III AUz 52/15

Sąd Apelacyjny w SzczecinieSzczecin2015-07-29
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emeryturarentaZUSres iudicataodrzucenie odwołaniaponowne ustaleniepostępowanie sądoweubezpieczenie społeczne

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie o odrzuceniu odwołania w sprawie o ponowne ustalenie wysokości emerytury, stwierdzając prawomocne osądzenie roszczenia (res iudicata).

Ubezpieczony T. W. domagał się ponownego ustalenia wysokości emerytury, kwestionując wcześniejsze decyzje organu rentowego i sądów. Sąd Okręgowy odrzucił jego odwołanie, uznając, że sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona (res iudicata), a ubezpieczony nie przedstawił nowych dowodów ani okoliczności. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie ubezpieczonego i podkreślając, że jedyną drogą do kwestionowania świadczenia w takich okolicznościach jest wznowienie postępowania.

Sprawa dotyczyła zażalenia ubezpieczonego T. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim, który odrzucił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej ponownego ustalenia wysokości emerytury. Ubezpieczony domagał się zmiany decyzji i ponownego wyliczenia świadczenia od 1991/1992 roku. Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie, powołując się na art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., stwierdzając, że sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona (res iudicata), a ubezpieczony nie przedstawił nowych dowodów ani okoliczności. Sąd pierwszej instancji wskazał na liczne wcześniejsze postępowania sądowe dotyczące wysokości świadczenia ubezpieczonego, które zakończyły się prawomocnymi orzeczeniami. Sąd Apelacyjny w Szczecinie w pełni podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślił, że zgodnie z art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. sąd odrzuca pozew, gdy o to samo roszczenie między tymi samymi stronami sprawa jest w toku lub została prawomocnie osądzona. Analiza akt sprawy i stanowiska ubezpieczonego doprowadziła Sąd Odwoławczy do wniosku, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał istnienie przesłanek do odrzucenia odwołania z powodu powagi rzeczy osądzonej. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że ubezpieczony nie przedstawił żadnych nowych dowodów ani okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego roszczenie w świetle art. 114 ustawy o emeryturach i rentach. Wskazał, że jedyną drogą dla ubezpieczonego jest wznowienie postępowania zgodnie z art. 399 i nast. k.p.c. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonego jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien odrzucić odwołanie na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. z powodu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odrzucił odwołanie, stwierdzając, że wcześniejsze prawomocne orzeczenia sądowe rozstrzygnęły kwestię wysokości świadczenia ubezpieczonego. Ubezpieczony nie przedstawił nowych dowodów ani okoliczności, które uzasadniałyby ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że brak nowych elementów uniemożliwia ponowne dochodzenie tego samego roszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

Strony

NazwaTypRola
T. W.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala zażalenie, jeśli jest ono nieuzasadnione.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie, jeśli uzna je za prawidłowe.

ustawa emerytalna art. 114

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa przesłanki do ponownego ustalenia świadczeń, w tym konieczność przedstawienia nowych dowodów lub okoliczności.

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli prawomocne postanowienie sądu lub innego organu dotyczyło zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy.

k.p.c. art. 399

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona (res iudicata). Ubezpieczony nie przedstawił nowych dowodów ani okoliczności uzasadniających ponowne ustalenie świadczenia. Postępowanie sądowe w sprawie wysokości świadczenia zostało już prawomocnie zakończone w wielu wcześniejszych instancjach.

Odrzucone argumenty

Powołanie się na uchwałę Sądu Najwyższego jako nową okoliczność. Twierdzenie, że poprzednie sprawy sądowe są nieaktualne i nie mają związku z obecnym roszczeniem. Kwestionowanie błędnego wyliczenia WWPW.

Godne uwagi sformułowania

sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona zachodziła res iudicata nie przedłożył i nie naprowadził żadnych nowych dowodów, które mogłyby uzasadniać jego roszczenie jedyną możliwością ubezpieczonego jest wznowienie postępowania

Skład orzekający

Urszula Iwanowska

przewodniczący

Zofia Rybicka – Szkibiel

sprawozdawca

Jolanta Hawryszko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odrzucenia odwołania w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego z powodu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), gdy strona nie przedstawia nowych dowodów lub okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wszystkie elementy tożsamości sprawy (strony, roszczenie, podstawa faktyczna) są spełnione, a strona nie powołuje się na nowe fakty lub dowody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest ważna z punktu widzenia praktyki prawniczej dotyczącej res iudicata w sprawach ZUS, ale jej stan faktyczny jest powtarzalny i nie zawiera elementów zaskoczenia dla szerokiego odbiorcy.

Czy można w nieskończoność kwestionować decyzje ZUS? Sąd wyjaśnia, kiedy sprawa jest prawomocnie osądzona.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUz 52/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2015r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Urszula Iwanowska Sędziowie: SSA Zofia Rybicka – Szkibiel ( spr) SSA Jolanta Hawryszko po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy T. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o wysokość emerytury na skutek zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt VI U 1011/14 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie SSA Zofia Rybicka - Szkibiel SSA Urszula Iwanowska SSA Jolanta Hawryszko UZASADNIENIE T. W. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 14 października 2014 r., znak (...) domagając się zmiany decyzji poprzez ponowne prawidłowe ustalenie wysokości renty od dnia 1 listopada 1991 r. i ponowne wyliczenie wysokości renty od dnia 1 stycznia 1992 r., a także zobowiązanie organu rentowego do wyliczenia i wypłacenia powstałej z tego tytułu różnicy i odsetek od powstałej różnicy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i dopuszczenie dowodu z akt ZUS dołączonych do sprawy VI U 381/14. Wskazał, że kolejne postępowania sądowe nie wykazały błędów wysokości świadczenia. Nowy wniosek nie ujawnił zatem ani nowych okoliczności, ani nie zawiera nowych dowodów istniejących przed podjęciem decyzji organu rentowego i mających wpływ na ustalenie wysokości świadczenia. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił odwołanie. Sąd ustalił, że ubezpieczony na mocy decyzji z dnia 5 lipca 2001 r. uzyskał prawo do emerytury od dnia 1 czerwca 2001 r. Wcześniej pobierał rentę na podstawie decyzji z dnia 23 lutego 2001 r. określonej wskaźnikiem 163,49%. Ubezpieczony nie zaskarżył tych decyzji. W dniu 24 grudnia 2003 r. złożył wniosek o przeliczenie świadczenia od dnia 1 stycznia 2001 r. z zastosowaniem WWPW 179,7% wyliczonego z dziesięciu kolejnych lat kalendarzowych 1969-1978 licząc od przyznania renty. Organ rentowy wydał w dniu 22 czerwca 2004 r. decyzję odmowną. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2005 r. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. oddalił odwołanie ubezpieczonego z uwagi na brak wskazania nowych okoliczności mogących wpłynąć na wysokość emerytury. Wyrokiem z dnia 20 września 2007 Sąd ten odrzucił odwołanie ubezpieczonego od decyzji z dnia 23 stycznia 2001 r. w zakresie żądania przeliczenia świadczenia od 1 stycznia 2001 r., a w zakresie decyzji z dnia 5 lipca 2001 r. sprawę przekazał organowi rentowemu, który wydał 11 czerwca 2008 r. decyzję odmawiającą przeliczenia emerytury od 1 czerwca 2006 r. wskaźnikiem 179,7%, gdyż była ona niższa od wypłacanej skarżącemu. Również ta decyzja nie została zaskarżona przez ubezpieczonego. T. W. w dniu 22 października 2009 r. ponownie zażądał wznowienia postępowania i przeliczenia emerytury kwestionując decyzję z dnia 5 lipca 2001 r. Organ rentowy decyzją z dnia 11 lutego 2010 r. odmówił przeliczenia emerytury ze względu na brak nowych dowodów i okoliczności mogących mieć wpływ na wysokość emerytury, a wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r. Sąd oddalił odwołanie ubezpieczonego od tej decyzji. Dnia 20 lipca 2010 r. ubezpieczony ponownie wystąpił o przeliczenie emerytury od 1 stycznia 2001 r. ze wskaźnikiem 179,7%. Decyzją z 18 października 2011 r. organ rentowy odmówił prawa do przeliczenia świadczenia z uwagi na brak nowych dowodów mogących mieć wpływ na wysokość emerytury. Ubezpieczony odwołał się od decyzji wskazując, że nową okolicznością w sprawie jest uchwała Sądu Najwyższego z 15 lutego 2006 r. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. powołując się na art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. odrzucił odwołanie. Kolejne odwołanie ubezpieczonego od decyzji waloryzacyjnej z dnia 1 marca 2012 r. zostało przez Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. odrzucone również w trybie art. 199 § 1 pkt. 2 k.p.c. Organ rentowy w dniu 1 marca 2014 r. wydał decyzję waloryzacyjną, która została zakwestionowana przez ubezpieczonego odwołaniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. W dniu 14 października 2014 r. organ rentowy wydał decyzję odmawiającą ubezpieczonemu ponownego ustalenia wysokości świadczeń powołując się na art. 114 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Od tej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie, a sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI U 1011/14. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie VI U 381/14 Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. odrzucił odwołanie T. W. . Ten sam Sąd postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. w sprawie VI U 1011/14 na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie VI U 381/14. Sąd Apelacyjny w Szczecinie w postanowieniu z dnia 9 marca 2015 r. oddalił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 grudnia 2014 r. w sprawie VI U 381/14. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie VI U 1011/14 podjął zawieszone postępowanie. Sąd Okręgowy podkreślił, że postępowanie w zakresie wysokości renty/emerytury skarżącego zostało już prawomocnie rozstrzygnięcie w wyrokach wydanych w sprawach VI U 482/06, VI U 78/09, VI U 989/09, VI U 430/10, VI U 1608/11, VI U 228/12, VI U 686/12 i VI U 381/14, przy czym ubezpieczony temu nie zaprzeczał, przyznając, że takie orzeczenia zapadły, ale jednocześnie twierdził, że Sądy się myliły. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu w sprawie II UKN 105/98, mówiący, że wszczynające postepowanie sądowe odwołanie od decyzji organu rentowego pełni rolę pozwu. Stąd też w sytuacji, gdy o to samo roszczenie między tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd powinien odwołanie odrzucić na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. W postępowaniu zachodziła res iudicata, gdyż ubezpieczony nie wskazywał na nowe dowody i nowe okoliczności, w związku z czym odwołanie ubezpieczonego podlegało odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się T. W. , który w złożonym zażaleniu wskazał, że organ rentowy zaniżył mu wyliczenie świadczenia decyzją wydaną w dniu 9 lipca 1992 r. Skarżący twierdzi, że do dnia 30 marca 1991 r. organ rentowy prawidłowo naliczał mu rentę. Wskazał, że w piśmie z dnia 4 kwietnia 2014 r. zaskarżył wszystkie decyzje z powodu błędu popełnionego w decyzji z dnia 9 lipca 1992 r., a powoływanie się na sprawy toczące się przed Sądem między 2001 a 2012 r. i które przegrał nie powinno mieć miejsca i jest zbyteczne. Podał również, że błędnie wyliczono WWPW. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. O powadze rzeczy osądzonej, poza identycznością stron i identycznością przedmiotu rozstrzygnięcia, decyduje także tożsamość podstawy sporu. Sąd Apelacyjny w całości podziela i przyjmuje za własne zarówno ustalenia faktyczne, jak i rozważania prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i nie widzi potrzeby ich ponownego szczegółowego przytaczania. Analiza tych ustaleń, w tym treści odwołania i stanowiska ubezpieczonego doprowadziła Sąd Odwoławczy do wniosku, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki do odrzucenia odwołania w związku z powagą rzeczy osądzonej. Nie budziły wątpliwości Sądu Odwoławczego ustalenia, z których wynika, że kwestia wysokości renty/emerytury skarżącego została prawomocnie rozstrzygnięta w wyrokach wydanych w sprawach VI U 482/06, VI U 78/09, VI U 989/09, VI U 430/10, VI U 1608/11, VI U 228/12, VI U 686/12 i VI U 381/14. W sprawie podkreślić trzeba, że składając ponowny wniosek o emeryturę T. W. nie przedłożył i nie naprowadził żadnych nowych dowodów, które mogłyby uzasadniać jego roszczenie. Również w odwołaniu od decyzji wydanej na skutek tego wniosku w dniu 8 listopada 2014 r. ubezpieczony nie naprowadził żadnych nowych dowodów czy okoliczności. W odwołaniu tym ubezpieczony powołał się jedynie na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2006 r. oraz podniósł, iż poprzednie toczące się przed Sądem sprawy są nieaktualne i nie mają nic wspólnego z zaskarżeniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. ani z z zaskarżeniami do spraw VI U 381/14 i VI U 1011/14. Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego wskazujące, że decyzje organu rentowego nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Upoważniało to organ rentowy do wydania decyzji waloryzacyjnej. Trafnie Sąd zauważył, że jedyną możliwością ubezpieczonego jest wznowienie postępowania, które przewiduje art. 399 i następne k.p.c. , a więc prawomocny wyrok sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie zamyka zainteresowanemu drogi do ponownego złożenia wniosku o świadczenie w trybie art. 114 ustawy emerytalnej. T. W. nie dołączył do wniosku żadnych dokumentów, nie wskazał na dowody i okoliczności w rozumieniu art. 114 ustawy o emeryturach i rentach. W związku z tym Sąd pierwszej instancji słusznie odrzucił odwołanie ubezpieczonego w trybie art. 199 ust. 1 pkt 2 k.p.c. przyjmując, że sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona, a okoliczności nie uległy zmianie. Innymi słowy zachodziła res iudicata, bo ubezpieczony nie wskazywał na nowe dowody i nowe okoliczności. Uwzględniając wszystko powyższe, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 385 k.p.c. zażalenie, jako nieuzasadnione, oddalił w całości. SSA Zofia Rybicka - Szkibiel SSA Urszula Iwanowska SSA Jolanta Hawryszko

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI