III C 113/23

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2023-02-06
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
subwencja finansowatarcza finansowanienależne świadczeniewłaściwość sądukpckczarzut niewłaściwości

Podsumowanie

Sąd Okręgowy w Warszawie uznał swoją niewłaściwość rzeczową i miejscową w sprawie o zapłatę nienależnie wypłaconej subwencji finansowej i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Poznaniu.

Powód dochodził zapłaty nienależnie wypłaconej subwencji finansowej, uzasadniając właściwość Sądu Okręgowego w Warszawie m.in. miejscem wykonania umowy i przepisami o odpowiedzialności deliktowej. Pozwany zarzucił niewłaściwość miejscową sądu. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał zarzut za zasadny, stwierdzając, że podstawą roszczenia są przepisy o nienależnym świadczeniu, co wyklucza zastosowanie przepisów o właściwości przemiennej dla umów, a klauzula właściwości sądu w oświadczeniu beneficjenta dotyczy sporów wynikających z oświadczenia, a nie umowy subwencji.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpatrywał sprawę z powództwa (...) S.A. w W. przeciwko P. G. o zapłatę nienależnie wypłaconej kwoty subwencji finansowej w ramach programu „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju Małych i średnich Firm”. Powód wskazywał na właściwość Sądu Okręgowego w Warszawie, powołując się na art. 34 kpc (miejsce wykonania umowy), art. 454 § 1 kc (zwrot środków), art. 46 § 1 kpc (klauzula właściwości sądu w oświadczeniu beneficjenta) oraz art. 35 kpc (odpowiedzialność deliktowa). Pozwany wniósł zarzut niewłaściwości miejscowej sądu, wskazując na swoje miejsce zamieszkania w okręgu Sądu Okręgowego w Poznaniu. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał zarzut niewłaściwości miejscowej za zasadny. Sąd stwierdził, że podstawą prawną roszczenia są przepisy kodeksu cywilnego dotyczące nienależnego świadczenia (art. 410 § 1 i art. 405 kc), co wyklucza zastosowanie art. 34 kpc, który dotyczy m.in. wykonania umowy czy odszkodowania z powodu jej niewykonania. Sąd odrzucił również argumentację powoda dotyczącą art. 46 kpc, wskazując, że klauzula właściwości sądu w oświadczeniu beneficjenta dotyczy sporów wynikających z tego oświadczenia, a nie z umowy subwencji. Nie podzielono również argumentacji opartej na art. 35 kpc, gdyż przepis o odpowiedzialności deliktowej był podnoszony jako alternatywny. W konsekwencji, Sąd Okręgowy w Warszawie na podstawie art. 27 § 1 w zw. z art. 200 § 1 kpc postanowił uznać swoją niewłaściwość i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy w Warszawie uznał swoją niewłaściwość miejscową i rzeczową, przekazując sprawę do Sądu Okręgowego w Poznaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podstawą roszczenia są przepisy o nienależnym świadczeniu (art. 410 i 405 kc), co wyklucza zastosowanie art. 34 kpc (właściwość przemienna dla umów). Odrzucono również argumentację opartą na klauzuli właściwości sądu w oświadczeniu beneficjenta (art. 46 kpc) oraz na przepisach o odpowiedzialności deliktowej (art. 35 kpc) jako alternatywnej podstawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A. w W.spółkapowód
P. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 410 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.

k.p.c. art. 27 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przekazania sprawy w razie stwierdzenia niewłaściwości sądu.

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przekazania sprawy w razie stwierdzenia niewłaściwości sądu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 34

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczy powództw o ustalenie istnienia umowy, wykonanie umowy, rozwiązanie lub unieważnienie umowy, a także odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Nie ma zastosowania w przypadku żądania zwrotu nienależnego świadczenia.

k.p.c. art. 454 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 46 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Klauzula właściwości sądu w oświadczeniu beneficjenta dotyczy sporów wynikających z Oświadczenia, a nie z umowy subwencji finansowej.

k.p.c. art. 35

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 390 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 103 § 3

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut niewłaściwości miejscowej sądu podniesiony przez pozwanego. Podstawa roszczenia oparta na przepisach o nienależnym świadczeniu (art. 410 i 405 kc), co wyklucza zastosowanie art. 34 kpc. Ograniczone zastosowanie klauzuli właściwości sądu z oświadczenia beneficjenta (art. 46 kpc).

Odrzucone argumenty

Argumentacja powoda o właściwości sądu opartej na miejscu wykonania umowy (art. 34 kpc). Argumentacja powoda o właściwości sądu opartej na art. 46 kpc. Argumentacja powoda o właściwości sądu opartej na art. 35 kpc.

Godne uwagi sformułowania

podstawą prawną roszczenia dochodzonego pozwem wynikającego z podstawy faktycznej powództwa jest art. 410 § 1 i art. 405 kc brak jest podstaw do uznania, że zachodzą podstawy do zastosowania art. 34 kpc Oświadczenie beneficjenta z 14.11.2020 r. i zawarta w nim klauzula dotycząca właściwości sądu dotyczy sporów wynikających z Oświadczenia, co literalnie wynika z treści Oświadczenia, a nie z umowy subwencji finansowej.

Skład orzekający

Kamila Spalińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości sądu w sprawach o zwrot nienależnego świadczenia, w tym w kontekście programów rządowych i klauzul umownych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z programem 'Tarcza Finansowa' i konkretnym brzmieniem oświadczenia beneficjenta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia właściwości sądu w kontekście programów pomocowych, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników obsługujących firmy.

Gdzie pozwać o zwrot subwencji z Tarczy Finansowej? Sąd Okręgowy w Warszawie wskazuje na Poznań.

Sektor

finanse

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III C 113/23 POSTANOWIENIE Dnia 06 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSO Kamila Spalińska po rozpoznaniu w dniu 06 lutego 2023 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S.A. w W. przeciwko P. G. o zapłatę postanawia uznać swoją niewłaściwość rzeczową i miejscową i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Poznaniu. SSO Kamila Spalińska Sygn. akt III C 113/23 UZASADNIENIE W pozwie o zapłatę nienależnie wypłaconej kwoty subwencji finansowej w ramach Programu rządowego „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju Małych i średnich Firm” powód uzasadnił właściwość Sądu Okręgowego w Warszawie powołując się na art. 34 kpc , podnosząc, że decydujące znaczenie ma miejsce wykonania umowy, czyli miejsce, gdzie miała być wykonana konkretna czynność, której dokonania się dochodzi. Z uwagi na brak ustalenia konkretnego sposobu i miejsca zwrotu środków zastosowanie będzie mieć art. 454 § 1 kc. Powód powołał się na art. 46 § 1 kpc , wskazując, że pozwany złożył oświadczenie, że wszelkie spory wynikające z tego oświadczenia powinny być rozpatrywane przez Sąd właściwy dla (...) . Powołał również przepis art. 35 kpc , z uwagi na możliwość oparcia roszczenia również na podstawie przepisów o odpowiedzialności deliktowej. W sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym pozwany zgłosił zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Warszawie, wskazując, że pozwany ma miejsce zamieszkania w okręgu Sądu Okręgowego w Poznaniu. Sąd zważył, co następuje. W ocenie Sądu zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Warszawie jest zasadny. Odnosząc się do podnoszonych przez powoda argumentów za właściwością tutejszego Sądu należy wskazać, że podstawą prawną roszczenia dochodzonego pozwem wynikającego z podstawy faktycznej powództwa jest art. 410 § 1 i art. 405 kc , w związku z podnoszonym przez powoda zarzutem nieważności umowy z uwagi na brak uprawnień pozwanego do uzyskania subwencji. Powód wskazał alternatywne podstawy roszczeń – również art. 471 k.c. i art. 415 k.c. W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że zachodzą podstawy do zastosowania art. 34 kpc . Przepisem objęte są powództwa o: ustalenie istnienia umowy, wykonanie umowy (każdego ze świadczeń określonych w umowie), rozwiązanie lub unieważnienie umowy (orzeczeniem o charakterze konstytutywnym), a także odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy (w tym o zapłatę odsetek lub kary umownej). Właściwością przemienną objęte są także sprawy o naprawienie szkody powstałej przy zawieraniu umowy ( art. 390 § 1 k.c. ) oraz z powodu niedojścia umowy do skutku ( art. 103 § 3 k.c. ). Przepis nie ma natomiast zastosowania w przypadku żądania ustalenia nieistnienia umowy, a więc przy negacji jej zawarcia. W ocenie Sądu przy opisanej w pozwie podstawie faktycznej powództwa należy uznać, że podstawą prawną żądania są przepisy kodeksu cywilnego dotyczące nienależnego świadczenia, co wyklucza zastosowanie art. 34 kpc . Nie można również podzielić argumentacji powoda co do zastosowania art. 46 kpc , albowiem Oświadczenie beneficjenta z 14.11.2020 r. i zawarta w nim klauzula dotycząca właściwości sądu dotyczy sporów wynikających z Oświadczenia, co literalnie wynika z treści Oświadczenia, a nie z umowy subwencji finansowej. Wreszcie – brak podstaw do powołania się na art. 35 kpc , z uwagi na to, że argumentacja dotycząca zastosowania art. 415 k.c. została podniesiona jako alternatywna. W ocenie Sądu nie jest prawidłowe wywodzenie podstaw właściwości miejscowej z uwagi na zasady ustalania właściwości dla roszczenia zgłoszonego jako alternatywne. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 27 § 1 w zw. z art. 200 § 1 4 kpc postanowił jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę