III AUz 398/13

Sąd Apelacyjny w GdańskuGdańsk2013-12-12
SAOSubezpieczenia społeczneprawo ubezpieczeń społecznychŚredniaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneZUSodwołanieorgan rentowydroga sądowapostępowanie przedsądowewłaściwość sąduzasiłek chorobowy

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonej, potwierdzając prawidłowość decyzji Sądu Okręgowego o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, zgodnie z zasadą wyczerpania drogi przedsądowej w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Sąd Apelacyjny rozpatrywał zażalenie B. H. na postanowienie Sądu Okręgowego, które przekazało sprawę o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego i zasiłek chorobowy do dalszego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Apelacyjny uznał, że zgodnie z przepisami k.p.c. oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, sprawy dotyczące odwołań od decyzji organów rentowych powinny najpierw przejść przez postępowanie przedsądowe przed organem rentowym. Oddalono zażalenie, potwierdzając tym samym prawidłowość decyzji Sądu Okręgowego.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę z zażalenia B. H. na postanowienie Sądu Okręgowego w Toruniu, które przekazało sprawę dotyczącą ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego i zasiłku chorobowego do dalszego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. Sąd Okręgowy uzasadnił swoje postanowienie koniecznością wyczerpania postępowania przedsądowego przed organem rentowym, powołując się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczona zaskarżyła to postanowienie, wskazując na potrzebę obiektywnego rozpatrzenia sprawy przez sąd ze względu na jej zawiłość. Sąd Apelacyjny, po analizie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 476 § 2, art. 199 § 1 pkt 1, art. 464 § 1, art. 477^9 § 1 i 2 k.p.c.) oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust. 2, 5, 6), stwierdził, że charakterystyczną cechą spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych jest konieczność wcześniejszego rozpoznania sprawy przez właściwy organ rentowy. Podkreślono, że jest to warunkowa niedopuszczalność drogi sądowej, gdzie sąd przekazuje sprawę do innego organu, jeśli jest on właściwy do jej rozpoznania. Sąd Apelacyjny przywołał również orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym dochodzenie przed sądem świadczenia, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego, jest niedopuszczalne. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uznał, że przekazanie sprawy do organu rentowego przez Sąd Okręgowy było prawidłowe i oddalił zażalenie ubezpieczonej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo przekazał sprawę do organu rentowego, ponieważ w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych odwołanie od decyzji organu rentowego powinno najpierw przejść przez postępowanie przedsądowe przed tym organem.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.c. oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazują, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, wymagają najpierw wyczerpania postępowania przedsądowego przed organem rentowym. Sąd może rozpoznać sprawę merytorycznie dopiero po tym, jak organ rentowy nie uwzględni odwołania w całości lub części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
B. H.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (11)

Główne

u.s.u.s. art. 83 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83 § ust. 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83 § ust. 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Pomocnicze

k.p.c. art. 476 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 464 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.u.s. art. 83 § ust. 7

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych odwołanie od decyzji organu rentowego powinno najpierw przejść przez postępowanie przedsądowe przed tym organem. Sąd nie może rozpoznać sprawy bez uprzedniego wyczerpania postępowania przedsądowego (warunkowa niedopuszczalność drogi sądowej). Organ rentowy może zmienić lub uchylić decyzję, jeśli uzna odwołanie za słuszne, co wstrzymuje dalszy bieg postępowania sądowego.

Odrzucone argumenty

Sprawa powinna być rozpoznana przez sąd pierwszej instancji ze względu na zawiłość i potrzebę obiektywizmu.

Godne uwagi sformułowania

charakterystyczną cechą spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych jest to, że w pierwszej kolejności rozpoznawane są przez właściwy organ rentowy tzw. warunkową niedopuszczalność drogi sądowej Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela pogląd prawny wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku w postanowieniach...

Skład orzekający

Daria Stanek

przewodniczący-sprawozdawca

Aleksandra Urban

sędzia

Grażyna Czyżak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady konieczności wyczerpania postępowania przedsądowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przed skierowaniem sprawy do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury odwoławczej od decyzji ZUS i przekazania sprawy do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i organu rentowego w sprawach ubezpieczeniowych. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w tym obszarze, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy sprawa ubezpieczeniowa trafia do sądu? Kluczowa rola organu rentowego.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUz 398/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Daria Stanek (spr.) Sędziowie: SA Aleksandra Urban SA Grażyna Czyżak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy B. H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego i zasiłek chorobowy na skutek zażalenia B. H. na postanowienie Sądu Okręgowego w Toruniu – IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 listopada 2013 r. w sprawie IV U 1855/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt III AUz 398/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. w sprawie IV U 1855/13 Sąd Okręgowy w Toruniu – IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przekazał sprawę według właściwości Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. . W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji powołując się na treść art. 83 ust. 2, 5, 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) uznał, że w pierwszej kolejności władny do rozpoznania odwołania B. H. od decyzji ZUS z dnia 23 września 2013 r. i 30 września 2013 r. jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych w T. . Powyższe postanowienie zaskarżyła ubezpieczona. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wniosła sprawę przeciwko organowi rentowemu o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego i zasiłek chorobowy do Sądu licząc na zastosowanie zasady obiektywizmu, jak również na pozytywne rozstrzygnięcie ze względu na zawiłość sprawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie B. H. nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że charakterystyczną cechą spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych jest to, że w pierwszej kolejności rozpoznawane są przez właściwy organ rentowy. Wskazuje na to treść art. 476 § 2 k.p.c. , zgodnie z którym przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących m.in. ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego. Mamy tu zatem do czynienia z tzw. warunkową niedopuszczalnością drogi sądowej – tj. z sytuacją, w której Sąd nie może rozpoznać sprawy bez uprzedniego wyczerpania postępowania przedsądowego (jak w niniejszej sprawie - postępowania przed organem rentowym). Zasadniczo, zgodnie z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. , w takim przypadku należy odrzucić pozew, przy czym w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – zgodnie z art. 464 § 1 k.p.c. - odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. Art. 477 9 § 1 k.p.c. stanowi, że odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Zgodnie z art. 477 9 § 2 k.p.c. organ rentowy, o którym mowa w § 1 , przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu z zachowaniem przepisów odrębnych. Organ ten, jeżeli uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. Regulacja ta, jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy została także przewidziana przepisem art. 83 ust. 5 i 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), gdzie zostało wskazane, że odwołanie wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej Zakładu, która wydała decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę. Jeżeli Zakład uzna odwołanie za słuszne, zmienia lub uchyla decyzję niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. W orzecznictwie przyjmuje się, że dochodzenie przed sądem prawa do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego, jest niedopuszczalne (z wyjątkiem przewidzianym w art. 477 9 § 4 k.p.c. ), a treść decyzji, od której wniesiono odwołanie, wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNP 2000, Nr 15, poz. 601; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1999 r., II UKN 204/99, OSNP 2001, Nr 5, poz. 169). Zatem w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy prawidłowo przekazał do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odwołanie B. H. od decyzji pozwanego dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym jako pracownik oraz utraty prawa do zasiłku chorobowego. Art. 83 ust. 7 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że jeżeli odwołanie nie zostało w całości lub w części uwzględnione, Zakład przekazuje niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania, sprawę do sądu wraz z uzasadnieniem. Zatem respektując treść przywołanych przepisów odwołanie należało przekazać do organu rentowego, który albo uzna odwołanie za słuszne, zmieni lub uchyli decyzję lub w przypadku nieuwzględnienia go w całości lub części przekaże sprawę do Sądu, który rozpozna odwołanie merytorycznie i w tym zakresie wyda wyrok. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w niniejszym składzie podziela pogląd prawny wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku w postanowieniach: z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie III AUz 77/09, z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie III AUz 247/08 i z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie III AUz 252/08. Nie podziela natomiast odmiennego stanowiska Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wyrażonego w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie III AUz 74/13. Mając na względzie powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 385 k.p.c. zażalenie skarżącej oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI