Orzeczenie · 2023-10-27

III C 1417/22

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-10-27
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
subwencja finansowaTarcza FinansowaCOVID-19komornik sądowyprzedsiębiorcaPFRwykładnia prawacelowośćzasada zaufania

Powództwo Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. (PFR) przeciwko A. K., komornikowi sądowemu, o zwrot subwencji finansowej w kwocie 108 000 zł zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w Warszawie. PFR argumentował, że pozwany nie był przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, a zatem nie mógł być beneficjentem programu "Tarcza Finansowa" PFR dla MŚP, a złożone przez niego oświadczenia były nieprawdziwe. Pozwany komornik podniósł, że w momencie składania wniosku, interpretacja przepisów przez PFR, Ministerstwo Sprawiedliwości oraz inne organy państwowe wskazywała, że komornicy sądowi mogą być beneficjentami programu, kierując się jego celem i funkcjonalnością. Sąd Okręgowy, analizując zgodny zamiar stron i cel programu, uznał, że pozwany komornik mógł być traktowany jako beneficjent w rozumieniu celowościowym, nawet jeśli formalnie nie spełniał definicji przedsiębiorcy. Sąd podkreślił, że PFR miał wiedzę o statusie pozwanego jako komornika już na etapie składania wniosku i wydawania decyzji, a późniejsza zmiana interpretacji przez PFR nie mogła obciążać pozwanego. W związku z tym, sąd oddalił powództwo, uznając brak podstaw do żądania zwrotu subwencji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia beneficjenta programu pomocowego w kontekście jego celu i zgodnego zamiaru stron, nawet wbrew literalnemu brzmieniu przepisów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego programu pomocowego "Tarcza Finansowa" PFR i interpretacji przepisów w kontekście pandemii COVID-19.

Zagadnienia prawne (3)

Czy komornik sądowy, który nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, może być beneficjentem programu rządowego "Tarcza Finansowa" PFR?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, komornik sądowy może być beneficjentem programu "Tarcza Finansowa" PFR w rozumieniu celowościowym, nawet jeśli formalnie nie spełnia definicji przedsiębiorcy, zwłaszcza gdy zgodny zamiar stron i cel programu na to wskazują.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że cel programu pomocowego w związku z COVID-19, jakim była stabilizacja gospodarki i ochrona miejsc pracy, przemawiał za objęciem wsparciem również komorników sądowych, których funkcjonowanie było analogiczne do przedsiębiorców i którzy również odczuli skutki pandemii. Kluczowe było ustalenie zgodnego zamiaru stron w momencie zawierania umowy, który, w ocenie sądu, obejmował traktowanie komorników jako podmiotów spełniających kryteria beneficjenta.

Czy oświadczenia złożone przez komornika sądowego we wniosku o subwencję finansową, dotyczące statusu przedsiębiorcy, były nieprawdziwe w świetle późniejszej zmiany interpretacji przepisów przez PFR?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenia te nie były nieprawdziwe w dacie ich złożenia, ponieważ ówczesna interpretacja przepisów przez PFR i inne organy państwowe pozwalała na uznanie komorników za beneficjentów programu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że pozwany komornik działał w zaufaniu do informacji przekazywanych przez organy państwa i samego PFR, a jego oświadczenia były zgodne z ówczesnym rozumieniem pojęcia beneficjenta. Późniejsza zmiana interpretacji przez PFR nie mogła obciążać pozwanego, który lojalnie informował o swoim statusie.

Czy PFR może żądać zwrotu subwencji finansowej od komornika sądowego, jeśli pierwotnie przyznał mu wsparcie, a następnie zmienił interpretację przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pierwotne przyznanie subwencji było zgodne z ówczesną interpretacją przepisów i celem programu, a późniejsza zmiana interpretacji przez PFR nie może obciążać beneficjenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działania PFR polegające na późniejszej zmianie interpretacji i żądaniu zwrotu subwencji, po wcześniejszym przyznaniu jej komornikowi, naruszały zasadę lojalności kontraktowej i zasadę zaufania obywateli do organów państwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
A. K.

Strony

NazwaTypRola
Polski Fundusz Rozwoju S.A. w W.spółkapowód
A. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

u.p.p. art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Definicja przedsiębiorcy, która była przedmiotem sporu w kontekście beneficjentów programu.

u.k.s. art. 33 § ust. 1

Ustawa o komornikach sądowych

Przepis wskazujący, że komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców.

Pomocnicze

u.s.i.r. art. 21a

Ustawa o systemie instytucji rozwoju

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa prawna żądania odszkodowania opartego na winie.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Podstawa prawna żądania odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna żądania zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące wykładni oświadczeń woli i umów, kluczowe dla ustalenia zgodnego zamiaru stron.

k.c. art. 354

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zasad współżycia społecznego w wykonaniu zobowiązań, naruszony przez PFR.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nadużycia prawa podmiotowego, zastosowany przez pozwanego jako zarzut.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Komornik sądowy, mimo braku formalnego statusu przedsiębiorcy, mógł być beneficjentem programu "Tarcza Finansowa" w rozumieniu celowościowym. • Zgodny zamiar stron i cel programu pomocowego przemawiały za objęciem wsparciem komorników sądowych. • PFR miał wiedzę o statusie pozwanego jako komornika już na etapie składania wniosku i wydawania decyzji. • Późniejsza zmiana interpretacji przepisów przez PFR nie mogła obciążać pozwanego. • Działania PFR naruszyły zasadę lojalności kontraktowej i zasadę zaufania obywateli do organów państwa. • Brak winy i bezprawności po stronie pozwanego. • Subwencja została spożytkowana zgodnie z jej przeznaczeniem.

Odrzucone argumenty

Komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców i nie mógł być beneficjentem programu. • Oświadczenia pozwanego o posiadaniu statusu przedsiębiorcy były nieprawdziwe. • PFR miał prawo żądać zwrotu subwencji z uwagi na nieprawdziwe oświadczenia pozwanego. • Subwencja stanowiła bezpodstawne wzbogacenie po stronie pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnym zamiarem stron było bowiem zawarcie umowy pomiędzy PFR a pozwanym jako komornikiem traktowanym jako podmiot który spełnia wymagania jak dla Mikroprzedsiębiorcy tj. dotyczące zatrudnienia i poziomu obrotu. • W ocenie Sądu Okręgowego działania powodowego Funduszu świadczą o tym, że to po jego stronie leży zmiana interpretacji pojęcia Beneficjenta już w toku wykonywania umowy. • Wykładnia celowościowa (funkcjonalna) przepisów regulujących udzielanie wsparcia w ramach programu prowadzi także do wniosku, że z pomocy tej powinni korzystać komornicy sądowi. • Zasada zaufania obywateli do działania organów państwowych.

Skład orzekający

Kamila Grajewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia beneficjenta programu pomocowego w kontekście jego celu i zgodnego zamiaru stron, nawet wbrew literalnemu brzmieniu przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu pomocowego "Tarcza Finansowa" PFR i interpretacji przepisów w kontekście pandemii COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów w kontekście programu pomocowego dla firm w czasie pandemii i pokazuje, jak ważna jest wykładnia celowościowa oraz zgodny zamiar stron, nawet jeśli prowadzi do odstępstw od literalnego brzmienia prawa. Pokazuje też potencjalne zmiany interpretacji przez instytucje państwowe.

Komornik wygrał z PFR: Sąd uznał, że cel programu pomocowego ważniejszy niż formalna definicja przedsiębiorcy.

Dane finansowe

WPS: 108 000 PLN

zwrot kosztów procesu: 5417 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst