III AUz 57/16
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ZUS na postanowienie Sądu Okręgowego o przekazaniu sprawy do Sądu w Warszawie, potwierdzając właściwość sądu według miejsca zamieszkania ubezpieczonego.
Organ rentowy ustalił odpowiedzialność członka zarządu spółki za nieuiszczone składki. Ubezpieczony wniósł odwołanie, podając adres zamieszkania w Łodzi. Sąd Okręgowy w Koszalinie uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Warszawie. ZUS złożył zażalenie, argumentując, że dokumentacja spółki znajduje się w Koszalinie i prowadzenie sprawy w Warszawie byłoby niecelowe. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, potwierdzając, że właściwość sądu określa miejsce zamieszkania ubezpieczonego, a zmiana właściwości wymaga zgodnego wniosku stron.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia 15 marca 2016 roku ustalił odpowiedzialność solidarną J. C., jako członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M., za nieuiszczone przez spółkę składki na ubezpieczenia społeczne za grudzień 2011 roku. Ubezpieczony wniósł odwołanie od tej decyzji, podając jako adres zamieszkania ul. (...) w Łodzi. Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 17 maja 2016 roku uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie XIII Wydziałowi Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 461 § 2 k.p.c., który stanowi, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się. Organ rentowy złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących właściwości. Argumentował, że cała dokumentacja spółki znajduje się w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Koszalinie, a prowadzenie sprawy w Warszawie byłoby niecelowe i generowałoby dodatkowe koszty. ZUS wyraził zgodę na prowadzenie sprawy przez Sąd Okręgowy w Koszalinie. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił zażalenie organu rentowego. Sąd II instancji potwierdził prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego, wskazując, że właściwość sądu określa miejsce zamieszkania ubezpieczonego. Podkreślono, że zmiana właściwości ze względów celowościowych wymaga zgodnego wniosku obu stron (art. 461 § 3 k.p.c.), a taki wniosek nie został złożony. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że organ rentowy błędnie powołał się na art. 462 k.p.c., a jego argumentacja dotyczyła art. 461 § 3 k.p.c. Stwierdzono, że ubezpieczony złożył odwołanie do Sądu w Koszalinie zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji ZUS, a nie z własnej woli.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Właściwy jest sąd, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się od decyzji organu rentowego, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej lub strony zgodnie wnioskują o rozpoznanie sprawy przez inny sąd.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 461 § 2 k.p.c., który określa właściwość sądu na podstawie miejsca zamieszkania ubezpieczonego. Zmiana właściwości ze względów celowościowych wymaga zgodnego wniosku stron, czego brakowało w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
J. C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | organ_państwowy | organ rentowy |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w M. | spółka | płatnik składek |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 461 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 461 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe ze względów celowościowych, lecz musi być związane ze złożeniem przez obie strony zgodnego wniosku w tym przedmiocie.
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli sąd uzna się za niewłaściwy, wskaże sąd, któremu sprawę przekazuje.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji stosuje się przepisy o apelacji, z tym że sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość sądu określa miejsce zamieszkania strony odwołującej się. Zmiana właściwości sądu wymaga zgodnego wniosku obu stron.
Odrzucone argumenty
Cała dokumentacja spółki znajduje się w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Koszalinie. Prowadzenie sprawy w Warszawie byłoby niecelowe i generowałoby dodatkowe koszty. Zgoda organu rentowego na prowadzenie sprawy przez Sąd Okręgowy w Koszalinie.
Godne uwagi sformułowania
Adres zamieszkania ubezpieczonego, trafnie zdeterminował właściwość ogólną Sądu Okręgowego w Warszawie. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe ze względów celowościowych, lecz musi być związane ze złożeniem przez obie strony zgodnego wniosku w tym przedmiocie. Błędne jest bowiem stanowisko organu rentowego, który wymaga badania przez Sąd Okręgowy, czy strony procesu nie zechcą wyrazić zgodnej woli rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy Koszalinie, zwłaszcza, że tego rodzaju postępowanie Sądu badającego swoją właściwość z urzędu, nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązującej procedurze cywilnej.
Skład orzekający
Anna Polak
przewodniczący
Beata Górska
sędzia
Gabriela Horodnicka – Stelmaszczuk
sędzia (delegowany)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności członków zarządu za składki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji przekazuje sprawę z powodu niewłaściwości, a organ rentowy próbuje wpłynąć na dalsze postępowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów k.p.c. w sprawach ubezpieczeniowych.
“Właściwość sądu w sprawach ZUS: gdzie naprawdę powinieneś dochodzić swoich praw?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III AUz 57/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2016 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Polak Sędziowie: SSA Beata Górska SSO (del.) Gabriela Horodnicka – Stelmaszczuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie z odwołania J. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. od decyzji z dnia 15 marca 2016 roku o ustalenie odpowiedzialności członka zarządu za nieuiszczone przez spółkę składki wskutek zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 maja 2016 roku, sygn. akt IV U 414/16 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. SSA Beata Górska SSA Anna Polak SSO del. Gabriela Horodnicka – Stelmaszczuk UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. decyzją z dnia 15.03.2016 roku ustalił odpowiedzialność solidarną J. C. , jako członka zarządu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. , za nieuiszczone spółkę składki, a nadto określił wysokość istniejących z tego tytułu zaległości składkowych. W odwołaniu od decyzji organu rentowego ubezpieczony podniósł, że został członkiem zarządu, lecz wyłącznie po to, aby wykonać na polecenie wspólnika spółki audyt spółki, bowiem nie miał innej możliwości, aby zapoznać się z dokumentacją finansową spółki. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ustalenie, że nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania płatnika z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za grudzień 2011r. oraz o zasądzenie od organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ubezpieczony podawał w treści odwołania i pisma z dnia 22.04.2016r. jako adres zamieszkania: ul. (...) , (...)-(...) Ł. . W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 17 maja 2016 roku uznał się niewłaściwym i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie XIII Wydziałowi Ubezpieczeń Społecznych według właściwości. W uzasadnieniu Sąd meriti wskazał, że zgodnie z art. 461 § 2 k.p.c. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej. Ubezpieczony J. C. wskazał zaś w odwołaniu, że ma miejsce zamieszkania w Ł. . W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie brak jest właściwości szczególnej, wobec czego sprawę należało na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. przekazać do sądu właściwego. Z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego nie zgodził się organ rentowy. Zarzucił naruszenie art. 462 § 2 k.p.c. w zw. z art. 462 § 3 k.p.c. W uzasadnieniu skarżący poniósł, że cała dokumentacja spółki znajduje się w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Koszalinie i także w przypadku powołania biegłego sądowego, będzie musiał on przeanalizować dokumentację znajdującą się w siedzibie spółki oraz w K. . Zdaniem organu rentowego, prowadzenie postępowania przez Sąd Okręgowy w Warszawie byłoby zatem niecelowe, gdyż generowałoby dodatkowe koszty i doprowadziło do niepotrzebnej przewlekłości postępowania. Nadto, skoro ubezpieczony skierował odwołanie do Sądu w Koszalinie, to należy to rozumieć jako domniemaną zgodę na prowadzenie sprawy przez Sąd Okręgowy w Koszalinie. Organ rentowy wyraził jednocześnie zgodę na prowadzenie sprawy przez Sąd Okręgowy w Koszalinie. W ocenie skarżącego, w przypadku powzięcia przez Sąd Okręgowy wątpliwości co do zgody ubezpieczonego, Sąd ten powinien był wystąpić do ubezpieczonego i sprawdzić, czy obie strony wyrażają zgodę na prowadzenie sprawy przez Sąd Okręgowy w Koszalinie. Tym samym, zapadłe rozstrzygnięcie o przekazaniu sprawy jest co najmniej przedwczesne. Mając na uwadze powyższy zarzut oraz argumentację skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Dokonana przez Sąd Apelacyjny kontrola instancyjna doprowadziła do wniosku, że zapadłe rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest prawidłowe i zgodne z treścią obwiązującego prawa procedury cywilnej. Sąd I instancji wskazał podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, tj. art. 461 § 1 k.p.c. , i niewątpliwie jest to przepis właściwy. Adres zamieszkania ubezpieczonego, trafnie zdeterminował właściwość ogólną Sądu Okręgowego w Warszawie. Jedynie porządkowo należy wskazać, że organ rentowy błędnie zarzucił naruszenie art. 462 § 2 i § 3 k.p.c. , co należy uznać za omyłkę, skoro artykuł 462 k.p.c. nie zawiera dodatkowych jednostek redakcyjnych, a argumentacja zażalenia wskazuje wyraźnie na regulację art. 461 § 3 k.p.c. Należy zauważyć, że zgodnie z przywołanym przez Sąd Okręgowy przepisem prawa procesowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sądem właściwym do rozpoznania sprawy może być sąd, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe ze względów celowościowych, lecz musi być związane ze złożeniem przez obie strony zgodnego wniosku w tym przedmiocie ( art. 461 § 3 k.p.c. ). Należy podkreślić, że w chwili orzekania przez Sąd Okręgowy w przedmiocie stwierdzenia właściwości, żadna ze stron nie złożyła stosownego wniosku, mimo że organ rentowy już w chwili składania odpowiedzi na odwołanie znał adres zamieszkania ubezpieczonego, podany w odwołaniu. Nawet na obecnym etapie procedowania, mimo złożenia w zażaleniu przez organ rentowy „zgody na przeprowadzenie sprawy przez Sąd Okręgowy w Koszalinie”, brak jest wniosku ubezpieczonego w tym przedmiocie, co prowadzi do uznania za bezprzedmiotowe dalsze rozważania na gruncie regulacji art. 461 § 3 k.p.c. Błędne jest bowiem stanowisko organu rentowego, który wymaga badania przez Sąd Okręgowy, czy strony procesu nie zechcą wyrazić zgodnej woli rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy Koszalinie, zwłaszcza, że tego rodzaju postępowanie Sądu badającego swoją właściwość z urzędu, nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązującej procedurze cywilnej. Na marginesie wskazać należy, że ubezpieczony złożył swoje odwołanie do Sądu Okręgowego w Koszalinie, gdyż tak został pouczony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji, a nie nie z uwagi na wolę procedowania przed tym Sądem. Z powyższych względów Sąd Apelacyjny uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe, a wywiedzione zażalenie za niezasadne, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji postanowienia. SSA Beata Górska SSA Anna Polak SSO del. Gabriela Horodnicka – Stelmaszczuk
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę