I C 416/18

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w ŁodziŁódź2018-06-12
SAOSCywilneubezpieczeniaŚredniarejonowy
ubezpieczenia OCwypadek drogowyroszczenie regresowezadośćuczynieniesprawca wypadkupełnomocnictwokoszty procesu

Sąd Rejonowy zasądził od sprawcy wypadku drogowego zwrot wypłaconego przez ubezpieczyciela zadośćuczynienia, uznając, że pełnomocnictwo dla spółki do odbioru świadczenia było skuteczne.

Ubezpieczyciel dochodził od sprawcy wypadku drogowego zwrotu kwoty 6.000 zł, którą wypłacił poszkodowanemu z tytułu zadośćuczynienia. Sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, za co został skazany prawomocnym wyrokiem karnym. Pozwany kwestionował roszczenie, twierdząc, że poszkodowany nie otrzymał świadczenia bezpośrednio. Sąd uznał, że pełnomocnictwo udzielone spółce do odbioru zadośćuczynienia było skuteczne, a kwestia przekazania środków przez pełnomocnika poszkodowanemu nie wpływa na odpowiedzialność sprawcy wobec ubezpieczyciela.

Powódka, (...) Spółka Akcyjna, wystąpiła przeciwko S. S. o zapłatę 6.000 zł z odsetkami, tytułem zwrotu zadośćuczynienia wypłaconego poszkodowanemu w wypadku drogowym, którego sprawcą był pozwany. Pozwany zbiegł z miejsca zdarzenia, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym. Sąd Rejonowy ustalił, że ubezpieczyciel wypłacił poszkodowanemu Ł. B. kwotę 6.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Pozwany wniósł sprzeciw, argumentując, że roszczenie regresowe nie istnieje z powodu braku bezpośredniego otrzymania świadczenia przez poszkodowanego. Sąd oddalił ten argument, wskazując, że poszkodowany udzielił pełnomocnictwa spółce do reprezentowania go w postępowaniu likwidacyjnym i odbioru świadczenia. Zgodnie z art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczycielowi przysługuje prawo dochodzenia zwrotu wypłaconego odszkodowania, gdy kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia. Sąd uznał, że przesłanki do zastosowania tego przepisu zostały spełnione. Kwestia, czy pełnomocnik przekazał środki poszkodowanemu, pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność sprawcy wobec ubezpieczyciela. Sąd zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami od dnia wezwania do zapłaty oraz zasądził koszty procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczycielowi przysługuje roszczenie regresowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Udzielenie przez poszkodowanego pełnomocnictwa spółce do odbioru zadośćuczynienia jest skuteczne, a kwestia przekazania środków przez pełnomocnika poszkodowanemu nie wpływa na odpowiedzialność sprawcy wobec ubezpieczyciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

(...) Spółka Akcyjna

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka Akcyjnaspółkapowód
S. S.osoba_fizycznapozwany
Ł. B.osoba_fizycznaposzkodowany
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapełnomocnik poszkodowanego

Przepisy (8)

Główne

u.u.o. art. 43 § pkt 4

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo dochodzenia zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia.

Pomocnicze

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsyła do zasad ustalania odsetek ustawowych i ustawowych za opóźnienie.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Dotyczy terminu spełnienia świadczenia nieoznaczonego.

k.c. art. 98

Kodeks cywilny

Dotyczy pełnomocnictwa ogólnego.

k.p.c. art. 11

Kodeks postępowania cywilnego

Wiążący charakter ustaleń wyroku karnego w postępowaniu cywilnym.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

u.k.s.c. art. 13 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy opłaty od pozwu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 4

Dotyczy wysokości opłat za zastępstwo procesowe radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie przesłanek z art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych (zbiegnięcie sprawcy z miejsca zdarzenia). Skuteczność pełnomocnictwa udzielonego spółce do odbioru świadczenia w imieniu poszkodowanego. Wiążący charakter ustaleń wyroku karnego dla sądu cywilnego.

Odrzucone argumenty

Brak istnienia roszczenia regresowego z uwagi na nieotrzymanie świadczenia bezpośrednio przez poszkodowanego.

Godne uwagi sformułowania

Sens i istota umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych polega na definitywnym przejęciu przez zakład ubezpieczeń obowiązku naprawienia szkody, co oznacza, że po spełnieniu świadczenia odszkodowawczego ubezpieczyciel nie może domagać się jego zwrotu od ubezpieczonego. Ustawodawca wprowadził art. 43 ustawy jedynie jako wyjątek od powyżej wskazanej, fundamentalnej zasady obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych... Poza przedmiotem niniejszego procesu pozostaje natomiast fakt, czy pełnomocnik przekazał ostatecznie uzyskane świadczenie na rzecz Ł. B. . Kwestia ta może stanowić oś sporu jedynie między tymi podmiotami.

Skład orzekający

Bartosz Kasielski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w kontekście roszczeń regresowych ubezpieczyciela, skuteczność pełnomocnictwa do odbioru świadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegnięcia sprawcy z miejsca zdarzenia i wypłaty zadośćuczynienia przez ubezpieczyciela OC.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych i roszczeniach regresowych, a także kwestię reprezentacji poszkodowanego przez pełnomocnika.

Ubezpieczyciel odzyskał pieniądze od sprawcy wypadku, mimo że poszkodowany nie odebrał ich osobiście.

Dane finansowe

WPS: 6000 PLN

zadośćuczynienie: 6000 PLN

koszty procesu: 2117 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 416/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, I Wydział Cywilny, w składzie: Przewodniczący: S.S.R. Bartosz Kasielski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 roku w Łodzi na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. przeciwko S. S. o zapłatę 1. zasądza od S. S. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. kwotę 6.000 zł (sześć tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 26 sierpnia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; 2. zasądza od S. S. na rzecz (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. kwotę 2.117 zł (dwa tysiące sto siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu. Sygn. akt I C 416/18 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 31 stycznia 2018 roku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. wystąpiła przeciwko S. S. o zapłatę kwoty 6.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 26 sierpnia 2015 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zadośćuczynienia z uwagi na fakt zbiegnięcia przez pozwanego z miejsca zdarzenia. Jednocześnie powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (pozew k.4 – 7) Nakazem zapłaty z dnia 13 lutego 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi uwzględnił żądanie pozwu w całości. (nakaz zapłaty k.15) W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 5 kwietnia 2018 roku S. S. wniósł o oddalenie powództwa w całości z uwagi na nieistnienie roszczenia regresowego, w szczególności wobec braku wypłaty jakiegokolwiek świadczenia przez ubezpieczyciela na rzecz poszkodowanego – Ł. B. . (sprzeciw od nakazu zapłaty k.24 – 25) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny : Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 roku Sąd Rejonowy w Puławach VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w R. w sprawie sygn. akt VII K 164/13 skazał S. S. na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat tytułem próby za to, że w dniu 1 lipca 2012 roku, około godziny 16:55 na drodze powiatowej nr (...) w N. (woj. L. ) nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w ten sposób, że prowadząc samochód ciężarowy Ochotniczej Straży Pożarnej w N. marki I. o numerach rejestracyjnych (...) w terenie niezabudowanym, na prostym odcinku drogi nie dostosował prędkości do warunków ruchu, stracił panowanie nad prowadzonym pojazdem w skutek czego zjechał do przydrożnego rowu uderzając w drzewo, po czym zbiegł z miejsca zdarzenia, w wyniku czego pasażer pojazdu P. B. doznał obrażeń ciała w postaci złamania obojczyka lewego, rany prawej małżowiny usznej oraz stłuczenia ściany klatki piersiowej, które to obrażania naruszyły czynności narządów ciała na okres powyżej siedmiu dni. (prawomocny wyrok skazujący w sprawie VII K 164/13 – akta likwidacji szkody k.13) W dniu 1 lipca 2012 roku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. udzielała ochrony ubezpieczeniowej posiadaczowi pojazdu mechanicznego marki I. w zakresie odpowiedzialności cywilnej. Ł. B. zgłosił szkodę dotycząca zdarzenia z dnia 1 lipca 2018 roku za pośrednictwem (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. , której udzielił w dniu 13 kwietnia 2015 roku pełnomocnictwa do reprezentowania jego osoby w postępowaniu likwidacyjnym. Ubezpieczyciel prowadził postępowanie likwidacyjne pod numerem (...) , a decyzją z dnia 21 maja 2015 roku przyznał na rzecz Ł. B. kwotę 6.000 złotych tytułem zadośćuczynienia. (pełnomocnictwo, decyzja – akta likwidacji szkody k.13) W dniu 22 maja 2015 roku ubezpieczyciel dokonał wypłaty kwoty 6.000 złotych na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. tytułem zadośćuczynienia należnego Ł. B. , a związanego ze szkodą osobą z dnia 1 lipca 2018 roku. (potwierdzenie przelewu – akta likwidacji szkody k.13) Pismem z dnia 4 sierpnia 2015 roku (doręczonym w dniu 11 sierpnia 2015 roku) ubezpieczyciel wezwał S. S. do zapłaty kwoty 6.000 złotych w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. (pismo z dnia 4 sierpnia 2015 roku, potwierdzenie odbioru – akta likwidacji szkody k.13) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentów objętych aktami likwidacji szkody. Sąd Rejonowy zważył, co następuje : Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Podstawę materialno prawną dochodzonego roszczenia stanowi przepis art. 43 pkt. 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U.2004 Nr 141, poz. 1492, dalej jako „ustawa”), zgodnie z którym zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo dochodzenia zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia. Sens i istota umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych polega na definitywnym przejęciu przez zakład ubezpieczeń obowiązku naprawienia szkody, co oznacza, że po spełnieniu świadczenia odszkodowawczego ubezpieczyciel nie może domagać się jego zwrotu od ubezpieczonego. Ustawodawca wprowadził art. 43 ustawy jedynie jako wyjątek od powyżej wskazanej, fundamentalnej zasady obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych i tym samym przyznał zakładowi ubezpieczeń prawo domagania się zwrotu od kierującego pojazdem mechanicznym wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania w ściśle określonych w tym przepisie wypadkach, gdy zachowanie kierującego pojazdem było tak rażące, że względy prewencyjne, wychowawcze i represyjne, a także poczucie słuszności uzasadniają możliwość (a nie obowiązek) dochodzenia przez ubezpieczyciela od kierowcy zwrotu wypłaconego odszkodowania (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2012 roku, III CZP 61/12, OSNC 2013/4/47, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2005 roku, III CZP 83/05, OSNC 2006/9/147). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że spełnione zostały wszelkie przesłanki ustawowe uprawniające ubezpieczyciela do żądania od sprawcy zdarzenia zwrotu świadczenia wypłaconego na rzecz poszkodowanego. Poza sporem pozostawały okoliczności samego zdarzenia z dnia 1 lipca 2012 roku oraz jego przebiegu (potwierdzone treścią skazującego prawomocnego wyroku karnego, którego ustalenia wiązały Sąd w niniejszej sprawie – art. 11 k.p.c. ), udzielenie przez powoda ochrony ubezpieczeniowej posiadaczowi pojazdu mechanicznego marki I. , posiadanie przez Ł. B. statusu poszkodowanego, jak również przyznanie na jego rzecz kwoty 6.000 złotych tytułem zadośćuczynienia. Jedyny zarzut pozwanego sprowadzał się do twierdzeń o braku uzyskania stosownego świadczenia bezpośrednio przez poszkodowanego, w realiach niniejszej sprawy Ł. B. , przy czym pozostawał on prawnie irrelewantny z punktu widzenia rozstrzygnięcia. Należy bowiem zwrócić uwagę, że Ł. B. udzielił stosownego pełnomocnictwa (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. do reprezentowania jego interesów w postępowaniu likwidacyjnym prowadzonym w związku z negatywnymi następstwami zdarzenia z dnia 1 lipca 2012 roku. Pełnomocnictwo to jako ogólne ( art. 98 k.c. ) uprawniało pełnomocnika (tj. (...) Sp. z o.o. ) do uzyskania przyznanego przez ubezpieczyciela zadośćuczynienia w kwocie 6.000 złotych. Poza przedmiotem niniejszego procesu pozostaje natomiast fakt, czy pełnomocnik przekazał ostatecznie uzyskane świadczenie na rzecz Ł. B. . Kwestia ta może stanowić oś sporu jedynie między tymi podmiotami. Pozostaje natomiast bez wpływu na zasadę odpowiedzialności S. S. wobec ubezpieczyciela. Z powyższych względów Sąd zasądził od pozwanego na rzecz (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. kwotę 6.000 złotych. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Pozwany został wezwany do spełnienia świadczenia pismem z dnia 4 sierpnia 2015 roku (doręczonym w dniu 11 sierpnia 2015 roku). Skoro w wyznaczonym terminie (do dnia 25 sierpnia 2015 roku) nie wykonał ciążącego na nim zobowiązania to od dnia 26 sierpnia 2015 roku pozostawał w opóźnieniu i od tej daty ubezpieczyciel miał prawo żądać należności ubocznych. Wysokość odsetek została określona na podstawie art. 481 § 2 k.c. z uwzględnieniem zmiany treści przepisu, jaka nastąpiła z dniem 1 stycznia 2016 roku w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015, poz. 1830). Dlatego też w okresie do dnia 31 grudnia 2015 roku przyznano odsetki w wysokości odsetek ustawowych, zaś w okresie od dnia 1 stycznia 2016 roku w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik ( art. 98 k.p.c. ). Powód poniósł w toku niniejszego postępowania koszty w łącznej kwocie 2.117 złotych (300 złotych tytułem opłaty od pozwu – art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z postanowieniem z dnia 6 marca 2017 roku, 3.600 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego - § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa) i w takiej wysokości zostały przyznane od pozwanego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI