III C 112/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka prowadząca hurtownię farmaceutyczną, wystąpiła z pozwem o zapłatę przeciwko pozwanemu Szpitalowi, domagając się zasądzenia kwoty 175.758,53 zł. Kwota ta obejmowała należność główną z tytułu nieuregulowanych faktur za dostarczone produkty lecznicze (143.306,52 zł), skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych (25.478,73 zł) oraz zryczałtowaną rekompensatę za koszty odzyskiwania należności (6.973,28 zł). Powódka wskazywała, że strony zawarły szereg umów na dostawę leków, a pozwany odebrał towar, lecz nie dokonał zapłaty mimo upływu terminów i wezwań. Pozwany Szpital, wnosząc o oddalenie powództwa w zakresie rekompensaty, powoływał się na niewystarczające finansowanie z NFZ i trudną sytuację finansową, argumentując, że brak płatności nie wynika ze złej woli, lecz z obiektywnych przesłanek, i wnioskował o zastosowanie art. 5 KC. Dodatkowo, pozwany wnosił o rozłożenie zasądzonej kwoty na raty oraz o nieobciążanie go kosztami procesu na podstawie art. 102 KPC. Sąd Okręgowy, po analizie materiału dowodowego, ustalił stan faktyczny zgodny z twierdzeniami powódki, stwierdzając, że strony zawarły umowy dostawy, towar został dostarczony i odebrany, a faktury nie zostały opłacone. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 143.306,52 zł tytułem należności głównej oraz kwotę 25.478,73 zł tytułem skapitalizowanych odsetek, wraz z dalszymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Oddalono natomiast żądanie zapłaty zryczałtowanej rekompensaty (6.973,28 zł) jako nieudowodnione, a także ze względu na sprzeczność z zasadami słuszności i uczciwego obrotu (art. 5 KC), wskazując na specyfikę finansowania publicznych placówek medycznych. Sąd odrzucił również wniosek o rozłożenie płatności na raty (art. 320 KPC) oraz o nieobciążanie kosztami procesu (art. 102 KPC), podkreślając nielojalne, niegospodarne i przedłużające postępowanie zachowanie pozwanego Szpitala, który nie kwestionował zasadności długu, a jedynie jego wysokość w niewielkiej części, oraz nie podjął prób ugodowego załatwienia sprawy. Koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego, zostały zasądzone od pozwanego na rzecz powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych w kontekście publicznych placówek medycznych, stosowanie art. 5 KC w sporach z podmiotami publicznymi, zasady rozstrzygania o kosztach procesu i rozkładaniu płatności na raty w relacjach z podmiotami publicznymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji SPZOZ i jego finansowania. Interpretacja art. 5 KC może być ograniczona do wyjątkowych okoliczności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej przysługuje prawo do oddalenia żądania zapłaty zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w transakcjach handlowych, powołując się na specyfikę finansowania i trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zapłaty zryczałtowanej rekompensaty zostało oddalone jako nieudowodnione oraz ze względu na sprzeczność z zasadami słuszności i uczciwego obrotu (art. 5 KC), biorąc pod uwagę specyfikę finansowania publicznych placówek medycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany nie wykazał wysokości żądanej kwoty rekompensaty. Ponadto, zastosowanie takiej rekompensaty wobec publicznego szpitala, finansowanego w dużej mierze ze środków publicznych, mogłoby prowadzić do quasi bezpodstawnego wzbogacenia, naruszając zasadę słuszności i uczciwego obrotu, zwłaszcza w kontekście trudności w finansowaniu procedur medycznych.
Czy w przypadku opóźnienia w zapłacie przez publiczny zakład opieki zdrowotnej, sąd powinien rozłożyć zasądzoną kwotę na raty na podstawie art. 320 KPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odmówił rozłożenia zasądzonej kwoty na raty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest szczególnych okoliczności uzasadniających rozłożenie płatności na raty. Podkreślono nielojalne, niegospodarne i przedłużające postępowanie zachowanie pozwanego, który nie kwestionował zasadności długu, nie podjął prób ugodowego załatwienia sprawy, a jego zwłoka z zapłatą była długotrwała. Rozłożenie płatności na raty byłoby krzywdzące dla powódki.
Czy w przypadku, gdy pozwany publiczny zakład opieki zdrowotnej przegrał sprawę o zapłatę, należy odstąpić od obciążenia go kosztami procesu na podstawie art. 102 KPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 KPC i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie zachodzą wypadki szczególnie uzasadnione, które uzasadniałyby zastosowanie zasady słuszności. Podkreślono, że sama sytuacja ekonomiczna strony przegrywającej nie jest wystarczająca, a pozwany swoim zachowaniem (brak płatności, przedłużanie postępowania) sam generował dodatkowe koszty, w tym wzrost kosztów zastępstwa procesowego.
Czy samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów dotyczących transakcji handlowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej prowadzi działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na uchwałę SN III CZP 11/05, stwierdził, że działalność SPZOZ, polegająca na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, zawieraniu umów z NFZ i innymi podmiotami, a także dążenie do racjonalizacji kosztów według założeń rachunku ekonomicznego, spełnia kryteria działalności gospodarczej. Oznacza to, że do takich podmiotów mają zastosowanie przepisy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| (...) Szpital (...) | instytucja | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd oddalił żądanie rekompensaty, uznając, że domaganie się jej w szczególnej sytuacji szpitala publicznego narusza zasadę słuszności i uczciwego obrotu.
u.p.o.t.h. art. 10 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Podstawa żądania zryczałtowanej rekompensaty, która została oddalona.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki są należne wierzycielowi niezależnie od tego, czy poniósł szkodę i czy opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od dłużnika.
k.c. art. 482 § § 1
Kodeks cywilny
Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
KPC art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odmówił rozłożenia płatności na raty, uznając brak szczególnych okoliczności i nielojalne zachowanie pozwanego.
KPC art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu przy rozstrzyganiu o kosztach.
KPC art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach procesu.
KPC art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania zasady słuszności przy rozstrzyganiu o kosztach.
u.p.o.t.h. art. 2
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
Definicja podmiotów objętych ustawą, w tym przedsiębiorców i podmiotów publicznych.
u.p.o.t.h. art. 8 § ust. 4a
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
u.p.o.t.h. art. 10 § ust. 1 pkt 1a i ust. 4
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych
u.f.p. art. 9 § pkt 11
Ustawa o finansach publicznych
Definicja samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej.
u.dz.l. art. 4 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o działalności leczniczej
Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej jako podmioty lecznicze.
u.dz.l. art. 50a § ust. 1
Ustawa o działalności leczniczej
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 6
Podstawa ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 3 ust. 2
Wpływ wniesienia sprzeciwu na koszty zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niesporność co do zasady i wysokości długu głównego. • Zastosowanie przepisów o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych do SPZOZ. • Nielojalne, niegospodarne i przedłużające postępowanie zachowanie pozwanego Szpitala. • Brak podstaw do zastosowania art. 5 KC w zakresie żądania rekompensaty. • Brak podstaw do rozłożenia płatności na raty (art. 320 KPC). • Brak podstaw do zastosowania art. 102 KPC.
Odrzucone argumenty
Żądanie zapłaty zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. • Wniosek o rozłożenie zasądzonej kwoty na raty. • Wniosek o nieobciążanie kosztami procesu na podstawie art. 102 KPC. • Argumentacja pozwanego o braku winy w opóźnieniu płatności z powodu niewystarczającego finansowania z NFZ.
Godne uwagi sformułowania
Pozwany nie opłacił faktur wystawianych przez powoda z tytułu wykonanych dostaw na podstawie umów łączących strony (bezsporne). • Pozwany nie uregulował płatności pomimo otrzymania wezwania od powoda. • Pozwany przy tym nie kwestionował istnienia wierzytelności oraz jej wysokości a wnosił jedynie o oddalenie roszczenia w zakresie kwoty rekompensaty. • Brak płatności w świetle powyższego nie wynika ze złej woli szpitala ale z obiektywnych przesłanek niezależnych od niego. • Pozwany nie wykazał bowiem jak obliczył wysokość tej kwoty, zatem roszczenie w tej części należało uznać za nieudowodnione. • Ponadto Sąd Okręgowy nie znalazł żadnego dowodu dla którego należałoby uznać, że powód jakiekolwiek koszty rekompensaty poniósł. • Ostatecznie należy także wskazać, że w przypadku podmiotów leczniczych takich jak pozwany niecelowe jest stosowanie rekompensaty, w sytuacji gdy są to podmioty samofinasujące się ale co do zasady na podstawie kontraktów z NFZ, czyli z funduszy publicznych. • Z tego względu Sąd Okręgowy oddalił żądanie powoda również na podstawie art. 5 KC , uznając że domaganie się kwoty rekompensaty w tej szczególnej sytuacji narusza zasadę słuszności i uczciwego obrotu. […]
Skład orzekający
Joanna Kruczkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych w kontekście publicznych placówek medycznych, stosowanie art. 5 KC w sporach z podmiotami publicznymi, zasady rozstrzygania o kosztach procesu i rozkładaniu płatności na raty w relacjach z podmiotami publicznymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji SPZOZ i jego finansowania. Interpretacja art. 5 KC może być ograniczona do wyjątkowych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między potrzebami finansowymi przedsiębiorcy a realiami budżetowymi publicznej placówki medycznej, a także analizuje granice stosowania przepisów o transakcjach handlowych i zasad słuszności w takich relacjach.
“Szpital winny ponad 168 tys. zł za leki – sąd odrzuca argumenty o "braku winy" i "trudnej sytuacji finansowej".”
Dane finansowe
WPS: 175 758,53 PLN
należność główna: 143 306,52 PLN
skapitalizowane odsetki: 25 478,73 PLN
zwrot kosztów procesu: 16 402 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.