III AZP 2/90Prawo pierwokupu nieruchomości pfz dzierżawcy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu dotyczyło prawa pierwokupu nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi (PFZ) przez jej dzierżawcę, który posiadał gospodarstwo rolne i dzierżawił grunt od ponad 10 lat, a nieruchomość była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę zagrodową. Naczelnik Gminy ustalił innego kandydata na nabywcę, odmawiając prawa pierwokupu Jadwidze E., dzierżawcy. Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że działka zagrodowa nie stanowi nieruchomości rolnej. Sąd Najwyższy, rozpatrując zagadnienie prawne przekazane przez NSA, stwierdził, że kluczowe jest ustalenie, czy działka zagrodowa jest nieruchomością rolną. Analizując przepisy Kodeksu Cywilnego, ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz rozporządzeń wykonawczych, Sąd doszedł do wniosku, że działka zagrodowa, nawet przeznaczona pod zabudowę zagrodową, zachowuje charakter nieruchomości rolnej. W związku z tym, dzierżawcy takiej nieruchomości przysługuje prawo pierwokupu na podstawie art. 695 par. 2 Kc. Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi twierdzącej na pytanie o prawo pierwokupu, natomiast odmówił odpowiedzi w pozostałym zakresie dotyczącym sposobu ustalania kandydata na nabywcę, uznając tę kwestię za bezprzedmiotową w kontekście przedstawionego stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że działka zagrodowa jest nieruchomością rolną i dzierżawcy przysługuje prawo pierwokupu.
Orzeczenie z 1990 r., prawo mogło ulec zmianie. Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości PFZ i budownictwa zagrodowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dzierżawcy nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi, przeznaczonej w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę zagrodową, przysługuje prawo pierwokupu tej nieruchomości na podstawie art. 695 par. 2 Kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dzierżawcy przysługuje prawo pierwokupu.
Uzasadnienie
Działka zagrodowa, nawet przeznaczona pod zabudowę zagrodową, zachowuje charakter nieruchomości rolnej. Prawo pierwokupu przysługuje dzierżawcy nieruchomości rolnej, w tym nieruchomości państwowej wchodzącej w skład PFZ, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki.
Czy decyzja ustalająca kandydata na nabywcę nieruchomości winna obejmować wyłącznie dzierżawcę, któremu przysługuje prawo pierwokupu?
Odpowiedź sądu
Nie udzielono odpowiedzi z uwagi na bezprzedmiotowość w kontekście stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy nie uzasadniał wątpliwości w tym zakresie, co czyniło rozważanie tej kwestii bezprzedmiotowym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
Kc art. 695 § 2
Kodeks cywilny
Prawo pierwokupu przysługuje dzierżawcy nieruchomości rolnej.
Pomocnicze
ustawa z dnia 12 marca 1958 r. art. 6
Ustawa o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego
ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. art. 37
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Określa, co należy rozumieć przez pojęcie działki zagrodowej.
ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. art. 50 § 2
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Dopuszcza wywłaszczenie nieruchomości na cele budowy domów mieszkalnych wraz z budynkami gospodarczymi związanymi z indywidualnym gospodarstwem rolnym (budownictwo zagrodowe), co sugeruje, że nieruchomość nie traci charakteru rolnego.
rozporządzenie z 1964 r. § 1 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych
Definiuje nieruchomość rolną i warunki utraty tego charakteru. W aktualnym brzmieniu (po zmianach z 1988 r.) działki zagrodowe stanowią nieruchomość rolną.
rozporządzenie z 16 września 1985 r. § 11 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, rozgraniczenia i podziału nieruchomości
Wyjątek od zasady, że działki nabyte na podstawie art. 17 ustawy o gospodarce gruntami nie wchodzą w skład gospodarstw rolnych – dotyczy to działek przeznaczonych pod budownictwo zagrodowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działka zagrodowa zachowuje charakter nieruchomości rolnej. • Prawo pierwokupu z art. 695 par. 2 Kc przysługuje dzierżawcy nieruchomości rolnej, w tym państwowej.
Odrzucone argumenty
Działka zagrodowa nie jest nieruchomością rolną, w związku z czym nie przysługuje prawo pierwokupu. • Przepisy o sprzedaży nieruchomości rolnych stosuje się do działek zagrodowych jedynie w zakresie trybu, warunków i ceny, a nie uprawnień dzierżawcy.
Godne uwagi sformułowania
Prawo pierwokupu o którym mowa w art. 695 par. 2 Kc przysługuje wyłącznie dzierżawcy nieruchomości rolnej. • Istota zatem zagadnienia prawnego, przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny, sprowadza się do wyjaśnienia czy działka zagrodowa stanowi nieruchomość rolną.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że działka zagrodowa jest nieruchomością rolną i dzierżawcy przysługuje prawo pierwokupu."
Ograniczenia: Orzeczenie z 1990 r., prawo mogło ulec zmianie. Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości PFZ i budownictwa zagrodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa pierwokupu i jego zastosowania w specyficznej sytuacji nieruchomości rolnej przeznaczonej pod zabudowę, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i rolnym.
“Dzierżawca wygrywa prawo do ziemi: Sąd Najwyższy potwierdza prawo pierwokupu dla budownictwa zagrodowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.