III AUz 56/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonej na odrzucenie jej apelacji przez Sąd Okręgowy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, uznając, że brak środków finansowych nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia od opłat bez złożenia stosownego wniosku.
Ubezpieczona D. K. odwołała się od decyzji ZUS dotyczącej waloryzacji emerytury, jednak jej apelacja została odrzucona przez Sąd Okręgowy z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym nieopłacenia apelacji i nieokreślenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Ubezpieczona złożyła zażalenie, argumentując brak środków finansowych i kwestionując merytoryczną ocenę sprawy. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że brak środków nie zwalnia z obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu i zwolnienie od opłat, a sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 370 k.p.c.
Sprawa dotyczyła zażalenia ubezpieczonej D. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie, który odrzucił jej apelację od decyzji ZUS dotyczącej waloryzacji emerytury. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji ZUS. Następnie, po złożeniu przez D. K. pisma zatytułowanego „Apelacja”, Sąd Okręgowy wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych, w tym wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia i opłacenia apelacji kwotą 30 zł, pod rygorem odrzucenia. Ponieważ ubezpieczona nie uzupełniła braków w wyznaczonym terminie, Sąd Okręgowy odrzucił apelację na podstawie art. 370 k.p.c. Ubezpieczona złożyła zażalenie, podnosząc, że jej apelacja nie została wnikliwie przeanalizowana, przedstawiła zarzuty merytoryczne i wskazała, że nie miała środków na opłacenie apelacji. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślono, że zgodnie z art. 370 k.p.c., apelacja z brakami formalnymi, których nie usunięto w terminie, podlega odrzuceniu. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że brak środków finansowych może być podstawą do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji wraz z wnioskiem o zwolnienie od opłaty, czego ubezpieczona nie uczyniła. Stwierdzono, że opłata od apelacji w sprawach ubezpieczeń społecznych nie stanowi nadmiernego fiskalizmu i jest kwotą, którą można było zaoszczędzić. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 385 k.p.c. Jednocześnie, mając na uwadze trudną sytuację materialną ubezpieczonej i fakt, że występuje samodzielnie, Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążania jej kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego, stosując art. 102 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak środków finansowych może być podstawą do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji wraz z wnioskiem o zwolnienie od opłaty, który podlega rozpoznaniu przez Sąd I instancji. Samo wskazanie na brak środków bez złożenia stosownych wniosków nie jest wystarczające do uniknięcia odrzucenia apelacji z powodu braków formalnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołując się na uchwałę SN III CZP 19/10 wskazał, że ubezpieczona powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu i zwolnienie od opłaty. Brak takiego wniosku skutkuje prawidłowym odrzuceniem apelacji na podstawie art. 370 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pierwszej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje zażalenie w składzie trzech sędziów i trzech ławników, jeżeli sprawa podlega rozpoznaniu w tym składzie przed sądem pierwszej instancji, a w pozostałych wypadkach w składzie jednego sędziego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy lub uchyla zaskarżone postanowienie co do istoty sprawy albo postępowanie umarza.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja dotknięta brakami formalnymi, których strona nie uzupełniła w terminie. Brak złożenia wniosku o przywrócenie terminu i zwolnienie od opłat mimo wskazania na brak środków finansowych.
Odrzucone argumenty
Apelacja nie została wnikliwie i rzetelnie przeanalizowana. Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca opłacenie apelacji. Sąd Okręgowy złamał zasady art. 3 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
brak środków finansowych może być podstawą do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji wraz z wnioskiem o zwolnienie od opłaty opłata od apelacji dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych nie stanowi nadmiernego fiskalizmu państwa ani bariery w dochodzeniu swoich praw odstąpił od obciążania ubezpieczonej kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego
Skład orzekający
Anna Polak
przewodniczący
Barbara Białecka
sędzia
Beata Górska
del. sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty odrzucania apelacji z powodu braków formalnych, w szczególności w kontekście opłat sądowych i wniosków o przywrócenie terminu oraz zwolnienie od kosztów w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku opłaty od apelacji i nie złożenia stosownych wniosków. Nie stanowi przełomu w interpretacji prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych i osób odwołujących się od decyzji ZUS, ale jej charakter jest głównie proceduralny i nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.
“Nie masz pieniędzy na opłatę apelacji? Złóż wniosek o przywrócenie terminu, inaczej sąd ją odrzuci!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUz 56/15 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2015r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Polak Sędziowie: SA Barbara Białecka Del. SSO Beata Górska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość emerytury na skutek zażalenia ubezpieczonej D. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lipca 2015 r. sygn. akt VI U 320/15 p o s t a n a w i a : 1. Oddalić zażalenie, 2. Odstąpić od obciążenia ubezpieczonej kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu zażaleniowym. SSA Barbara Białecka SSA Anna Polak del. SSO Beata Górska III A Uz 56/15 UZASADNIENIE D. K. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 marca 2015 r., którą organ rentowy dokonał od dnia 1 marca 2015r. waloryzacji przysługującej ubezpieczonej emerytury oraz wskazał na kwotę zmniejszenia świadczenia z powodu egzekucji, podał podstawę opodatkowania, kwotę zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także obowiązującą od 1 marca 2015r. miesięczną wysokość emerytury i podstawę jej wymiaru. Na koniec przedstawił szczegółową informację o zasadach waloryzacji według rodzaju poszczególnych świadczeń. Sąd Okręgowy po rozpoznaniu odwołania wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015 r. oddalił je w całości. D. K. uczestniczyła w rozprawie, na której ogłoszono wyrok i pouczono o terminie i sposobie jego zaskarżenia. W dniu 11 czerwca 2015r. do Sądu Okręgowego w Szczecinie wpłynęło pismo ubezpieczonej zatytułowane „ Apelacja”. Zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2015r. zobowiązano ubezpieczoną do uzupełnienia braków formalnych apelacji w terminie 7 dni przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia ( różnicy miedzy świadczeniem otrzymywanym w dacie wydania decyzji a świadczeniem które zdaniem ubezpieczonej powinna otrzymywać po przeliczeniu – za okres 12 miesięcy) i opłacenia apelacji kwotą 30 zł, pod rygorem odrzucenia apelacji. Termin do uzupełnienia braków formalnych i opłacenia apelacji minął bezskutecznie z dniem 2 lipca 2015r. Mając na uwadze, że ubezpieczona w zakreślonym terminie nie opłaciła apelacji ani nie wskazała wartości przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z art. 370 k.p.c. sąd pierwszej instancji odrzucił apelację. Z powyższym postanowieniem Sądu Okręgowego nie zgodziła się ubezpieczona, która w złożonym zażaleniu z 14 sierpnia 2015r. podniosła, że jej apelacja nie została wnikliwie i rzetelnie przeanalizowana. W dalszej części zażalenia przedstawiła zarzuty merytoryczne dotyczące wydanej przez organ decyzji. Następnie podała, że gdy otrzymała wezwanie do uiszczenia kwoty 30 zł., to jej nie miała. Podała również, że Sąd Okręgowy wydając postanowienie z dnia 14 lipca 2015r. złamał zasady art. 3 k.p.c. dlatego nie zgadza się z treścią uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej nie do niej należy ustalenie wysokości emerytury. W piśmie z dnia 17 sierpnia 2015r. podała ponownie, że nie zgadza się z treścią uzasadnienia postanowienia z dnia 14 lipca 2015r. oraz, że ma trudności w wyjaśnieniu kredytu gotówkowego , którego nie otrzymała z Banku (...) Oddział w G. . W odpowiedzi na zażalenie organ rentowy wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od powódki na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniósł, że ubezpieczona nie uzupełniła braków formalnych apelacji tj. nie opłaciła apelacji oraz nie określiła wartości przedmiotu zaskarżenia mimo, że to na skarżącej ciąży obowiązek poniesienia opłaty sądowej oraz wskazania wysokości sumy zaskarżonej, w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. W pismach z dnia 3 i 9 września 2015r. skierowanych bezpośrednio do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie ubezpieczona podniosła argumentację dotyczącą merytorycznych kwestii wniesionego odwołania od decyzji organu rentowego z dnia 1 marca 2015r. oraz ponownie wskazała, że wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 14 lipca 2015r. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Zażalenie ubezpieczonej okazało się bezzasadne. Stosownie do treści art. 370 k.p.c. sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając na uwadze powyższe, skoro D. K. złożyła apelację dotkniętą brakami formalnymi, których nie usunęła w terminie zakreślonym przez Sąd Okręgowy to prawidłowo Sąd ten odrzucił ją na podstawie art. 370 k.p.c. Przepis ten jest jasny i nie pozostawia sądowi możliwości wyboru co do rozstrzygnięcia w przypadku nieuiszczenia opłaty od apelacji. Ubezpieczona podniosła, że kwoty 30 zł. nie uiściła, gdyż jej nie miała. W ocenie Sądu Apelacyjnego taka okoliczność może być podstawą do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010r. III CZP 19/10 LEX nr 575798) wraz z wnioskiem o zwolnienie od opłaty od apelacji, który będzie podlegał rozpoznaniu przez Sąd I instancji. Ubezpieczona takiego wniosku nie złożyła. Podkreślenia wymaga również, że ustawodawca miał na uwadze, że nadmierny fiskalizm nie służy sprawności wymiaru sprawiedliwości i ogranicza dostęp do sądu, dlatego w nowej ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wyraźnie obniżył wysokość kosztów ponoszonych przez strony. Jednocześnie ograniczył rozległe zwolnienia ustawowe. Wyrażony w taki sposób zamysł ustawodawcy zachęca do pragmatyzmu przy orzekaniu o zwolnieniu od kosztów sądowych i unikania rozstrzygnięć skrajnych. Ustalona przez ustawodawcę wysokość opłaty od apelacji dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych nie stanowi nadmiernego fiskalizmu państwa ani bariery w dochodzeniu swoich praw. Jest to kwota którą ubezpieczona mogła zaoszczędzić przez czas trwania procesu rezygnując z innych mniej ważnych wydatków. D. K. nie wykazała, że mimo całej swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, a więc, że wystąpiła przeszkoda od niej niezależna. Podkreślenia wymaga również to, że ubezpieczona nie odniosła się do istoty prezentowanych przez Sąd Okręgowy argumentów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu Apelacyjnego, stanowisko Sądu Okręgowego zasługuje na aprobatę w całej rozciągłości, a treść zażalenia nie ma żadnego wpływu na ocenę powyższych ustaleń. Uwzględniając powyższe Sąd Apelacyjny uznał, że zażalenie jest nieuzasadnione i na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 385 k.p.c. , oddalił je w całości. Mając na uwadze podniesioną w zażaleniu i dalszych pismach trudną sytuację materialną ubezpieczonej oraz to, że w postępowaniu występuje samodzielnie Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążania jej kosztami zastępstwa procesowego pełnomocnika organu rentowego w postępowaniu zażaleniowym ( art. 102 k.p.c. ) SSA Barbara Białecka SSA Anna Polak del. SSO Beata Górska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI