III AUZ 58/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania P. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdzała jego solidarną odpowiedzialność ze spółką za nieopłacone składki. P. B. złożył odwołanie po terminie, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu. Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu, odrzucił odwołanie i odstąpił od obciążania kosztami. Sąd Okręgowy uznał, że przekroczenie terminu było nadmierne i wynikało z przyczyn zależnych od odwołującego, wskazując na brak dowodów na niezależne od niego przyczyny oraz wadliwość sposobu doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, uznał, że kluczowe dla biegu terminu jest skuteczne doręczenie decyzji. Stwierdził, że decyzja została wadliwie zaadresowana na kopercie, co naruszało art. 40 § 2 k.p.a., ponieważ powinna być doręczona bezpośrednio pełnomocnikowi, a nie stronie reprezentowanej przez pełnomocnika. W związku z tym, nie zaszło domniemanie skutecznego doręczenia zastępczego. Sąd Apelacyjny ustalił, że pełnomocnik odebrał decyzję faktycznie dopiero 27 sierpnia 2015 r., a odwołanie wniesiono 3 września 2015 r., co oznacza, że zostało złożone w terminie. Dlatego Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w zakresie odmowy przywrócenia terminu i odrzucenia odwołania, uznając je za wniesione w terminie. Zażalenie w zakresie kosztów zostało odrzucone jako niedopuszczalne z powodu braku interesu prawnego skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym i sądowym, zwłaszcza w sprawach ubezpieczeń społecznych, oraz interpretacja przepisów dotyczących terminów do wnoszenia środków odwoławczych.
Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i stosowania przepisów k.p.a. do doręczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwe zaadresowanie przesyłki zawierającej decyzję organu rentowego, doręczanej przez operatora pocztowego, skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe zaadresowanie przesyłki naruszające przepisy k.p.a. (art. 40 § 2) nie skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie zachodzi domniemanie skutecznego doręczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że decyzja powinna być doręczona bezpośrednio pełnomocnikowi, a nie stronie reprezentowanej przez pełnomocnika, na adres jego kancelarii. Błędne zaadresowanie przesyłki uniemożliwiło skuteczne doręczenie zastępcze, a tym samym rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania.
Czy w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie stosuje się procedury wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; sąd z urzędu bada terminowość i przyczyny ewentualnego uchybienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że w sprawach ubezpieczeń społecznych sąd z urzędu ocenia terminowość odwołania i może potraktować spóźnione odwołanie jako wniesione w terminie, jeśli przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się.
Jaka jest różnica między pojęciem 'przyczyny niezależne od strony' w art. 477(9) § 3 k.p.c. a 'brakiem winy' w art. 168 § 1 k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'przyczyny niezależne od strony' jest szersze niż 'brak winy' i pozwala na uwzględnienie także niektórych przyczyn zawinionych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że art. 477(9) § 3 k.p.c. stosowany w sprawach ubezpieczeń społecznych ma szerszy zakres niż art. 168 § 1 k.p.c., co pozwala na uwzględnienie szerszego katalogu przyczyn uchybienia terminu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. B. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
| C. (...) sp. z o. o. | spółka | podmiot odpowiedzialny za składki |
Przepisy (17)
Główne
k.p.c. art. 477(9) § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. W postępowaniu tym nie stosuje się wniosku o przywrócenie terminu.
k.p.a. art. 40 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku ustanowienia pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa warunki skuteczności doręczenia zastępczego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 139
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy doręczenia pisma osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, a także doręczenia w mieszkaniu lub miejscu pracy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają skutki prawne.
k.p.c. art. 169 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o przywrócenie terminu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania przez sąd drugiej instancji postanowień sądu pierwszej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń na postanowienia sądu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 42
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 123
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy niedopuszczalności zażalenia.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe zaadresowanie przesyłki zawierającej decyzję organu rentowego narusza art. 40 § 2 k.p.a. i skutkuje brakiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. • W sprawach ubezpieczeń społecznych sąd z urzędu bada terminowość odwołania, a pojęcie 'przyczyny niezależne od strony' jest szersze niż 'brak winy'.
Odrzucone argumenty
Przekroczenie terminu do wniesienia odwołania było nadmierne i wynikało z przyczyn zależnych od odwołującego się. • Doręczenie decyzji pełnomocnikowi było skuteczne w trybie art. 139 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Nieprawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji w pkt 1 zaskarżonego postanowienia „odmówił przywrócenia uchybionego terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 26 maja 2015 r.” • Nie sposób również nie zwrócić uwagi, że użyte w art. 477 9 § 3 k.p.c. pojęcie niezależnych od strony przyczyn uchybienia terminowi jest sformułowaniem szerszym od braku winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c.
Skład orzekający
Aleksandra Urban
przewodniczący
Iwona Krzeczowska-Lasoń
sędzia sprawozdawca
Jerzy Andrzejewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym i sądowym, zwłaszcza w sprawach ubezpieczeń społecznych, oraz interpretacja przepisów dotyczących terminów do wnoszenia środków odwoławczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i stosowania przepisów k.p.a. do doręczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla biegu terminów procesowych jest prawidłowe doręczenie pisma, a błędy organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to ważna lekcja dla prawników i przedsiębiorców.
“Błąd ZUS w adresie zaważył o losach sprawy: Sąd Apelacyjny uchyla odrzucenie odwołania!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.