III AUz 51/15

Sąd Apelacyjny w SzczecinieSzczecin2015-09-02
SAOSubezpieczenia społeczneprawo ubezpieczeń społecznychŚredniaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneumowa o pracępozorność umowywłaściwość sądusąd apelacyjnysąd okręgowyZUSzasiłek chorobowy

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość postanowienia o przekazaniu sprawy dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym do Sądu Okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania odwołującej.

Sprawa dotyczyła odwołania M. I. od decyzji ZUS odmawiającej podlegania ubezpieczeniom społecznym z powodu pozorności umowy o pracę. Sąd Okręgowy w Koszalinie uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Częstochowie, kierując się miejscem zamieszkania odwołującej. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na to postanowienie, podkreślając, że przedmiotem kontroli sądu ubezpieczeń społecznych jest decyzja organu rentowego o podleganiu ubezpieczeniom, a nie samo prawo do zasiłku chorobowego.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał zażalenie M. I. na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie, który uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Częstochowie. Sprawa wywodziła się z odwołania od decyzji ZUS z dnia 27.03.2015 r., która stwierdziła, że M. I. jako pracownik F. L. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 01.08.2014 r. z powodu pozorności umowy o pracę. Sąd Okręgowy w Koszalinie, powołując się na art. 200 § 1 k.p.c. i miejsce zamieszkania odwołującej w K., przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Częstochowie. M. I. zaskarżyła to postanowienie, argumentując, że właściwy rzeczowo jest sąd rejonowy, a nie okręgowy, zgodnie z art. 477^8 § 2 pkt 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając postanowienie Sądu Okręgowego za prawidłowe. Podkreślono, że postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych jest kontrolą decyzji organu rentowego, a przedmiotem tej kontroli jest ustalenie podlegania ubezpieczeniom, a nie prawo do zasiłku. Sąd Apelacyjny wskazał, że dla tego rodzaju spraw właściwy w pierwszej instancji jest sąd okręgowy, a nie rejonowy, zgodnie z art. 477^8 § 1 w zw. z § 2 k.p.c. W związku z tym, przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Częstochowie, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania odwołującej, było trafne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd okręgowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania odwołującej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo przekazał sprawę do sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania odwołującej, zgodnie z przepisami k.p.c. dotyczącymi właściwości sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.

Strony

NazwaTypRola
M. I.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.instytucjaorgan rentowy
F. L.innezainteresowany

Przepisy (6)

Pomocnicze

k.p.c. art. 461 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

§ 2 pkt 1 - sprawy o zasiłek chorobowy należą do właściwości sądów rejonowych; § 1 w zw. z § 2 - sprawy dotyczące ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym należą do właściwości sądów okręgowych.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa systemowa art. 83 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo uznał się za niewłaściwy miejscowo i przekazał sprawę do sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania odwołującej. Przedmiotem kontroli sądu ubezpieczeń społecznych jest decyzja organu rentowego o podleganiu ubezpieczeniom, a nie prawo do zasiłku chorobowego. Dla spraw dotyczących ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym właściwy w pierwszej instancji jest sąd okręgowy.

Odrzucone argumenty

Właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy, a nie sąd okręgowy, zgodnie z art. 477^8 § 2 pkt 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie sądowe, inicjowane odwołaniem od decyzji, jest postępowaniem kontrolnym, polegającym na zbadaniu czy zaskarżona decyzja organu rentowego jest prawidłowa według stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania. Przedmiotem zaskarżonej decyzji organu rentowego było ustalenie, czy zainteresowana została objęta z mocy prawa obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, w związku z zawarciem w dniu 01.08.2014r. umowy o pracę i brakiem innego tytułu do objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi. Niezrozumieniem zatem istoty sprawy jest twierdzenie pełnomocnika wnioskodawczyni, że przedmiotem zaskarżonej decyzji z dnia 27.03.2015r. była odmowa ustalenia prawa do zasiłku chorobowego.

Skład orzekający

Barbara Białecka

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Polak

sędzia

Romana Mrotek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz zakresu kontroli sądowej decyzji ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów k.p.c. dotyczących właściwości sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na rozstrzygnięcie dotyczące właściwości sądu i zakresu kontroli decyzji ZUS.

Kto rozstrzygnie Twoją sprawę w ZUS? Sąd Rejonowy czy Okręgowy?

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUz 51/15 POSTANOWIENIE Dnia 2 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Białecka (spr.) Sędziowie: SSA Anna Polak SSA Romana Mrotek po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania M. I. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z udziałem zainteresowanego F. L. o ubezpieczenie społeczne na skutek zażalenia M. I. na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 maja 2015 roku, sygn. akt IV U 474/15 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. SSA Anna Polak SSA Barbara Białecka SSA Romana Mrotek Sygn. akt III AUz 51/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27.03.2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. stwierdził, że zainteresowana M. I. jako pracownik u płatnika składek (ubezpieczonego) F. L. nie podlega od dnia 01.08.2014r. obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu oraz wypadkowemu z uwagi na przyjęcie przez organ rentowy, że strony zawarły umowę o pracę z dnia 01.08.2014r. jedynie dla pozoru, przy braku dowodów świadczących o tym, że zainteresowana faktycznie świadczyła pracę na rzecz ubezpieczonego, a od dnia 12.08.2014r. przebywała już na zwolnieniu lekarskim. Wnioskodawczyni w odwołaniu od decyzji organu rentowego zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych poczynionych przez organ rentowy i wniosła - o zmianę decyzji poprzez ustalenie jej prawa do zasiłku chorobowego od dnia 01.08.2014r. - o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zaskarżoną decyzją błędnie odmówiono jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.08.2014r., a to było wynikiem równie wadliwego przyjęcia, że nie została objęta ubezpieczeniem chorobowym. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28.05.2015. Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Częstochowie Wydziałowi Ubezpieczeń Społecznych według właściwości. Sąd I Instancji powołując za podstawę rozstrzygnięcia art. 461 § 2 k.p.c. podniósł, że M. I. mieszka w K. , co wynika z treści odwołania, a zatem należało na podstawie art. 200 § 1 k.p.c. orzec o przekazaniu sprawy do sądu właściwego ze względu na miejsce jej zamieszkania. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się wnioskodawczyni, która zaskarżyła orzeczenie w części dotyczącej przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Częstochowie, zamiast Sądowi Rejonowemu w Częstochowie. W ocenie skarżącej właściwym rzeczowo w sprawach o przyznanie zasiłku chorobowego jest Sąd Rejonowy, a nie - jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu - Sąd Okręgowy. Zgodnie bowiem z art. 477 8 § 2 pkt 1 k.p.c. do właściwości sądów rejonowych należą sprawy o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński oraz pogrzebowy. Właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy jest zatem Sąd Rejonowy w Częstochowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Mając na uwadze powyższe wniosła: 1. o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie, 2. oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Dokonana przez Sąd Apelacyjny kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do wniosku, że zapadłe rozstrzygnięcie jest prawidłowe. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd orzekający w przedmiocie swojej właściwości, dokonał trafnych ustaleń faktycznych i przyjął właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia, słusznie przy tym wywodząc, że skoro odwołująca mieszka w okręgu Sądu Okręgowego w Częstochowie, to właściwym do merytorycznego rozpoznania sprawy z odwołania będzie tamtejszy Sąd Okręgowy (Wydział Ubezpieczeń Społecznych). Należy podkreślić, że postępowanie sądowe, inicjowane odwołaniem od decyzji, jest postępowaniem kontrolnym, polegającym na zbadaniu czy zaskarżona decyzja organu rentowego jest prawidłowa według stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania. Rozstrzygnięcie sądu odnosi się do zaskarżonej decyzji. Wskutek odwołania sąd ubezpieczeń społecznych rozstrzyga o prawidłowości decyzji, a zakres i przedmiot tego rozpoznania wyznaczany jest przez treść zaskarżonej decyzji, co oznacza, że przedmiot osądu może stanowić tylko stan rzeczy rozpoznany przez organ rentowy w wydanej decyzji Przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza zatem decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie. W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zbadał ważność umowy o pracę z dnia 01.08.2014r., w celu stwierdzenia czy doszło do objęcia odwołującej się obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi pracowników. Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada bowiem prawo, wynikające z regulacji art. 83 ust. 1 ustawy systemowej, do wydania decyzji , w szczególności dotyczących zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony więc nie tylko do przeprowadzania kontroli wykonywania przez płatników składek zadań i obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych, ale również do dokonywania kontroli pod względem zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i badania istnienia tytułu ubezpieczenia społecznego (tak również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2005 r. , sygn. III UK 200/04, Lex nr 155677). Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który stwierdza podleganie ubezpieczeniu społecznemu, może bowiem - bez względu na nazwę umowy i jej postanowienia umowne wskazujące na dany charakter stosunku prawnego, którym strony zamierzały się poddać - ustalić rzeczywisty jego charakter i istniejący tytuł ubezpieczenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2014r. sygn. II UK 454/13, Lex nr 1495840). W niniejszej sprawie nie powinno być wątpliwości, że przedmiotem zaskarżonej decyzji organu rentowego było ustalenie, czy zainteresowana została objęta z mocy prawa obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, w związku z zawarciem w dniu 01.08.2014r. umowy o pracę i brakiem innego tytułu do objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi. Sąd ubezpieczeń społecznych jest więc właściwy do zbadania legalności tej i tylko decyzji, a nie kwestii - będącej następstwem objęcia ubezpieczeniami, w tym ubezpieczeniem chorobowym – zasiłku chorobowego. Sąd ubezpieczeń społecznych wskutek wniesienia odwołania od decyzji dokonuje w jej ramach kontroli, ale zakreślonej treścią i przedmiotem tej decyzji - ocen prawnych, w tym co do zakwalifikowania danego stosunku prawnego łączącego strony, jako mogącego rodzić z mocy ustawy o ubezpieczeniach społecznych - stosunek ubezpieczeniowy. Niezrozumieniem zatem istoty sprawy jest twierdzenie pełnomocnika wnioskodawczyni, że przedmiotem zaskarżonej decyzji z dnia 27.03.2015r. była odmowa ustalenia prawa do zasiłku chorobowego. Przedmiotem tej decyzji było bowiem ustalenie braku podstaw do objęcia wnioskodawczyni obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu zatrudnienia (stosunku pracy), co zresztą wynika nie tylko z sentencji tego aktu administracyjnego, ale również jego uzasadnienia. Dla tego rodzaju spraw właściwym w pierwszej instancji jest zgodnie z treścią art. 477 8 § 1 w zw. z § 2 k.p.c. sąd okręgowy, nie zaś sąd rejonowy. Trafnie zatem przekazano sprawę do Sądu Okręgowego w Częstochowie, w okręgu którego ma miejsce zamieszkania odwołująca. Na marginesie już tylko należy zauważyć, że jak wynika z treści notatki służbowej na k.28 akt, w styczniu 2015r. została wydana decyzja odmawiająca przyznania wnioskodawczyni prawa do zasiłku chorobowego i od tej decyzji wniesiono odwołanie, które zostało przekazane do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Częstochowie. Z powyższych względów, Sąd Apelacyjny uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe, a wywiedzione zażalenie za niezasadne, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji postanowienia. SSA Anna Polak SSA Barbara Białecka SSA Romana Mrotek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI