III AUz 29/13

Sąd Apelacyjny w RzeszowieRzeszów2013-02-14
SAOSubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekŚredniaapelacyjny
opłaty sądowezwolnienie z kosztówapelacjaszpitalZUSkoszty postępowaniasytuacja finansowaustawa o kosztach sądowych

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie Wojewódzkiego Szpitala na postanowienie o odmowie zwolnienia z opłaty sądowej od apelacji, uznając, że szpital nie wykazał braku środków na jej uiszczenie.

Wojewódzki Szpital w K. złożył wniosek o zwolnienie z opłaty sądowej od apelacji, powołując się na swoją trudną sytuację finansową, w tym wysokie zadłużenie i stratę. Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił ten wniosek, uznając, że szpital nie wykazał braku wystarczających środków. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji, podkreślając, że zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem, a podmiot prowadzący działalność powinien uwzględniać koszty sądowe w planowaniu wydatków.

Sprawa dotyczyła zażalenia Wojewódzkiego Szpitala (...) w K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krośnie, który oddalił wniosek szpitala o zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji w kwocie 30 zł. Sąd Okręgowy uznał, że szpital nie wykazał braku dostatecznych środków na uiszczenie opłaty, mimo zadłużenia i straty, ponieważ nadal funkcjonuje, opłaca pensje i prowadzi inwestycje. Szpital w zażaleniu argumentował, że jego zobowiązania wynoszące ponad 48 mln zł i strata blisko 39 mln zł stanowią wystarczającą podstawę do zwolnienia. Sąd Apelacyjny zważył, że zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienie jest możliwe, gdy strona wykazała trwałą niemożność uzyskania środków. Sąd podkreślił, że zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem, a regułą jest ponoszenie ich przez strony. W ocenie Sądu Apelacyjnego, szpital nie wykazał, aby w sposób należyty uwzględnił koszty sądowe w planowaniu swoich wydatków, a sama strata finansowa nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia, zwłaszcza przy tak niskiej opłacie. W związku z tym, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki nie może zostać zwolniony, jeśli nie wykaże trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie opłaty, a koszty sądowe powinny być wkalkulowane w koszty prowadzonej działalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych jest wyjątkiem, a podmiot prowadzący działalność, nawet nie nastawioną na zysk, powinien uwzględniać koszty sądowe w planowaniu wydatków. Sama strata finansowa nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia, jeśli nie wykazano trwałej niemożności uzyskania środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.

Strony

NazwaTypRola
Wojewódzki Szpital (...) w K.instytucjawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.instytucjastrona przeciwna
J. Z.osoba_fizycznazainteresowany
Centrum Zdrowia (...) Sp. z o.o. w K.spółkazainteresowany

Przepisy (3)

Główne

u.k.s.c. art. 103

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Powyższe sformułowanie należy rozumieć jako obowiązek wykazania trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek wykazania trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych. Koszty sądowe powinny być wkalkulowane w koszty prowadzonej działalności. Sama strata finansowa nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia z opłat sądowych.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa szpitala (zadłużenie, strata) jako podstawa do zwolnienia z opłaty sądowej od apelacji.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stanowi wyjątek Regułą jest zaś ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z dochodzeniem swych praw powinny uwzględniać także konieczność wygospodarowania środków na prowadzenie procesu sądowego obowiązek uiszczania kosztów sądowych wobec Skarbu Państwa jest co najmniej równorzędny z obowiązkiem wywiązywania się z innych zobowiązań

Skład orzekający

Urszula Kocyłowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w kontekście zwolnienia od opłat sądowych dla instytucji wykazujących stratę."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji instytucji publicznych lub prawnych, które ubiegają się o zwolnienie z opłat sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów dla instytucji finansowo poszkodowanych.

Czy szpital w tarapatach finansowych zawsze może liczyć na zwolnienie z opłat sądowych?

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUz 29/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Urszula Kocyłowska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewódzkiego Szpitala (...) (...) w K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. z udziałem zainteresowanych J. Z. i Centrum Zdrowia (...) Sp. z o.o. w K. o ustalenie podstawy wymiaru składek na skutek zażalenia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 7 stycznia 2013 r. IV U 730/12 p o s t a n a w i a: o d d a l i ć zażalenie,- UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w Krośnie oddalił wniosek Wojewódzkiego Szpitala (...) w K. o zwolnienie od opłaty sądowej od apelacji. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd ten powołując się na treść art. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stwierdził, iż wnioskodawca nie wykazał braku dostatecznych środków na uiszczenie opłaty w kwocie 30 zł , pomimo bowiem znacznego zadłużenia i straty finansowej Szpital funkcjonuje, co oznacza, iż ma on wystarczające środki na opłacenie kosztów bieżącej działalności, w tym pensje zatrudnionych pracowników, a nadto prowadzi kosztowne inwestycje. Skarżąc w całości powyższe postanowienie zażaleniem wnioskodawca zarzucił, iż narusza ono art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, a to przez błędną jego wykładnię, i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do zwolnienia go z obowiązku ponoszenia w całości opłaty od apelacji. W ocenie wnioskodawcy fakt istnienia na dzień 31 września 2012 r. zobowiązań w wysokości 48.875.525 zł, a także wykazana strata na poziomie 38.891.713 zł. stanowią wystarczające przesłanki do zwolnienia go od ponoszenia przedmiotowej opłaty. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty sądowej od wniesionej apelacji w całości. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : W ocenie Sądu Apelacyjnego skarżący nie podważył skutecznie ustaleń i wniosków, które legły u podstaw wydania przez Sąd Okręgowy w Krośnie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zaakcentować należy, że powyższe sformułowanie należy rozumieć jako obowiązek wykazania trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych. Mieć na uwadze należy, że zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stanowi wyjątek. Regułą jest zaś ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z dochodzeniem swych praw. W niniejszej sprawie wnioskodawca dochodzi zwolnienia z ciążącego na nim obowiązku uiszczenia opłaty od wniesionego środka zaskarżenia w wysokości 30 zł. Dowodząc zasadności złożonego w tej mierze żądania Szpital (...) w K. , powołał się na trudną sytuację finansową skutkującą utratą płynności finansowej w związku z wykazaną stratą w wysokości 38.891.713 zł przy zobowiązaniach wynoszących na dzień 31 września 2012 r. 48.875.525 zł. W wywiedzionym zażaleniu, podtrzymując twierdzenia zawarte we wniosku o zwolnienie z opłaty wnioskodawca podkreślił – odnosząc się do stanowiska Sądu Okręgowego przytoczonego w uzasadnianiu zaskarżonego postanowienia, iż koszty pensji zatrudnionych pracowników zostały przez niego zabezpieczone, gdyż są to koszty bieżącej działalności, które mógł on przewidzieć. Oceniając zasadność zarzutów zażalenia mieć na uwadze należy, że rzeczywistość gospodarcza wymaga od podmiotów prowadzących jakąkolwiek formę działalności na rynku, w tym od tych których działalność nie jest nastawiona na uzyskiwanie zysku, dysponowaniem określonymi środkami finansowymi, a dalej ich rozmyślnym wydatkowaniem. Planując zaś swoje wydatki jednostki te - przewidując realizację swoich praw przed sądem - powinny uwzględniać także konieczność wygospodarowania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie bowiem wydatków bez uwzględnienia tej zasady, ocenione być musi jako dokonane z naruszeniem zasady równoważności w traktowaniu powinności finansowych przez zobowiązanego, gdyż obowiązek uiszczania kosztów sądowych wobec Skarbu Państwa jest co najmniej równorzędny z obowiązkiem wywiązywania się z innych zobowiązań związanych z prowadzeniem działalności. Stąd też koszty dochodzenia praw przed sądem powinny być wkalkulowane w koszty prowadzonej działalności i uwzględnione przy planowaniu wydatków. Tymczasem z treści zażalenia wnioskodawcy nie wynika, aby w jakikolwiek sposób zabezpieczył on - planując swoje wydatki - sumy na ewentualne koszty sądowe związane z koniecznością dochodzenia swych praw przed sądem. Sama zaś okoliczność, że działalność Szpitala przynosi stratę, nie może powodować, że wszczęte z jego inicjatywy postępowanie prowadzone będzie na koszt Skarbu Państwa, tym bardziej że koszt ten kształtuje się na poziomie opłaty podstawowej. Reasumując przyjąć należało, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił sytuację finansową wnioskodawcy w aspekcie możliwości uiszczenia przez niego przedmiotowej opłaty sądowej. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny - nie znajdując podstaw do uwzględnienia złożonego zażalenia - orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 385 kpc w w zw. z art. 397 § 2 kpc . (...) (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI