III AUz 378/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów procesu, prawidłowo ustalając wynagrodzenie radcy prawnego na podstawie wartości przedmiotu sporu w poszczególnych sprawach, a nie jako świadczenie pieniężne.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów procesu, gdzie zasądzono od spółki na rzecz ZUS kwotę 1080 zł. Spółka zaskarżyła to postanowienie, domagając się zmiany poprzez zasądzenie niższej kwoty kosztów (600 zł), argumentując, że stawka wynagrodzenia radcy prawnego powinna być ustalana na podstawie przepisów dotyczących spraw o ustalenie istnienia lub zakresu stosunku ubezpieczenia, a nie spraw o świadczenia pieniężne. Sąd Apelacyjny uwzględnił zażalenie, zmieniając postanowienie i zasądzając niższe koszty, podkreślając, że składki na ubezpieczenie społeczne nie są świadczeniami pieniężnymi, a wartość przedmiotu sporu w każdej z połączonych spraw indywidualnych decyduje o wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał zażalenie Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Słupsku, które zasądziło od spółki na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 1080 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Spółka kwestionowała wysokość zasądzonej kwoty, argumentując, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy dotyczące opłat za czynności radców prawnych w sprawach o świadczenia pieniężne, podczas gdy przedmiotem sporu było ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Spółka powołała się na uchwałę Sądu Najwyższego, zgodnie z którą w takich sprawach winny mieć zastosowanie stawki wynikające z przepisów dotyczących ustalania istnienia lub zakresu stosunku ubezpieczenia. Sąd Apelacyjny przychylił się do argumentacji spółki. Podkreślono, że składki na ubezpieczenie społeczne nie są świadczeniami pieniężnymi, a sprawa dotyczy ustalenia podstawy wymiaru składek. Sąd wskazał, że nawet jeśli sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania, każda z nich zachowuje odrębność, a wysokość kosztów zastępstwa procesowego powinna być ustalana indywidualnie dla każdej sprawy, na podstawie wartości przedmiotu sporu. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od spółki na rzecz ZUS kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a także zasądził od ZUS na rzecz spółki 30 zł tytułem zwrotu opłaty od zażalenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W sprawach dotyczących ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, wynagrodzenie radcy prawnego powinno być ustalane na podstawie przepisów dotyczących opłat za czynności radców prawnych w sprawach innych niż o świadczenia pieniężne, a nie w oparciu o przepisy dotyczące spraw o świadczenia pieniężne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że składki na ubezpieczenie społeczne nie są świadczeniami pieniężnymi z ubezpieczenia społecznego, a zatem zastosowanie powinien mieć § 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a nie § 9 ust. 2 tego rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
Przedsiębiorstwo Handlowe (...) Spółka z o.o. w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Handlowe (...) Spółka z o.o. w S. | spółka | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | pozwany |
| K. H. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| B. J. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| I. R. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (9)
Główne
Dz.U.2015.1804 art. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Zastosowane do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego w sprawach, gdzie wartość przedmiotu sporu wynosiła do 5000 zł.
Dz.U.2015.1804 art. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Zastosowane do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego w sprawie, gdzie wartość przedmiotu sporu wynosiła powyżej 5000 zł.
Pomocnicze
Dz.U.2015.1804 art. 9 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Błędnie zastosowane przez Sąd Okręgowy w sprawie o ustalenie podstawy wymiaru składek.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U.2016.623 art. 36
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwa podstawa prawna do ustalenia wynagrodzenia radcy prawnego w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne to przepisy dotyczące spraw innych niż o świadczenia pieniężne. Połączenie spraw do wspólnego rozpoznania nie pozbawia ich odrębności w kontekście ustalania kosztów zastępstwa procesowego. Wartość przedmiotu sporu w każdej z połączonych spraw indywidualnych decyduje o wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów dotyczących opłat za czynności radców prawnych w sprawach o świadczenia pieniężne do sprawy o ustalenie podstawy wymiaru składek.
Godne uwagi sformułowania
składki na ubezpieczenie społeczne nie są świadczeniami pieniężnymi z ubezpieczenia społecznego, lecz świadczeniami na to ubezpieczenie czysto technicznym zabiegiem nie pozbawił ich odrębności, albowiem łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami
Skład orzekający
Małgorzata Gerszewska
przewodniczący-sprawozdawca
Aleksandra Urban
sędzia
Alicja Podlewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w przypadku połączenia kilku spraw."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie kosztów procesu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotną kwestię praktyczną dla prawników procesowych dotyczącą prawidłowego ustalania kosztów zastępstwa procesowego w sprawach ubezpieczeniowych, szczególnie po połączeniu kilku spraw. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów.
“Jak prawidłowo naliczyć koszty zastępstwa procesowego w połączonych sprawach ubezpieczeniowych? Wyjaśnia Sąd Apelacyjny.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 600 PLN
zwrot opłaty od zażalenia: 30 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUz 378/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 września 2016 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Małgorzata Gerszewska (spr.) Sędziowie: SA Aleksandra Urban SA Alicja Podlewska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. z udziałem zainteresowanych K. H. , B. J. i I. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne na skutek zażalenia Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt VU 371/16 postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie i zasądzić od Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. kwotę 600 zł (sześćset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu; 2. zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. kwotę 30 zł tytułem zwrotu opłaty od zażalenia. SSA Małgorzata Gerszewska SSA Aleksandra Urban SSA Alicja Podlewska Sygn. akt III AUz 378/16 UZASADNIENIE Postanowieniem zawartym w punkcie 2 wyroku z dnia 18 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zasądził od ubezpieczonego Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. kwotę 1080,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że zasądzona kwota to trzykrotność stawki minimalnej wynagrodzenia należnego radcy prawnemu w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego wynikająca z § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804), tj. 360 zł. Sąd uznał, iż jest to stawka, jaką należy w sprawie zastosować albowiem przedmiotem sporu w istocie nie była wysokość wypłat i wysokość składek, gdyż te nie były sporne, ale to czy sporne wypłaty stanowią podstawę wymiaru składek. Powyższe postanowienie zaskarżył wnioskodawca wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu w łącznej kwocie 600 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zaprezentowanym w uchwale z dnia 20 lipca 2016 r. (sygn. akt III UZP 17/15) w sprawach o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku ubezpieczenia lub jego zakresu zastosowanie winny mieć stawki wynikające z dyspozycji § 6 Rozporządzenia. A skoro tak, to wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego winno zostać obliczone w sposób następujący: co do K. H. -120 zł, co do I. R. -120 zł oraz co do B. J. - 360 zł, czyli łącznie: 600 zł. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do rozpoznania zażalenia, w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie podstawy wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne K. H. , I. R. i B. J. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia u płatnika Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. , albowiem de facto doliczenie do istniejącej podstawy wymiaru składek, składek wynikających z dodatkowych przychodów otrzymywanych przez zainteresowane w spornych okresach nie zmienia - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - samego przedmiotu sporu. A zatem sprawa w dalszym ciągu jest sprawą o podstawę wymiaru składek, a w szczególności o wysokość tej podstawy, nie zaś o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego, o których mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Jak bowiem wskazał w uzasadnieniu swego postanowienia z dnia 24 września 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie (III AUz 164/12, LEX nr 1220520) składki na ubezpieczenie społeczne nie są świadczeniami pieniężnymi z ubezpieczenia społecznego, lecz świadczeniami na to ubezpieczenie, a skoro tak to uznać należy, że wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przed Sądem I instancji jest uzależnione od wartości przedmiotu sporu. Tożsame stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 1 czerwca 2010 r. ( III UZ 3/10, OSNP 2011/21-22/28), wyjaśniając, że zwrot kosztów procesu strony korzystającej z pomocy radcy prawnego w sprawie o ustalenie odpowiedzialności wspólników spółki jawnej za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne następuje z uwzględnieniem wartości przedmiotu sporu. Zaprezentowany pogląd ostatecznie został uznany za trafny w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2013 r. (I UZP 1/13, Biul. SN 2013/5/15, LEX nr 1316088). Podzielając w pełni pogląd prawny wyrażony w powołanym wyżej orzecznictwie, Sąd Apelacyjny stanął na stanowisku, że w analizowanej sprawie należało przyjąć, że w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczącej nałożenia na płatnika obowiązku uregulowania zaległych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe za pracowników za okresy szczegółowo wymienione w zaskarżonych decyzjach, wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym powinno być ustalone na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a nie w oparciu o § 9 ust. 2 tego rozporządzenia. Kolejna kwestia, która wymagała wyjaśnienia, sprowadzała się do ustalenia, że pomimo faktu, iż Sąd Okręgowy, postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r. połączył do wspólnego prowadzenia i rozpoznania sprawy z odwołań Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. z udziałem zainteresowanych: I. R. (VU 391/16), B. J. (VU 386/16) i K. H. (VU 371/16), to jednak tym - czysto technicznym - zabiegiem nie pozbawił ich odrębności, albowiem łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2014 r., II UZ 31/14, LEX nr 1777905). Jak podnosił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 września 2014 r., wydanym w sprawie II UZ 79/13 (LEX nr 1777914) wniesienie odwołań od odrębnie wydanych indywidualnych decyzji składkowych powoduje wszczęcie odrębnych spraw odwoławczych, które choć skumulowane w jednym postępowaniu w trybie art. 219 k.p.c. zawsze wymagają określenia osobnych wartości przedmiotów sporu i zaskarżenia w każdej z połączonych spraw indywidualnych. W konsekwencji te indywidualne wartości przedmiotów zaskarżenia, a nie ich suma, decydują o dopuszczalności skargi kasacyjnej, czy – jak w omawianym przypadku – sposobie ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego (por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., II UZ 69/13, LEX nr 1424854, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., III CZP 58/15, LEX nr 1801480, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2015 r., III CZP 29/15, OSNC 2016/6/69). I tak wartość przedmiotu sporu: - w sprawie VU 371/16 z odwołania Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. udziałem zainteresowanej K. H. wynosiła 386,95 zł, co oznacza, że wysokość kosztów zastępstwa procesowego wynosi 120 zł - § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804); - w sprawie VU 391/16 z odwołania Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. z udziałem zainteresowanej I. R. wynosiła 386,97 zł, co oznacza, że wysokość kosztów zastępstwa procesowego wynosi 120 zł - § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804); - w sprawie VU 386/16 z odwołania Przedsiębiorstwa Handlowego (...) Spółki z o.o. w S. z udziałem zainteresowanej B. J. wynosiła 986,74 zł, co oznacza, że wysokość kosztów zastępstwa procesowego wynosi 360 zł - § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1804). Razem wysokość kosztów zastępstwa procesowego winna zostać ustalona na kwotę 600 zł (120 zł + 120 zł + 360 zł), w konsekwencji czego Sąd Apelacyjny, na mocy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 623) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, przy uwzględnieniu treści art. 108 § l k.p.c. , art. 98 § l k.p.c. Sąd Apelacyjny, orzekł o kosztach postępowania w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz wnioskodawcy kwotę 30 złotych tytułem zwrotu opłaty od zażalenia (punkt 2 sentencji). SSA Małgorzata Gerszewska SSA Aleksandra Urban SSA Alicja Podlewska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI