były już niejednokrotnie przedmiotem badania judykatury (por. np. wyrok z dnia 24 maja 2012 r. Sądu Najwyższego o sygn. akt II CSK 429/1). Z tych względów stwierdzić trzeba, że sprawie – jako podobnej do wielu spraw tego typu, nie można przypisać precedensowego charakteru. Można zgodzić się z Sądem Rejonowym , że przedmiot sprawy cechuje pewna wartość czy doniosłość społeczna, jednak nie sposób podzielić stanowiska Sądu Rejonowego, że jest to sprawa na tyle skomplikowana, by uzasadniało to rozpoznanie jej w I instancji przez Sąd Okręgowy. Wątpliwości Sądu Rejonowego wynikają bowiem z przyjętego implicite założenia, że stwierdzenie abuzywności klauzul, automatycznie oznacza ich nieskuteczność. Nie przesądzając o wyniku sprawy, przypomnieć należy, że utrwalone stanowisko judykatury stanowi opozycję do tak sformułowanej tezy (por. wyczerpująco na ten temat uzasadnienie wyroku SN z 23 października 2013 r., IV CSK 142/13). Granice ingerencji w treść stosunku umownego były wielokrotnie już przedmiotem rozważań tak doktryny jak i orzecznictwa sądów powszechnych wszystkich szczebli, od poziomu sądów rejonowych do sądu apelacyjnego włącznie. Bogate jest także orzecznictwo Sądu Najwyższego w powyższym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że nie ma podstaw do przyjęcia sprawy do rozpoznania przez Sąd Okręgowy, gdyż poważne wątpliwości, o których mowa w art. 18 k.p.c. w niniejszym przypadku nie zachodzą. Dlatego też, na podstawie art. 18 § 2 zd. 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. SSO Agnieszka Rafałko SSO Dorota Trautman SSO Joanna Kruczkowska ZARZĄDZENIE - odpis postanowienia proszę doręczyć pełnomocnikom stron, bez pouczeń; - akta zwrócić do Sądu Rejonowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI