Orzeczenie · 2025-06-11

III C 132/25

Sąd
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2025-06-11
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
tarcza finansowasubwencjapandemianadużycie prawaciężar dowoduprzedsiębiorcaplacówka oświatowakoszty procesu

Powód (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanej J. D. kwoty 22.086,73 zł tytułem zwrotu subwencji finansowej z programu Tarcza Finansowa 1.0. Bank argumentował, że pozwana złożyła nieprawdziwe oświadczenie, twierdząc, że na dzień 31 grudnia 2019 r. prowadziła działalność gospodarczą, podczas gdy w rzeczywistości prowadziła jedynie działalność oświatową. Pozwana J. D. wniosła o oddalenie powództwa, wskazując, że prowadzi przedszkole od 2007 r., co stanowi działalność gospodarczą, a także dokonała zwrotu części subwencji. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie oddalił powództwo. Sąd ustalił, że pozwana prowadziła przedszkole od 2007 r., co jest działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 43¹ Kodeksu cywilnego, mimo braku wpisu do CEIDG, który nie był obligatoryjny dla tego typu działalności. Sąd uznał oświadczenie pozwanej za zgodne z prawdą, zwłaszcza że przedstawiciel banku potwierdził, iż wpis do rejestru szkół i placówek oświatowych będzie wystarczający. Ponadto, bank wydał decyzję o przyznaniu subwencji bez zastrzeżeń. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywał na powodzie, który nie wykazał zasadności roszczenia, w tym nie udowodnił sposobu zaliczenia dokonanych wpłat na poczet odsetek zgodnie z art. 451 k.c. Sąd uznał również, że dochodzenie zwrotu subwencji przez bank, instytucję powołaną do pomocy przedsiębiorstwom w kryzysie, stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c., ponieważ jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i celem programu pomocowego. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia przedsiębiorcy w kontekście programów pomocowych, stosowanie art. 5 k.c. do działań instytucji publicznych, ciężar dowodu w sprawach o zwrot świadczeń.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki programu Tarcza Finansowa 1.0 i może wymagać uwzględnienia odmiennych regulaminów lub przepisów w innych sprawach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy oświadczenie przedsiębiorcy o prowadzeniu działalności gospodarczej na dzień 31 grudnia 2019 r. jest prawdziwe, jeśli prowadził on jedynie działalność oświatową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie placówki oświatowej od 2007 r. stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu prawa, nawet bez wpisu do CEIDG, jeśli ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działalność oświatowa prowadzona od 2007 r. ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły, co kwalifikuje ją jako działalność gospodarczą. Brak obligatoryjnego wpisu do CEIDG nie wyklucza statusu przedsiębiorcy. Potwierdzenie ze strony banku oraz fakt przyznania subwencji bez zastrzeżeń dodatkowo przemawiały za prawdziwością oświadczenia.

Czy dochodzenie przez bank zwrotu subwencji finansowej, udzielonej w ramach programu pomocowego w czasie pandemii, stanowi nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli bank nie wykaże zasadności roszczenia i działa wbrew celom programu pomocowego, może to być uznane za nadużycie prawa podmiotowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dochodzenie zwrotu środków przez instytucję publiczną, która miała wspierać przedsiębiorstwa w kryzysie, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i celem programu. Pozwana placówka oświatowa była szczególnie dotknięta pandemią, a środki miały zapewnić jej funkcjonowanie. Działanie banku podważa zaufanie do pomocy publicznej.

Czy ciężar dowodu w zakresie wykazania zasadności roszczenia o zwrot subwencji spoczywa na powodzie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., powód jest zobowiązany do udowodnienia faktów, z których wywodzi skutki prawne.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że powód nie sprostał obowiązkowi dowodowemu, nie przedkładając wystarczających dowodów na poparcie swojego roszczenia, w tym na sposób zaliczenia wpłat na poczet odsetek. Twierdzenia niepoparte dowodami zostały pominięte.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
J. D.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A.spółkapowód
J. D.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub zasadami współżycia społecznego. Powództwo oddalone jako nadużycie prawa.

k.c. art. 43¹

Kodeks cywilny

Definicja przedsiębiorcy, mająca charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, skutkująca zasądzeniem kosztów od strony przegrywającej.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek stron do wskazywania dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Rozkład ciężaru dowodu.

Pomocnicze

k.c. art. 451

Kodeks cywilny

Dokonane przez pozwaną wpłaty zaliczone zostały na spłatę odsetek ustawowych za opóźnienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowadzenie placówki oświatowej od 2007 r. stanowi działalność gospodarczą. • Brak wpisu do CEIDG nie wyklucza statusu przedsiębiorcy, gdy działalność ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. • Oświadczenie o prowadzeniu działalności na 31.12.2019 r. było prawdziwe. • Dochodzenie zwrotu subwencji przez bank stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). • Powód nie wykazał ciężaru dowodu (art. 6 k.c., art. 232 k.p.c.). • Środki z subwencji były przeznaczone na utrzymanie placówki oświatowej i zatrudnienia, zgodnie z celem programu.

Odrzucone argumenty

Pozwana złożyła nieprawdziwe oświadczenie dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej na dzień 31 grudnia 2019 r. • Naruszenie § 3 ust. 6 regulaminu programu Tarcza Finansowa 1.0. • Zastosowanie art. 451 k.c. do zaliczenia wpłat na poczet odsetek.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wytoczenia powództwa • nie sposób wywnioskować, na jakiej podstawie powód domaga się zwrotu kwoty • pozwana prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu art. 43 1 Kodeksu cywilnego • brak wpisu do CEIDG nie oznacza automatycznie, że dana osoba nie jest przedsiębiorcą • powódka wydała decyzję o przyznaniu subwencji, a jakiekolwiek zastrzeżenia nie miały wówczas miejsca • strona powodowa nie sprostała obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. • wobec niespełnienia przez powoda obowiązku dowodowego, żądanie pozwu należało oddalić jako nieudowodnione • wytoczenie powództwa przez (...) Fundusz (...) w niniejszej sprawie stanowi nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c. • dochodzenie przez powoda roszczenia zwrotnego w sytuacji, gdy nie wykazano, aby środki zostały wydatkowane niezgodnie z celem subwencji, należy ocenić jako sprzeczne z założeniami i duchem programu pomocowego

Skład orzekający

Sebastian Otto

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przedsiębiorcy w kontekście programów pomocowych, stosowanie art. 5 k.c. do działań instytucji publicznych, ciężar dowodu w sprawach o zwrot świadczeń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki programu Tarcza Finansowa 1.0 i może wymagać uwzględnienia odmiennych regulaminów lub przepisów w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnie znanego programu pomocowego w czasie pandemii i pokazuje, jak sąd może stanąć w obronie przedsiębiorcy przed instytucją publiczną, powołując się na zasady współżycia społecznego.

Bank chciał zwrotu subwencji, sąd: to nadużycie prawa! Kluczowa sprawa dla przedsiębiorców z Tarczy Finansowej.

Dane finansowe

WPS: 22 086,73 PLN

zwrot kosztów procesu: 3617 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst