III C 1166/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka Akcyjna w W. domagał się od pozwanego S. M. zapłaty kwoty 406,05 zł, obejmującej nieopłaconą składkę za obowiązkowe ubezpieczenie OC pojazdu oraz odsetki ustawowe. Pozwany wniósł sprzeciw, argumentując, że nie uiścił składki z powodu złego stanu technicznego pojazdu, zatrzymania dowodu rejestracyjnego przez Policję oraz zajęcia pojazdu przez komornika. Podniósł również, że cierpi na chorobę Alzheimera, co miało wpływać na jego zdolność do czynności prawnych i pamięć o terminach. Sąd pierwszej instancji ustalił, że umowa ubezpieczenia została zawarta na okres od 2 października 2011 r. do 1 października 2012 r., a następnie, z uwagi na brak wypowiedzenia, przedłużyła się na kolejny rok (od 2 października 2012 r. do 1 października 2013 r.). Sąd uznał, że pozwany nie wykazał nieważności umowy z powodu choroby Alzheimera, gdyż nie udowodnił, że w dacie jej zawierania znajdował się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji. Sąd stwierdził również, że zatrzymanie dowodu rejestracyjnego czy zajęcie pojazdu przez komornika nie powodowały rozwiązania umowy ubezpieczenia. W konsekwencji, sąd uznał roszczenie powoda o zapłatę składki za uzasadnione. Mając na uwadze trudną sytuację zdrowotną i majątkową pozwanego (choroba Alzheimera, niskie dochody, postępowania egzekucyjne), sąd, działając na podstawie art. 320 kpc, rozłożył zasądzoną kwotę 460,22 zł na pięć miesięcznych rat. Dodatkowo, z uwagi na szczególne okoliczności sprawy, sąd zastosował art. 102 kpc i nie obciążył pozwanego kosztami postępowania. Przyznano również koszty pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących automatycznego przedłużenia umowy ubezpieczenia OC, zastosowania art. 320 kpc i art. 102 kpc w sprawach o zapłatę składki ubezpieczeniowej, zwłaszcza w kontekście stanu zdrowia pozwanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania przepisów proceduralnych (art. 320, 102 kpc), co może ograniczać jego uniwersalne zastosowanie jako precedensu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy obowiązek zapłaty składki ubezpieczenia OC pojazdu istnieje pomimo choroby pozwanego i złego stanu technicznego pojazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek zapłaty składki istnieje, ponieważ umowa ubezpieczenia była ważna, a okoliczności podnoszone przez pozwanego nie powodowały jej rozwiązania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany nie wykazał nieważności umowy z powodu choroby Alzheimera, a zatrzymanie dowodu rejestracyjnego czy zajęcie pojazdu przez komornika nie skutkowały rozwiązaniem umowy. Obowiązek ubezpieczenia i zapłaty składki wynika z ustawy.
Czy sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty w przypadku trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty na podstawie art. 320 kpc, jeśli przemawiają za tym szczególnie uzasadnione wypadki, uwzględniając interesy obu stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stan zdrowia i sytuacja majątkowa pozwanego (niski dochód, postępowania egzekucyjne) uzasadniają rozłożenie zasądzonej kwoty na raty, aby umożliwić dobrowolne spełnienie świadczenia i uniknąć bezskutecznej egzekucji.
Czy w okolicznościach sprawy należy odstąpić od obciążania pozwanego kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy należy odstąpić od obciążania pozwanego kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 kpc, biorąc pod uwagę stan zdrowia pozwanego, który przyczynił się do zainicjowania postępowania, oraz fakt, że dodatkowe obciążenie kosztami mogłoby utrudnić mu spełnienie zasądzonych świadczeń.
Czy choroba Alzheimera pozwanego wpływa na ważność zawartej umowy ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sama choroba Alzheimera nie przesądza o nieważności umowy, jeśli pozwany nie znajdował się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli w momencie jej zawierania, a pozwany nie udowodnił takiego stanu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choroba psychiczna może wpływać na ważność czynności prawnej, ale sama w sobie nie przesądza o braku zdolności do czynności prawnych lub wadzie oświadczenia woli. Pozwany nie złożył wniosku dowodowego o opinię biegłego w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | powód |
| S. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 805 § § 1 i 2 pkt 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
u.u.o. art. 28 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Automatyczne przedłużenie umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych na kolejne 12 miesięcy w przypadku braku wypowiedzenia i opłacenia składki za poprzedni okres.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie.
u.u.o. art. 28 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Wyłączenia automatycznego przedłużenia umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Nieważność oświadczenia woli złożonego przez osobę znajdującą się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
u.u.o. art. 33
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przesłanki rozwiązania umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
u.u.o. art. 23 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Obowiązek ubezpieczenia pojazdu mechanicznego.
u.u.o. art. 34 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres szkody powstałej w związku z ruchem pojazdu mechanicznego.
Dz.U. 2002 nr 173 poz. 1419 art. § 2 oraz § 6 pkt 2 i § 19
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa prawna przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa ubezpieczenia OC pojazdu była ważna i przedłużyła się na kolejny okres. • Pozwany nie wykazał nieważności umowy z powodu choroby Alzheimera. • Zatrzymanie dowodu rejestracyjnego lub zajęcie pojazdu przez komornika nie powodują rozwiązania umowy ubezpieczenia. • Pozwany jest zobowiązany do zapłaty składki ubezpieczeniowej. • Stan zdrowia i sytuacja majątkowa pozwanego uzasadniają rozłożenie zasądzonej kwoty na raty (art. 320 kpc). • Szczególne okoliczności sprawy uzasadniają nieobciążanie pozwanego kosztami postępowania (art. 102 kpc).
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy z powodu choroby Alzheimera. • Zły stan techniczny pojazdu i zatrzymanie dowodu rejestracyjnego jako podstawa do nieuiszczenia składki. • Zajęcie pojazdu przez komornika jako podstawa do nieuiszczenia składki. • Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sama choroba psychiczna, czy inne zaburzenia czynności psychicznych mogą mieć wpływ na ważność aktu prawnego, jednakże same w sobie nie przesądzają ani o braku zdolności do czynności prawnych ani też o wadzie oświadczenia woli. • W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. • Instytucja ta ma uchronić pozwanego przed postępowaniem egzekucyjnym i umożliwić mu dobrowolne wykonanie wyroku. • W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż jedyną drogą do uzyskania przez powoda zadośćuczynienia jego roszczeniom jest umożliwienie pozwanemu dobrowolnego spełnienia świadczenia i zastosowanie przepisu art. 320 kpc. • Mając na uwadze stan zdrowia pozwanego, który niewątpliwie przyczynił się do tego, iż doszło do zainicjowania przez powoda niniejszego postępowania, a także fakt, iż dodatkowe obciążenie pozwanego kosztami postępowania mogłoby utrudnić mu spełnienie świadczeń zasądzonych w pkt I wyroku, Sąd uznał za zasadne zastosowanie art. 102 kpc.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących automatycznego przedłużenia umowy ubezpieczenia OC, zastosowania art. 320 kpc i art. 102 kpc w sprawach o zapłatę składki ubezpieczeniowej, zwłaszcza w kontekście stanu zdrowia pozwanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i zastosowania przepisów proceduralnych (art. 320, 102 kpc), co może ograniczać jego uniwersalne zastosowanie jako precedensu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić trudną sytuację życiową strony (choroba Alzheimera, problemy finansowe) przy orzekaniu, stosując przepisy proceduralne w sposób humanitarny. Jest to przykład zastosowania prawa w praktyce z uwzględnieniem wymiaru ludzkiego.
“Choroba Alzheimera a długi za OC: Sąd rozkłada spłatę na raty i daruje koszty!”
Dane finansowe
WPS: 406,05 PLN
składka ubezpieczeniowa: 359 PLN
odsetki ustawowe: 47,05 PLN
dalsze odsetki ustawowe: 54,17 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.