III AUZ 55/18

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2018-06-21
SAOSPracyubezpieczenia społeczneWysokaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneskładkiodwołaniepełnomocnictwolikwidacja spółkik.p.c.k.s.h.sąd apelacyjnypostępowanie zażaleniowe

Sąd Apelacyjny uchylił zarządzenie o zwrocie odwołania, uznając, że spółka powinna mieć możliwość potwierdzenia czynności dokonanych przez pełnomocnika, mimo początkowych braków formalnych.

Sąd Okręgowy zwrócił odwołanie spółki z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym nieprzedłożenia pełnomocnictwa. Pełnomocnik spółki złożył zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za uzasadnione, wskazując, że spółka powinna mieć możliwość potwierdzenia czynności dokonanych przez pełnomocnika, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego. W związku z tym uchylono zaskarżone zarządzenie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła zażalenia na zarządzenie Sądu Okręgowego w Poznaniu, które zwróciło odwołanie spółki (...) sp. z o.o. sp. k. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Powodem zwrotu było nieuzupełnienie braków formalnych odwołania, w szczególności nieprzedłożenie przez pełnomocnika spółki wymaganego pełnomocnictwa. Sąd Okręgowy dwukrotnie wzywał do uzupełnienia braków, ostatecznie zarządzając zwrot odwołania na podstawie art. 130 § 2 k.p.c. Pełnomocnik spółki złożył zażalenie, argumentując, że udzielone pełnomocnictwo było skuteczne, a sąd pierwszej instancji naruszył przepisy, nie wzywając spółki do zatwierdzenia czynności dokonanych przez rzekomo nienależycie umocowanego pełnomocnika. Sąd Apelacyjny w Poznaniu uznał zażalenie za uzasadnione. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 126 § 3 i art. 89 k.p.c., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, a w przypadku braków formalnych, sąd wzywa do ich uzupełnienia pod rygorem zwrotu pisma. Sąd Apelacyjny ustalił, że pełnomocnictwo z 18 września 2017 r. podpisane przez likwidatora spółki M. W. było skuteczne, ponieważ otwarcie likwidacji następuje z dniem podjęcia uchwały, a nie z dniem wpisu do rejestru (art. 274 k.s.h.). Ponadto, sąd pierwszej instancji powinien był, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (III CZP 118/08), wezwać spółkę do potwierdzenia czynności zdziałanych przez pełnomocnika, zamiast od razu zwracać odwołanie. Wobec powyższego, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak formalny pisma procesowego w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może być usunięty poprzez potwierdzenie przez stronę dokonanych przez niego czynności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów (III CZP 118/08) stwierdził, że w takiej sytuacji sąd powinien wyznaczyć stronie odpowiedni termin na potwierdzenie czynności zdziałanych przez pełnomocnika, a dopiero brak reakcji strony uzasadnia zwrot pisma.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

(...) sp. z o.o. sp. k. w likwidacji

Strony

NazwaTypRola
(...) sp. z o.o. sp. k. w likwidacjispółkaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P.instytucjaorgan rentowy
G. G.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uchylenia postanowienia, sąd drugiej instancji może przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażaleń stosuje się odpowiednio przepisy o apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przewodniczący wzywa stronę do poprawienia lub uzupełnienia pisma pod rygorem zwrotu.

k.p.c. art. 130 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia braków, przewodniczący zwraca pismo stronie.

k.p.c. art. 126 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo.

k.p.c. art. 89

Kodeks postępowania cywilnego

Pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo.

k.s.h. art. 274

Kodeks spółek handlowych

Otwarcie likwidacji następuje z dniem podjęcia uchwały przez wspólników.

k.s.h. art. 277

Kodeks spółek handlowych

Obowiązek zgłoszenia otwarcia likwidacji do rejestru sądowego ma charakter deklaratoryjny.

k.s.h. art. 275 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Spółkę w likwidacji reprezentuje likwidator.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może pozostawić Sądowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji powinien był wezwać spółkę do zatwierdzenia czynności zdziałanych przez nienależycie ustanowionego pełnomocnika. Otwarcie likwidacji spółki następuje z dniem podjęcia uchwały, a nie wpisu do rejestru, co czyni pełnomocnictwo udzielone przez likwidatora skutecznym. Brak formalny pisma procesowego w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może być usunięty poprzez potwierdzenie przez stronę dokonanych przez niego czynności.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo nie zostało prawidłowo uzupełnione, a spółka nie przedłożyła dokumentów potwierdzających umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa. Brak formalny pisma z 30 listopada 2017 r. (odpowiedź na wezwanie) nie podlegał uzupełnieniu w trybie art. 130 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

brak formalny pisma procesowego w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może być usunięty potwierdzeniem strony dokonanych przez niego czynności otwarcie likwidacji następuje z dniem podjęcia uchwały przez wspólników obowiązek zapisany w art. 277 k.s.h. ma charakter deklaratoryjny

Skład orzekający

Marta Sawińska

przewodniczący

Jolanta Cierpiał

sędzia

Renata Pohl

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.c. dotyczących uzupełniania braków formalnych pisma procesowego, w szczególności w zakresie pełnomocnictwa, oraz skutków otwarcia likwidacji spółki z o.o. i reprezentacji przez likwidatora."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakami formalnymi i reprezentacją spółki w likwidacji. Orzeczenie Sądu Najwyższego (III CZP 118/08) jest kluczowe dla zrozumienia zasady.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalności procesowe i jak sądowa interpretacja może naprawić błędy proceduralne, dając stronom szansę na obronę. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów k.p.c. i k.s.h.

Brak pełnomocnictwa nie zawsze oznacza koniec sprawy – sąd daje drugą szansę.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt III AUz 55/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2018 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Marta Sawińska Sędziowie: SSA Jolanta Cierpiał del. SSO Renata Pohl (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Beata Tonak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy (...) sp. z o.o. sp. k. w likwidacji z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. przy udziale zainteresowanego G. G. o podleganie ubezpieczeniu społecznemu i podstawę wymiaru składek na skutek zażalenia (...) sp. z o.o. s. k. w likwidacji z siedzibą w W. na zarządzenie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2018 r. sygn. akt VII U 2959/17 postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego. del. SSO Renata Pohl SSA Marta Sawińska SSA Jolanta Cierpiał UZASADNIENIE Zarządzeniem z 26 stycznia 2018 r. w sprawie sygn. akt VII U 2959/17, zwrócono odwołanie (...) Sp. z o.o. Sp. k. w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział I w P. z 7 lipca 2017 r. w sprawie o podleganie ubezpieczeniu i podstawę wymiaru składek przy udziale zainteresowanego G. G. . W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że zarządzeniem z 8 listopada 2017 r. pełnomocnik odwołującej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez m.in. przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania odwołującej spółki (oryginału lub poświadczonego za zgodność odpisu) oraz dokumentów potwierdzających umocowanie osoby udzielającej pełnomocnictwa do reprezentowania odwołującej spółki - pod rygorem zwrotu odwołania (k.15). Powyższe zobowiązanie zostało doręczone pełnomocnikowi odwołującej spółki 24 listopada 2017 r. W dniu 30 listopada 2017 r. adwokat U. B. , zachowując zakreślony termin, nadesłała pismo stanowiące odpowiedź na zobowiązanie, do którego nie załączyła pełnomocnictwa dla siebie. Zarządzeniem z 8 grudnia 2017 r. pełnomocnik odwołującej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych pisma z 30 listopada 2017 r. poprzez przedłożenie pełnomocnictwa substytucyjnego dla adwokat U. B. – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania - pod rygorem zwrotu pisma z 30 listopada 2017 r., a w konsekwencji zwrotu odwołania. Powyższe zobowiązanie zostało doręczone osobiście pełnomocnikowi odwołującej się spółki 15 grudnia 2017 r. Pełnomocnik odwołującej się spółki nie uzupełnił braku formalnego w/w pisma i w konsekwencji braków formalnych odwołania w zakreślonym terminie. Okoliczność ta uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. W związku z tym, że braki formalne odwołania nie zostały usunięte, bowiem wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma z 30 listopada 2017 r. zostało doręczone osobiście adwokatowi P. G. , który w zakreślonym terminie ani później nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi – mimo jednoznacznie wskazanego rygoru zwrotu pisma z 30 listopada 2017 r., a w konsekwencji zwrotu odwołania. Wobec powyższego na mocy art. 130 § 2 k.p.c. zarządzono zwrot pisma z 30 listopada 2017 r. i zwrot odwołania. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył w imieniu odwołującej spółki pełnomocnik substytucyjny adwokat P. W. zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący naruszeniem art. 130 § 2 k.p.c. polegający na uznaniu, że przedłożony dokument pełnomocnictwa nie stanowił uzupełnienia braku formalnego pisma w trybie art. 130 k.p.c. i tym samym zwrot pisma i zwrot odwołania w przypadku, gdy w przedmiotowej sprawie pełnomocnictwo z 18 września 2017 r. zostało udzielone zgodnie z zasadami reprezentacji w związku z otwarciem 24 lutego 2017 r. (...) Sp. z o.o. Ponadto zarzucił Sądowi I instancji, ze naruszył przepisy postepowania, gdyż nie wezwał skarżącej spółki do zatwierdzenia czynności zdziałanych przez rzekomego pełnomocnika. Wskazując na te zarzuty wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że M. W. uprawniona była do działania w imieniu i na rzecz spółki (...) Sp. z o.o. już od 24 lutego 2017 r., a tym samym udzielenie przez nią pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu w sprawie wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego z 18 września 2017 r., uznać należy za prawidłowe od chwili jego udzielenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Odwołanie od decyzji organu rentowego, jak każde pismo procesowe, winno zawierać elementy wskazane w art. 126 i n. k.p.c. Zgodnie z art. 126 § 3 k.p.c ,. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo albo uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa. Stosownie do art. 89 k.p.c. , pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa wraz z odpisem dla strony przeciwnej. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną. W myśl art. 130 § 1 k.p.c. jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie ( art. 130 § 2 k.p.c. ). W analizowanej sprawie w wykonaniu wezwania do usunięcia braków formalnych odwołania adwokat U. B. przedłożyła pełnomocnictwo z 18 września 2017 r. do złożenia odwołania dla adwokata P. G. podpisane przez M. W. występującą jako likwidator spółki (...) sp. z o. o. sp. k. w likwidacji z siedzibą w W. , potwierdzony za zgodność przez adwokat U. B. . Pełnomocnictwo to nie jest obarczone nieprawidłowościami. Pełnomocnictwo to zostało podpisane przez M. W. jako prezesa zarządu (...) sp. z o.o. , co zostało potwierdzone oryginalnym podpisem adwokat U. B. . Na etapie postępowania zażaleniowego pełnomocnik przedstawił Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 24 lutego 2017 r. sporządzony w formie aktu notarialnego, z którego wynika, że wspólnicy podjęli uchwałę o otwarciu likwidacji spółki z o.o. (...) , a likwidatorem ustanowili M. W. , która dotychczas pełniła funkcję prezesa zarządu. Skuteczność tych czynności w zakresie reprezentacji spółki należy oceniać w oparciu o przepisy kodeksu spółek handlowych , a przede wszystkim art. 274 k.s.h. Ustawodawca jednoznacznie uznał, że otwarcie likwidacji następuje z dniem podjęcia uchwały przez wspólników. Oznacza to, że obowiązek zapisany w art. 277 k.s.h. - zgłoszenie otwarcia likwidacji do rejestru sądowego ma charakter deklaratoryjny. Spółka z o.o. nie dopełniła tego obowiązku i jest to niewątpliwie nieprawidłowe działanie w świetle art. 277 k.s.h. , jednakże nie podważa skuteczności uchwały o otwarciu likwidacji. Zatem w momencie otwarcia likwidacji, zgodnie z art.109 7 § 2 k.p.c. , prokura wygasła. Konsekwencją tego jest reprezentacja spółki z o.o. przez likwidatora. Z przedłożonych do akt sprawy dokumentów, tj. informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców wynika, że dotychczasowa prezes zarządu spółki z o.o. (...) została powołana na likwidatora tej spółki. Oznacza to, że może ona reprezentować spółkę w likwidacji, na co wskazuje przepis art. 275 § 1 k.s.h. Mając na uwadze tożsamość osoby byłej prezes zarządu i likwidatora spółki z o.o. należy uznać pełnomocnictwo podpisane przez M. W. 18 września 2017 r. za skuteczne. Dalej stwierdzić należy, że racje ma skarżący, że Przewodniczący w sądzie I instancji, stwierdziwszy, że braki formalne odwołania nie zostały usunięte, ponieważ adwokat U. B. , która złożyła pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia tych braków, nie przedłożyła udzielonego jej przez odwołującą spółkę pełnomocnictwa, winien był wezwać odwołującą spółkę do uzupełnienia braków formalnych odwołania przez zatwierdzenie czynności zdziałanych dotychczas przez nienależycie ustanowionego pełnomocnika P. G. , w terminie 7 dni, pod rygorem zwrotu odwołania. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/08., w której stwierdził, że „brak formalny pisma procesowego w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może być usunięty potwierdzeniem strony dokonanych przez niego czynności. W tym celu sąd powinien wyznaczyć stronie odpowiedni termin”. Dopiero po takim wezwaniu i braku odpowiedzi ze strony odwołującej spółki, zachodziłaby podstawa do zwrotu odwołania. Pogląd taki jest ugruntowany w orzecznictwie. Podkreślenia wymaga, że brak było podstaw do wyzwania do uzupełnienia braków formalnych pisma z 30 listopada 2017 r., gdyż w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego braki formalne pisma uzupełniającego nie podlegają usunięciu w trybie art. 130 kpc (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 2003 r., III PZP 10/03, OSNP 2004/3/43). W tym stanie sprawy nieprawidłowo, na mocy art. 130 § 2 k.p.c. , przewodniczący zarządził zwrot odwołania. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że zaskarżone zarządzenie winno zostać uchylone w celu wyznaczenia stronie terminu na potwierdzenie czynności zdziałanych dotychczas przez pełnomocnika, przez odwołującą się spółkę. Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art.397 § 2 k.p.c. w zw. z art.398 k.p.c. uznając zarzuty w nim podniesione za uzasadnione. W myśl art. 108 § 2 k.p.c. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawić należało Sądowi Okręgowemu. del. SSO Renata Pohl SSA Marta Sawińska SSA Jolanta Cierpiał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI