III C 1367/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zwrot nadpłaconego czesnego, uznając, że mimo wykazania wyższej kwoty świadczenia niż wynikało z umowy, powodowie byli świadomi płacenia wyższych kwot i nie działali pod przymusem.
Powodowie domagali się zwrotu 5.500 zł tytułem nadpłaconego czesnego za zajęcia dydaktyczne córki, twierdząc, że pozwany podwyższał je ponad wskaźnik inflacji ustalony w umowie. Sąd ustalił, że pozwany faktycznie podwyższał czesne w większym stopniu niż wynikało to z umowy i wskaźnika inflacji, a powodowie uiszczali te wyższe kwoty. Jednakże, powołując się na art. 411 pkt 1 k.c., sąd oddalił powództwo, uznając, że powodowie byli świadomi płacenia wyższych kwot i nie działali pod przymusem, co wyklucza możliwość żądania zwrotu świadczenia nienależnego.
Powodowie K. C. i S. C. pozwali L. P. o zwrot kwoty 5.500 złotych, twierdząc, że pozwany nienależnie podwyższał czesne za zajęcia dydaktyczne ich córki ponad wskaźnik inflacji ustalony w umowie z 2006 roku. Sąd ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym pozwany corocznie podwyższał czesne, a kwoty te znacząco przewyższały wysokość wynikającą z zastosowania wskaźnika inflacji. Powodowie płacili ustalone przez pozwanego czesne aż do czerwca 2013 roku, co skutkowało łączną nadpłatą w wysokości 5.500 złotych. Mimo wykazania, że świadczenie było wyższe niż wynikało z umowy, sąd oddalił powództwo. Kluczową podstawą oddalenia było zastosowanie art. 411 pkt 1 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do niego zobowiązany, chyba że świadczenie nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu lub w celu uniknięcia przymusu. Sąd uznał, że powodowie byli świadomi treści umowy i zasad podwyższania czesnego, a także nie wykazali, aby uiszczali wyższe kwoty w celu uniknięcia przymusu. W związku z tym, mimo spełnienia świadczenia nienależnego w części, powodom nie przysługuje roszczenie o jego zwrot. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz pozwanego, zasądzając od powodów kwotę 1.217 złotych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie takie nie podlega zwrotowi na podstawie art. 411 pkt 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo wykazania, iż pozwany podwyższał czesne ponad wskaźnik inflacji, powodowie byli świadomi uiszczanych kwot i nie działali pod przymusem, co wyklucza możliwość żądania zwrotu świadczenia nienależnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany L. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. C. | osoba_fizyczna | powód |
| S. C. | osoba_fizyczna | powód |
| L. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Świadczenie nienależne jest obowiązane do zwrotu.
k.c. art. 411 § 1
Kodeks cywilny
Wyłączenie obowiązku zwrotu świadczenia, gdy spełniający wiedział o braku zobowiązania i nie działał pod przymusem.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Obowiązek wydania lub zwrotu wartości nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kosztów podlegających zwrotowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie byli świadomi uiszczania wyższych kwot czesnego niż wynikało to z umowy. Powodowie nie działali pod przymusem przy spełnianiu świadczenia. Zastosowanie art. 411 pkt 1 k.c. wyłącza możliwość żądania zwrotu świadczenia nienależnego w sytuacji świadomości braku zobowiązania i braku przymusu.
Odrzucone argumenty
Pozwany nienależnie podwyższył czesne ponad wskaźnik inflacji. Świadczenie spełnione przez powodów było wyższe niż wynikało z umowy, co uzasadnia jego zwrot jako świadczenia nienależnego.
Godne uwagi sformułowania
Mimo wykazania powyższych okoliczności należało zwrócić uwagę na to, że zgodnie z treścią art. 411 pkt 1 k.c. nie można żądać zwrotu świadczenia jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany... W ocenie sądu samo świadczenie usług edukacyjnych nie powoduje konieczności przymusowego spełnienia świadczenia z tytułu czesnego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 411 pkt 1 k.c. w kontekście świadczeń nienależnych, zwłaszcza w umowach o charakterze ciągłym, gdzie świadomość uiszczanych kwot jest kluczowa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie powodowie byli świadomi uiszczanych kwot i nie działali pod przymusem. Nie dotyczy sytuacji, gdy brak świadomości lub istniał przymus.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o świadczeniu nienależnym i jego ograniczeniach, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem zobowiązań. Jest to jednak dość standardowa interpretacja.
“Czy można odzyskać pieniądze zapłacone ponad należność, jeśli wiedziałeś, że płacisz za dużo?”
Dane finansowe
WPS: 5500 PLN
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III C 1367/14 UZASADNIENIE wyroku z dnia 16 września 2015 roku wydanego w postępowaniu zwykłym Pozwem z dnia 8 maja 2014 roku powodowie K. C. i S. C. zażądali zasądzenia od pozwanego L. P. na swoją rzecz kwoty 5.500 złotych wraz z odsetkami oraz nakazania pozwanemu poinformowania rodziców, których dzieci uczęszczały w poprzednich latach o błędnym naliczeniu czesnego. W uzasadnieniu wskazali, że strony łączyła umowę o prowadzenie zajęć dydaktycznych córki pozwanych. Wskazali, że chociaż strony uregulowały dopuszczalność podwyższenia czesnego o wskaźnik inflacji, pozwany podwyższał je ponad ten wskaźnik, zaś powodowie tak ustalone czesne płacili. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i o rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Podniósł, że powodowie nie składali zastrzeżeń co do podwyższenia czesnego. Nadto nie zastrzegali możliwości żądania zwrotu uiszczonego czesnego w związku ze spełnianiem świadczenia nienależnego. W toku procesu strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 7 kwietnia 2006 roku powodowie K. C. i S. C. zawarli z pozwanym L. P. umowę o prowadzenie przez pozwanego zajęć dydaktycznych świadczonych na rzecz małoletniej córki powodów, A. C. . Strony ustaliły, że z tytułu świadczonych usług przez pozwanego, powodowie zapłacą mu czesne, płatne przez 12 miesięcy w roku, tj. w okresie od 1 września do 31 sierpnia. Od początku świadczenia usług edukacyjnych do końca grudnia 2007 roku czesne wynosiło 490 złotych. Miało ono być regulowane 1 stycznia każdego roku zgodnie ze wzrostem wskaźnika inflacji podawanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Dnia 1 stycznia 2008 roku czesne zostało podwyższone do 580 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 2,5%, winno wynosić 502,25 złotych. Dnia 1 stycznia 2009 roku czesne zostało podwyższone do 670 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 4,2%, winno wynosić 523,35 złotych. Dnia 1 stycznia 2010 roku czesne zostało ustalone na poziomie 630 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 3,5% winno wynosić 541,66 złotych. Dnia 1 stycznia 2011 roku czesne zostało podwyższone do 690 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 2,6%, winno wynosić 555,75 złotych. Dnia 1 stycznia 2012 roku czesne zostało podwyższone do 750 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 4,3%, winno wynosić 579,75 złotych. Dnia 1 stycznia 2013 roku czesne zostało podwyższone do 770 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 3,7%, winno wynosić 601,09 złotych. Okoliczność bezsporna, a nadto: − oświadczenie, k. 13; − tabela rozliczeniowa, k. 25; − zeznania powodów, k. 47-48; Pozwani płacili czesne zgodnie w podanej przez powoda wysokości aż do czerwca 2013 roku. Okoliczność bezsporna, a nadto: − zeznania powodów, k. 47-48; Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się nieuzasadnione. Żądanie powoda zostało oparte na dyspozycji wynikającej z art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. , zgodnie z którymi świadczenie nienależne kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania go w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jego wartości. Zgodnie z treścią art. 410 § 2 k.c. świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Z powyższego wynika, że powodowie winni byli wykazać, że spełnili na rzecz pozwanego świadczenie, które nie wynikało z żadnego tytułu prawnego. W ocenie sądu powodowie okoliczność tę wykazali w całości. Bezsporne było to, że strony zawarły umowę o świadczenie usług edukacyjnych, świadczonych przez pozwanego na rzecz córki powodów. Z tytułu tych świadczeń powodowie winni byli uiszczać czesne w wysokości 490 złotych miesięcznie przez 12 miesięcy w roku. Bezsporne było także to, że czesne to ulegało podwyższeniu corocznie o wskaźnik inflacji. Poza sporem było również to, że dnia 1 stycznia 2008 roku czesne zostało podwyższone przez pozwanego do 580 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 2,5%, winno wynosić 502,25 złotych. Dnia 1 stycznia 2009 roku czesne zostało podwyższone do 670 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 4,2%, winno wynosić 523,35 złotych. Dnia 1 stycznia 2010 roku czesne zostało ustalone na poziomie 630 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 3,5% winno wynosić 541,66 złotych. Dnia 1 stycznia 2011 roku czesne zostało podwyższone do 690 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 2,6%, winno wynosić 555,75 złotych. Dnia 1 stycznia 2012 roku czesne zostało podwyższone do 750 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 4,3%, winno wynosić 579,75 złotych. Dnia 1 stycznia 2013 roku czesne zostało podwyższone do 770 złotych, chociaż uwzględniając wskaźnik inflacji, tj. 3,7%, winno wynosić 601,09 złotych. Bezsporne było również to, że powodowie tak ustalone przez pozwanego czesne regulowali do czerwca 2013 roku. Łącznie świadczyli na rzecz pozwanego kwotę o 5.500 złotych wyższą od tej, którą winni byli uiścić odpowiednio do treści umowy. Mimo wykazania powyższych okoliczności należało zwrócić uwagę na to, że zgodnie z treścią art. 411 pkt 1 k.c. nie można żądać zwrotu świadczenia jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. Z powyższego wynika, że świadomość spełniającego świadczenia o braku zobowiązania powyżej określonej kwoty niweczy żądanie zwrotu świadczenia nienależnego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że powodowie byli świadomi treści łączącej strony umowy. Z żadnego dowodu nie wynika, by nie wiedzieli o zasadach podwyższania czesnego. Nie wykazali także, by w chwili spełniania poszczególnych świadczeń z tytułu czesnego uiszczali je w celu uniknięcia przymusu. W ocenie sądu samo świadczenie usług edukacyjnych nie powoduje konieczności przymusowego spełnienia świadczenia z tytułu czesnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności przyjąć należało, że chociaż powodowie wykazali spełnienie świadczenia w wysokości przewyższającej ich zobowiązanie o kwotę 5.500 złotych, to jednak spełniając je byli świadomi płacenia kwot wyższych od ich rzeczywistego zobowiązania. Nie znajdowali się w stanie przymusu. W takim stanie rzeczy nie przysługuje im roszczenie o zwrot świadczenia. Stan faktyczny w sprawie był zasadniczo bezsporny, zaś strony pozostawały w sporze jedynie co do jego prawnej oceny. Nadto do ustalenia stanu faktycznego posłużyły dowody z dokumentów oraz zeznania stron. Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach procesu orzeczono odpowiednio do treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Oddalenie powództwa wiąże się z przegraniem procesu przez powodów. W takim stanie rzeczy winni oni zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty procesu. Na koszty te składało się zastępstwo procesowe w wysokości 1.200 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych. W takiej sytuacji sąd orzekł jak w pkt II sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI