III C 1119/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, uznając, że sprzedaż nieruchomości przez dłużnika nie spowodowała jego pokrzywdzenia, a środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na spłatę egzekwowanych długów.
Powódka dochodziła uznania umowy sprzedaży nieruchomości za bezskuteczną wobec niej, twierdząc, że dłużnik G. P. (1) dokonał jej z pokrzywdzeniem wierzycieli. Pozwany B. K. zakupił nieruchomość od dłużnika, a środki ze sprzedaży przekazał komornikowi sądowemu, co doprowadziło do umorzenia egzekucji. Sąd uznał, że czynność ta nie spowodowała pokrzywdzenia wierzycieli, ponieważ dłużnik uzyskał ekwiwalentne świadczenie, które zostało przeznaczone na spłatę długów, a sama sprzedaż zapobiegła potencjalnie niższej kwocie uzyskanej w drodze licytacji.
Powódka Produkcyjno – Usługowa Spółdzielnia Pracy (...) w K. wniosła pozew o uznanie za bezskuteczną wobec niej umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 16 kwietnia 2012 r., zawartej pomiędzy pozwanym B. K. a G. P. (1). Celem powództwa była ochrona wierzytelności powódki wobec G. P. (1) wynikającej z ugody sądowej, której egzekucja okazała się bezskuteczna. Powódka twierdziła, że sprzedaż nieruchomości nastąpiła z jej pokrzywdzeniem, a dłużnik stał się niewypłacalny. Pozwany B. K. argumentował, że cena sprzedaży została przekazana komornikowi sądowemu, co doprowadziło do spłaty zadłużenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem czynność nie była dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli. Sąd Rejonowy w Szczecinie-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powódka posiadała wierzytelność wobec spółki (...) i jej wspólników, w tym G. P. (1), wynikającą z ugody z 18 października 2011 r. Umową z 27 stycznia 2012 r. spółka (...) przejęła część długu spółki (...) wobec powódki. Sąd uznał, że powódka nadal posiadała wierzytelność wobec spółki (...) w kwocie 13.103,16 zł, za którą odpowiadał G. P. (1). Kluczową przesłanką skargi pauliańskiej jest pokrzywdzenie wierzycieli. Sąd stwierdził, że w tym przypadku sprzedaż nieruchomości nie spowodowała pokrzywdzenia wierzycieli, ponieważ środki ze sprzedaży (24.521,91 zł) zostały wpłacone komornikowi sądowemu, co doprowadziło do umorzenia egzekucji z tej nieruchomości. Pozwany wpłacił kwotę 20.000 zł komornikowi przed zawarciem umowy, a następnie dopłacił 4.521,91 zł. Sąd podkreślił, że gdyby nieruchomość nie została sprzedana pozwanemu, zostałaby zlicytowana, a uzyskana kwota mogłaby nie pokryć wszystkich długów. Sprzedaż nieruchomości pozwoliła na zmniejszenie pasywów dłużnika i zaspokojenie wierzyciela prowadzącego egzekucję. Sąd uznał, że dłużnik nie stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, a wręcz przeciwnie – czynność ta pozwoliła na zmniejszenie jego zadłużenia. W związku z brakiem przesłanki pokrzywdzenia wierzycieli, powództwo zostało oddalone. Koszty postępowania zasądzono od powoda na rzecz pozwanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli czynność prawna nie spowodowała pokrzywdzenia wierzycieli, ponieważ dłużnik uzyskał ekwiwalentne świadczenie, które zostało przeznaczone na spłatę egzekwowanych długów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sprzedaż nieruchomości przez dłużnika pozwanemu, który wpłacił środki bezpośrednio komornikowi sądowemu, nie spowodowała pokrzywdzenia wierzycieli. Dłużnik uzyskał ekwiwalentne świadczenie (spłatę długu), a sama sprzedaż zapobiegła potencjalnie niższej kwocie uzyskanej w drodze licytacji. Brak przesłanki pokrzywdzenia wierzycieli skutkuje oddaleniem powództwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany B. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Produkcyjno – Usługowa Spółdzielnia Pracy (...) w K. | spółdzielnia | powód |
| B. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. P. (1) | osoba_fizyczna | wspólnik spółki dłużniczej |
| (...) Spółka jawna w I. | spółka | dłużnik pierwotny |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | przejmujący dług |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.
Pomocnicze
k.c. art. 519 § § 1
Kodeks cywilny
Osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu).
k.c. art. 519 § § 2 pkt 1
Kodeks cywilny
Przejęcie długu może nastąpić przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika.
k.c. art. 522
Kodeks cywilny
Dla umowy o przejęcie długu przewiduje się formę pisemną, pod rygorem nieważności.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej na jej żądanie poniesione przez nią koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż nieruchomości nie spowodowała pokrzywdzenia wierzycieli, ponieważ środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na spłatę egzekwowanych długów. Dłużnik nie stał się niewypłacalny w wyższym stopniu wskutek sprzedaży nieruchomości. Sprzedaż nieruchomości pozwanemu zapobiegła potencjalnie niższej kwocie uzyskanej w drodze licytacji. Powódka nie wykazała, że odstąpiła od umowy o przejęcie długu w formie pisemnej. Powódka nadal posiadała wierzytelność wobec spółki (...) w kwocie 13.103,16 zł, za którą odpowiadał G. P. (1).
Odrzucone argumenty
Czynność prawna dłużnika została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli. Dłużnik stał się niewypłacalny w wyższym stopniu wskutek sprzedaży nieruchomości. Pozwany miał świadomość pokrzywdzenia wierzycieli lub mógł się o tym dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób dopatrzyć się elementu pokrzywdzenia wierzycieli nie każda czynność prawna powodująca zmniejszenie majątku dłużnika może być uznana za krzywdzącą wierzycieli dzięki sprzedaży nieruchomości pozwanemu, G. P. (1) nie stał się niewypłacalny w stopniu wyższym, niż był przed dokonaniem tej czynności
Skład orzekający
Irma Lorenc
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki pokrzywdzenia wierzycieli w kontekście skargi pauliańskiej, zwłaszcza gdy środki ze sprzedaży trafiają do komornika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie środki ze sprzedaży nieruchomości zostały bezpośrednio przekazane komornikowi w celu umorzenia egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy skargi pauliańskiej, która jest często spotykana w praktyce, a jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie przepływu środków i celu transakcji. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie pokrzywdzenia wierzyciela.
“Czy sprzedaż majątku dłużnika komornikowi zawsze chroni przed skargą pauliańską?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 1217 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III C 1119/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2015 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie III Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Irma Lorenc Protokolant: Patrycja Frątczak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa Produkcyjno – Usługowej Spółdzielni Pracy (...) w K. przeciwko B. K. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda Produkcyjno – Usługowej Spółdzielni Pracy (...) w K. na rzecz pozwanego B. K. kwotę 1.217 zł (jeden tysiąc dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt III C 1119/14 UZASADNIENIE w postępowaniu zwykłym W dniu 12 marca 2014 r. powódka Produkcyjno – Usługowa Spółdzielnia Pracy (...) w K. wniosła przeciwko pozwanemu B. K. pozew o uznanie za bezskuteczną wobec niej umowy sprzedaży z dnia 16 kwietnia 2012 r. nieruchomości położonej w K. , dla której urządzono księgę wieczystą nr (...) , prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Krośnie, a zawartą pomiędzy pozwanym a G. P. (1) . Celem powództwa była ochrona wierzytelności powoda wobec G. P. (1) wynikającej z ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Krośnie w sprawie o sygn. V GCo (...) , której egzekucja – jak wskazała powódka – jest bezskuteczna. Powódka wywodziła, iż sprzedaż tej nieruchomości została dokonana z jej pokrzywdzeniem, a jej skutkiem dłużnik stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż przed jej dokonaniem. Pozwany zaś, który w tym samym okresie kupił od dłużnika maszyny, a nadto zatrudnił go w swojej firmie, miał świadomość, że działa na niekorzyść wierzycieli dłużnika, jak i stanu jego zadłużenia. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swą rzecz od powódki kosztów postępowania. Pozwany wskazał, że dłużnik zawarł z (...) Spółką z o.o. i powódką w dniu 27 stycznia 2012 r. umowę, mocą której Spółka ta przejęła wierzytelność powódki wynikającą z przedmiotowej ugody, a zatem w chwili dokonania czynności, której uznania za bezskuteczną powódka się domaga, nie istniał już dług G. P. (1) wobec powódki. Ponadto pozwany wskazał, że cenę sprzedaży przekazał bezpośrednio komornikowi sądowemu prowadzącemu egzekucję wobec dłużnika, celem spłaty jego zadłużenia i umorzenia postępowania, zatem zaskarżona czynność nie była dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli. Ponadto w jej wyniku dłużnik nie stał się niewypłacalny w stopniu wyższym – gdyby nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży komornik sądowy zbyłby ją w toku egzekucji i mógłby nie uzyskać takiej kwoty, jaką zaoferował pozwany. W toku postępowania strony podtrzymywały swe stanowiska procesowe. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: G. P. (1) i B. P. są wspólnikami (...) Spółki jawnej w I. , która związana była z powódką Produkcyjno – Usługową Spółdzielnią Pracy (...) w K. umową najmu pomieszczeń magazynowych i biurowych. Z tytułu tej umowy spółka (...) zobowiązana była do zapłaty na rzecz powódki czynszu najmu i opłat dodatkowych, z którego to zobowiązania nie wywiązywała się. To skutkowało wystąpieniem przez powódkę do Sądu Rejonowego w Krośnie z wnioskiem o zawezwanie spółki (...) do próby ugodowej w sprawie o sygn. akt V GCo (...) . Postępowanie to zakończyło się w dniu 18 października 2011 r. zawarciem pomiędzy powódką a spółką (...) ugody sądowej, mocą której spółka ta zobowiązała się zapłacić powodowi 59.845,01 zł w ratach, a nadto –wpłacać należności czynszowe w kwocie 5.800,16 zł wraz z mediami w kwocie 1.300 zł miesięcznie, począwszy od listopada 2011 r. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. ugodzie tej nadano klauzulę wykonalności przeciwko spółce, a postanowieniem z dnia 17 października 2012 r. klauzulę wykonalności przeciwko jej wspólnikom. W dniu 29 listopada 2011 r. powódka złożyła u komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Krośnie M. M. wniosek o wszczęcie przeciwko spółce (...) egzekucji z wierzytelności, w tym podatku VAT, rachunku bankowego części należności objętych ugodą z dnia 18 października 2011 r. Postępowanie to toczy się pod sygn. akt Km (...) . Czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu podatku dochodowego i VAT oraz rachunków bankowych spółki nie przyniosły rezultatu. Wobec spółki toczyły się w tym czasie również inne postępowania egzekucyjne. W dniu 27 stycznia 2012 r. pomiędzy powódką, (...) Spółką jawną w (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w B. została zawarta umowa, mocą której spółka (...) przejęła dług spółki (...) wobec powódki w kwocie 75.452,17 zł, obejmującą należności wynikające z ugody z dnia 18 października 2011 r., zobowiązując się do jego spłaty w dwóch ratach : 35.000 zł w terminie do 20 marca 2012 r. i 40.452,17 zł – do 30 kwietnia 2012 r. W umowie uzgodniono, że jeśli spółka (...) nie wywiąże się z tego zobowiązania, powódka odstąpi od umowy w terminie 14 dni roboczych po uprzednim pisemnym powiadomieniu obu spółek, a z chwilą odstąpienia umowę uznaje się za nie zawartą, a cała pozostała do zapłaty kwota stanie się natychmiast wymagalna od spółki (...) . W dniu 11 maja 2012 r. powódka zwróciła się do komornika sądowego M. M. o rozszerzenie egzekucji o całość roszczeń wynikających z ugody, tj. kwoty 59.845,01 zł wynikającej z pkt 1 ugody, a także kwot czynszu najmu za okres od listopada 2011 r. do marca 2012 r. w kwocie 18.847,66 zł oraz opłat za energię elektryczną w tym okresie w łącznej wysokości 9.862,66 zł. W dniu 15 listopada 2012 r. powódka zwróciła się do komornika sądowego o przystąpienie do egzekucji z nieruchomości i ruchomości także przeciwko (...) spółki (...) . W toku tego postępowania komornik sądowy zajął nieruchomość G. P. (1) położoną w I. oraz ruchomości domowe. Ponieważ spółka (...) nie spłaciła zobowiązania wynikającego z umowy z dnia 27 stycznia 2012 r., powódka wystąpiła przeciwko niej z pozwem o jego zapłatę do Sądu Rejonowego w Krośnie – postępowanie w tej sprawie, toczące się pod sygn. akt V GC (...) zakończyło się zawarciem ugody w dniu 6 marca 2013 r. Mocą tej ugody spółka zobowiązała się zapłacić powódce 27.500 zł. Należność tą powódka otrzymała. Dowody: - umowa z dnia 27.01.2012 r. k. 87-88 - protokół z dnia 6.03.2013 r. k. 106-107 - wyciąg z rachunku bankowego k. 108-110 - wniosek o wszczęcie egzekucji – k. 1-2 akt sprawy Km (...) - ugoda wraz z klauzulą wykonalności z dnia 14.11.2011 r. i 17.10.2012 r. – w aktach sprawy Km (...) - zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 29.11.2011 r. k. 3 akt sprawy Km (...) - zajęcia wierzytelności i rachunków bankowych k. 5, 6, 7 akt sprawy Km (...) - pismo naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 2.12.2011 r. k. 10 akt sprawy Km (...) - pismo z dnia 12.11.2011 r. k. 14 akt sprawy Km (...) - pismo z dnia 9.12.2011 r. k. 16-17 akt sprawy Km (...) - pismo z dnia 21.12.2011 r. k. 18-19 akt sprawy Km (...) - pismo z dnia 28.12.2011 r. k. 20-21 akt sprawy Km (...) - wniosek z dnia 23.01.2012 r. k. 22 akt sprawy Km (...) - wniosek z dnia 11.05.2012 r. k. 28-29 akt sprawy Km (...) - faktury k. 30-40 akt sprawy Km (...) - wysłuchanie wierzyciela i dłużnika z dnia 27.09.2012 r. k. 45 akt sprawy Km (...) - pismo powódki z dnia 13.11.2012 r. k. 46 akt sprawy Km (...) - pismo powódki z dnia 21.12.2012 r. k. 50 akt sprawy Km (...) - zawiadomienie z dnia 3.01.2013 r. k. 51 - protokół zajęcia k. 53 akt sprawy Km (...) - zeznania świadka G. P. k. 114-115 - zeznania M. B. w charakterze powoda k. 145-146 - zeznania pozwanego k. 166-167 Na wniosek Zakładów (...) Spółki akcyjnej w N. pod sygn. akt Km (...) komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Krośnie J. N. wszczął przeciwko spółce (...) i jej wspólnikom egzekucję m.in. z nieruchomości rolnej należącej do G. P. (1) , położonej w K. , dla której Sąd Rejonowy w Krośnie prowadzi księgę wieczystą nr (...) , złożonej z działek o numerach (...) . Pozwany B. K. poznał G. P. (1) w 2008 r., kiedy to (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. , której jest członkiem zarządu podjęła współpracę z G. P. (1) jako jej przedstawicielem handlowym. Pozwany wiedział, że G. P. (1) posiada zadłużenia wobec innych podmiotów, a także o tym, że w toku postępowania egzekucyjnego doszło do zajęcia należącej do niego nieruchomości. G. P. (1) obawiał się, że w wyniku egzekucji nie zostanie uzyskana kwota, która pozwoli na zaspokojenie egzekwowanego długu, w związku z czym zwrócił się do pozwanego z propozycją zakupu nieruchomości. Pozwany udał się z G. P. (1) do komornika sądowego J. N. , który wskazał, iż cena rynkowa działki wynosi 25.000 zł. W dniu 16 kwietnia 2012 r. pozwany wpłacił komornikowi sądowemu J. N. kwotę 20.000 zł, stanowiącą część ceny działki, co skutkowało wydaniem przez komornika sądowego postanowienia o umorzeniu egzekucji z nieruchomości G. P. (1) . Jednocześnie pozwany złożył komornikowi sądowemu oświadczenie na piśmie, iż dnia następnego dopłaci kwotę 4.521,91 zł. W dniu 16 kwietnia 2012 r. G. P. (1) zawarł z pozwanym B. K. umowę sprzedaży działek o numerach (...) za kwotę 25.000 zł, przy czym G. P. (1) oświadczył, iż cenę tą otrzymał. Następnego dnia pozwany wpłacił komornikowi kwotę 4.530 zł, przeznaczoną na pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego, do czego zobowiązał się w oświadczeniu złożonym komornikowi w dniu 16 kwietnia 2012 r. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. komornik sądowy J. N. umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie Km (...) wobec zapłaty w całości zadłużenia. W dniu 16 kwietnia 2012 r. pozwany zakupił od spółki (...) ciągnik samochodowy i naczepę ciężarową za kwotę 17.000 zł. W dniu 18 maja 2012 r. pozwany zatrudnił G. P. (1) na czas określony do 17 maja 2013 r. Pismem z dnia 29 lipca 2014 r. komornik sądowy M. M. powiadomił powódkę, iż postępowanie w sprawie Km (...) będzie umorzone, albowiem na rachunkach bankowych dłużników brak jest środków umożliwiających realizację zajęcia, dłużnicy posiadają pojazdy, lecz nie przedstawiają one wartości handlowej, nadto są obciążone zastawem. Komornik sądowy M. M. przeciwko spółce (...) prowadził kilkadziesiąt spraw egzekucyjnych, w tym wobec wierzycieli uprzywilejowanych. Bezskuteczna okazała się również egzekucja z nieruchomości G. P. (1) położonej w I. . Dowody: - faktura z dnia 16.04.2012 r. k. 13 - pismo pozwanego z dnia 21.03.2013 r. k. 14 - informacja ZUS z dnia 11.03.2013 r. k. 15 - pismo spółki (...) z dnia 16.07.2012 r. k. 16 - odpis z kw k. 17-39 - umowa sprzedaży z dnia 16.04.2012 r. k. 59-63 - pismo komornika sądowego z dnia 29.07.2014 r. k. 105 - potwierdzenia wypłaty k. 122 - potwierdzenia wpłaty k. 122 - oświadczenie pozwanego k. 123 - wniosek o wszczęcie egzekucji z dnia 21.09.2011 r. k. 1-2 akt sprawy Km (...) - zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości k. 34 akt sprawy Km (...) - postanowienie z dnia 16.04.2012 r. k. 79 akt sprawy Km (...) - postanowienie z dnia 20.04.2012 r. k. 80 akt sprawy Km (...) - zeznania świadka G. P. k. 114-115 - zeznania M. B. w charakterze powoda k. 145-146 - zeznania pozwanego k. 166-167 Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawę prawną żądania pozwu stanowił przepis art. 527 § 1 k.c. , zgodnie z którym gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 527 § 2 k.c. czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności . Wskazać w tym miejscu należy, iż stan faktyczny niniejszej sprawy, poparty dowodami z dokumentów, zeznaniami świadka G. P. (1) i stron w istocie nie był sporny. Spór stron wynikał jedynie z odmiennej oceny prawnej tego stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie powódka powoływała się na istnienie wymagalnej wierzytelności wobec G. P. (1) , stwierdzonej ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Krośnie w dniu 18 października 2011 r. w sprawie o sygn. akt V GCo (...) . W ugodzie tej (...) Spółka jawna w I. zobowiązała się zapłacić powódce kwotę 59.845,01 zł w ratach, a nadto –wpłacać należności czynszowe w kwocie 5.800,16 zł wraz z mediami w kwocie 1.300 zł miesięcznie, począwszy od listopada 2011 r. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. ugodzie tej nadano klauzulę wykonalności przeciwko spółce, a postanowieniem z dnia 17 października 2012 r. klauzulę wykonalności przeciwko jej wspólnikom, w tym G. P. (1) . Podstawową okoliczność sporną stanowiło to, czy wierzytelność, dla której ochrony powódka zainicjowała to postępowanie, przysługuje powódce wobec G. P. (1) , czy też została przejęta przez (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w B. mocą umowy z dnia 27 stycznia 2012 r. Umowa ta, zwana umową cesji wierzytelności, zawarta pomiędzy powódką, (...) Spółką jawną w (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w B. w istocie stanowiła umowę o przejęcie długu. Zgodnie z art. 519 § 1 k.c. osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu), przy czym stosownie do § 2 pkt 1 tego artykułu, przejęcie długu może nastąpić przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika. Mocą tej umowy powódka przeniosła na spółkę (...) dług spółki (...) wobec powódki w kwocie 75.452,17 zł, przy czym jak wynikało zarówno z zeznań świadka G. P. (1) , jak i przesłuchania strony powodowej, umową tą objęto należności wynikające z ugody z dnia 18 października 2011 r. zawartej w sprawie o sygn. akt V GCo (...) . Wprawdzie powódka wskazała, że spółka (...) nie wywiązała się z tej umowy, jednakże nie oznaczało to automatycznie, że skutki prawne tej umowy w postaci przejęcia długu spółki (...) ustały. Zważyć należy, iż w umowie z dnia 27 stycznia 2012 r. uzgodniono, że jeśli spółka (...) nie wywiąże się z zobowiązania, powódka odstąpi od umowy w terminie 14 dni roboczych po uprzednim pisemnym powiadomieniu obu spółek, przy czym strony uzgodniły, że z chwilą odstąpienia umowę uznaje się za nie zawartą, a cała pozostała do zapłaty kwota stanie się natychmiast wymagalna od spółki (...) . Zwrócić trzeba uwagę na to, iż art. 522 k.c. dla umowy o przejęcie długu przewiduje formę pisemną, pod rygorem nieważności, dlatego też odstąpienie od niej również winno być dokonane w tej formie, pod tym samym rygorem. Brak jest dowodu na to, by powódka odstąpiła od umowy z dnia 27 stycznia 2012 r. , a tym samym uznać należało, iż umowa z dnia 27 stycznia 2012 r. nadal wiąże jej strony. Z resztą o tym świadczy również działanie powódki, która roszczeń wynikających z tej umowy dochodziła od spółki (...) na drodze sądowej, co skutkowało zawarciem pomiędzy tymi podmiotami ugody sądowej przed Sądem Rejonowym w Krośnie w dniu 6 marca 2013 r. pod sygn. akt V GC (...) . Odnotować jednak należy, iż umową z dnia 27 stycznia 2012 r. objęto jedynie zobowiązanie do zapłaty określonej w niej kwoty – 75.452,17 zł, tymczasem ugoda sądowa z dnia 18 października 2011 r. opiewała zarówno na kwotę 59.845,01 zł, ale również przyszłe należności czynszowe w kwocie 5.800,16 zł oraz opłaty za media w wysokości 1.300 zł miesięcznie, począwszy od listopada 2011 r. W dniu 11 maja 2012 r. powódka zwróciła się do komornika sądowego M. M. o rozszerzenie egzekucji o całość roszczeń wynikających z ugody, tj. kwoty 59.845,01 zł wynikającej z pkt 1 ugody, a także kwot czynszu najmu za okres od listopada 2011 r. do marca 2012 r. w kwocie 18.847,66 zł oraz opłat za energię elektryczną w tym okresie w łącznej wysokości 9.862,66 zł, wysokość zobowiązania popierają stosownymi fakturami. Łączne zatem zobowiązanie spółki (...) objęte ugodą z dnia 18 października 2011 r. wyniosło 88.555,33 zł, z której jedynie dług w wysokości 75.452,17 zł został przejęty przez spółkę (...) . Z powyższego wynika, że dalsze zobowiązania wynikające z przedmiotowej ugody, nie objęte umową z dnia 27 stycznia 2012 r. stanowiły zobowiązania spółki (...) , za które odpowiedzialność ponosił jej wspólnik G. P. (1) . Uwzględniając to stwierdzić należało, że powódka nadal posiada wierzytelność wobec spółki (...) w kwocie 13.103,16 zł, za którą odpowiedzialność ponosi G. P. (1) jako wspólnik tej spółki. Wskazać w tym miejscu należy, iż przesłankami skargi pauliańskiej są: pokrzywdzenie wierzycieli, jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową; działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli; wiedza lub możliwość – przy zachowaniu należytej staranności – dowiedzenia się o tym przez osobę trzecią. W ocenie Sądu w działaniu pozwanego i G. P. (1) polegającym na zawarciu w dniu 16 kwietnia 2012 r. umowy sprzedaży nieruchomości, której ubezskutecznienia powódka się domaga, nie sposób dopatrzyć się elementu pokrzywdzenia wierzycieli. Wskazać należy, iż środki pochodzące ze sprzedaży tej nieruchomości zostały przeznaczone na spłatę zobowiązań egzekwowanych w toku postępowania prowadzonego przez komornika sądowego J. N. pod sygn. akt Km (...) i kosztów tego postępowania. Zwrócić należy uwagę na to, iż pozwany w porozumieniu z G. P. (1) dokonał wpłaty kwoty 20.000 zł stanowiącej część ceny sprzedaży bezpośrednio do rąk komornika w dniu 16 kwietnia 2012 r., co skutkowało jeszcze przed zawarciem umowy sprzedaży, wydaniem przez komornika sądowego postanowienia o umorzeniu egzekucji z przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z zobowiązaniem, jakie pozwany złożył komornikowi sądowemu na piśmie, dnia następnego wpłacił on komornikowi również kwotę 4.521,91 zł stanowiącą pozostałą część ceny na poczet kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie Km (...) , a to w efekcie doprowadziło do umorzenia tego postępowania wobec zapłaty w całości zadłużenia. Powódka tymczasem nie skierowała egzekucji prowadzonej na jej wniosek przez komornika sądowego M. M. do tego składnika majątku G. P. (1) . Gdyby G. P. (1) nie sprzedał nieruchomości w K. pozwanemu, doszłoby do jej sprzedaży w drodze licytacji, w efekcie czego dłużnik nie tylko utraciłby ten składnik swego majątku, ale i tak zaspokoiłby wyłącznie wierzyciela, który zainicjował postępowanie w sprawie KM (...) , a nie pozostałych. Zwrócić należy uwagę na to, że powódka dopiero w dniu 15 listopada 2012 r. zwróciła się do komornika sądowego M. M. o przystąpienie do egzekucji z nieruchomości i ruchomości spółki (...) i jej wspólników, poprzestając do tej pory na egzekucji wyłącznie z wierzytelności z tytułu podatku dochodowego i VAT oraz rachunków bankowych spółki. Dzięki sprzedaży nieruchomości pozwanemu, G. P. (1) nie stał się niewypłacalny w stopniu wyższym, niż był przed dokonaniem tej czynności – czynność ta pozwoliła bowiem na zmniejszenie jego pasywów, a tym samym liczbę dłużników pozwanego, którzy skierowali egzekucję do składników jego majątku. Wskazać należy, iż w zamian za nieruchomość w K. dłużnik uzyskał ekwiwalentne świadczenie, które przeznaczył wyłącznie na zaspokojenie wierzyciela. Zwrócić należy przy tym uwagę, iż nie każda czynność prawna powodująca zmniejszenie majątku dłużnika może być uznana za krzywdzącą wierzycieli. Nie będzie ona miała takiego charakteru wówczas, jeżeli dłużnik w zamian za swoje świadczenie uzyskał ekwiwalent, który nadal znajduje się w jego majątku lub posłużył mu do zaspokojenia wierzycieli (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 1999 r. sygn. akt I CKN 287/98). Zważywszy, że w niniejszej sprawie nie zaistniała konieczna przesłanka skargi pauliańskiej w postaci pokrzywdzenia wierzycieli, brak było podstaw do uwzględnienia powództwa, czemu dano wyraz w punkcie I wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w przepisie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej na jej żądanie poniesione przez nią koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Do niezbędnych kosztów procesu poniesionych przez pozwanego należało zaliczyć wynagrodzenie jego pełnomocnika w wysokości 1.200 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł, jak w pkt II wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI