III AUz 93/18

Sąd Apelacyjny w GdańskuGdańsk2018-05-29
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoŚredniaapelacyjny
koszty procesukoszty zastępstwa procesowegoZUSubezpieczenia społecznerozporządzenie Ministra Sprawiedliwościstawki minimalneSąd Najwyższy

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie o kosztach procesu, obniżając kwotę zasądzonego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z 900 zł do 180 zł, uznając, że sprawa o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego powinna być traktowana jako sprawa o świadczenie pieniężne z ubezpieczenia społecznego.

Sąd Okręgowy zasądził od ZUS na rzecz ubezpieczonej B. S. zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 900 zł. ZUS złożył zażalenie, domagając się obniżenia tej kwoty do 180 zł, argumentując, że sprawa o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego powinna być kwalifikowana jako sprawa o świadczenie pieniężne z ubezpieczenia społecznego, co uzasadnia zastosowanie niższej stawki minimalnej. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za uzasadnione, zmieniając zaskarżone postanowienie i zasądzając kwotę 180 zł.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał zażalenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy. Sąd Okręgowy pierwotnie zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że ubezpieczona B. S. nie jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, a następnie zasądził od organu rentowego na rzecz skarżącej kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. ZUS wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w szczególności §9 ust. 2, poprzez niezastosowanie go i błędne ustalenie obowiązku zwrotu kosztów od wartości przedmiotu sprawy. Organ rentowy argumentował, że sprawa o zwrot świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest bliższa sprawom o przyznanie świadczeń, co uzasadnia zastosowanie niższej stawki minimalnej w wysokości 180 zł. Sąd Apelacyjny przychylił się do argumentacji ZUS, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. postanowienia z dnia 1 czerwca 2010r., sygn. akt II UZ 11/10 i z dnia 13 listopada 2012r., sygn. akt I UZ 102/12) oraz orzecznictwo sądów powszechnych, które jednolicie akceptują ten pogląd. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, obniżając kwotę zasądzonego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję z 900 zł do 180 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sprawa o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego jest bliższa rodzajowo sprawie o przyznanie takich świadczeń, co uzasadnia zastosowanie stawki minimalnej 180 zł zgodnie z §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych, które zgodnie uznają, że sprawy o zwrot świadczeń z ubezpieczenia społecznego powinny być traktowane jako sprawy o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego, co skutkuje zastosowaniem niższej stawki minimalnej za czynności radcy prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. §9 § ust. 2

Stawka minimalna w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego wynosi 180 zł.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. §2 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. §20

Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego jest sprawą o świadczenie pieniężne z ubezpieczenia społecznego, co uzasadnia zastosowanie niższej stawki minimalnej za zastępstwo procesowe. Orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych potwierdza, że sprawy o zwrot świadczeń z ubezpieczenia społecznego powinny być traktowane jako sprawy o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego.

Godne uwagi sformułowania

sprawa o zwrot świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest bliższa rodzajowo sprawie o przyznanie takich świadczeń Na zasadzie wzajemnej równowagi należy ujmować sprawy o świadczenia z ubezpieczenia społecznego oraz sprawy o zwrot nienależnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Skład orzekający

Iwona Krzeczowska-Lasoń

przewodniczący

Alicja Podlewska

sędzia

Tomasz Koronowski

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów zastępstwa procesowego w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w szczególności w sprawach o zwrot nienależnie pobranych świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i jego interpretacji w kontekście spraw ubezpieczeniowych. Może być mniej aktualne w przypadku zmian przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych i kosztami procesu, ponieważ precyzuje zasady ustalania opłat za czynności radców prawnych w specyficznych sprawach ZUS.

ZUS wygrał sprawę o koszty zastępstwa procesowego: 180 zł zamiast 900 zł – jak to możliwe?

Dane finansowe

WPS: 2873,45 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 180 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUz 93/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2018r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń Sędziowie: SA Alicja Podlewska SO del. Tomasz Koronowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy B. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 stycznia 2018r., sygn. akt VI U 1531/17 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zamiast kwoty 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję zasądzić od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rzecz ubezpieczonej B. S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych. SSA Alicja Podlewska SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń SSO del. Tomasz Koronowski Sygn. akt III AUz 93/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2018r., sygn. akt VI U 1531/17, Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 25 kwietnia 2017r. stwierdzając, że ubezpieczona B. S. nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty 2.873,45 zł tytułem nienależnie pobranego świadczenia (punkt pierwszy wyroku) oraz zasądził od organu rentowego na rzecz skarżącej kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego (punkt drugi wyroku). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach procesu powołano art. 98 kpc oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Organ rentowy złożył zażalenie na punkt drugi opisanego wyroku, zarzucając naruszenie po pierwsze §9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, a co za tym idzie przyjęcie, że rozpoznawana sprawa nie jest sprawą o świadczenie pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego, a po drugie §2 pkt 3 ww. rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie i ustalenie obowiązku zwrotu kosztów na rzecz wnioskodawczyni od wartości przedmiotu sprawy. Wskazując na te zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ubezpieczonej w kwocie 180 zł. W uzasadnieniu zażalenia organ rentowy wywodził, że przyjęcie stawki minimalnej według wartości przedmiotu zaskarżenia, czyli na podstawie §2 pkt 3 ww. rozporządzenia, nie było uprawnione. W postanowieniu z dnia 13 listopada 2012r., sygn. akt I UZ 102/12, Sąd Najwyższy wskazał, iż „sprawa o zwrot świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest bliższa rodzajowo sprawie o przyznanie takich świadczeń niż sprawie o zapłatę, wobec czego podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokackie powinny stanowić w niej minimalne stawki przewidziane w rozporządzeniu dla spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego. Na zasadzie wzajemnej równowagi należy ujmować sprawy o świadczenia z ubezpieczenia społecznego oraz sprawy o zwrot nienależnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego." Przywołano ponadto postanowienie SN z l czerwca 2010r., II UZ 11/10. Ubezpieczona nie ustosunkowała się do zażalenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie pozwanego jest uzasadnione, gdyż przywołanej w nim argumentacji nie sposób odmówić racji. Na wstępie należy zaznaczyć, że z uwagi na datę złożenia odwołania (lipiec 2017r.) przy rozstrzyganiu o kosztach zastępstwa procesowego przywołane już wyżej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (dalej: rozporządzenie) miało zastosowanie w brzmieniu obejmującym zmiany ogłoszone w Dz.U. z 2016r., poz. 1667, co wynika z §2 rozporządzenia zmieniającego z dnia 20 września 2017r. (Dz.U. z 2017r. poz. 1799). Zgodnie z §20 rozporządzenia wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Sprawa o zwrot świadczeń z ubezpieczenia społecznego jest bliższa rodzajowo sprawie o przyznanie takich świadczeń, co wyjaśnione zostało w przywołanych w zażaleniu postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2010r. w sprawie II UZ 11/10 i z dnia 13 listopada 2012r., w sprawie I UZ 102/12. Wskazania Sądu Najwyższego zostały jednolicie zaakceptowane w orzecznictwie sądów powszechnych (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 listopada 2015r. w sprawie III AUa 521/15 i postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2015r. w sprawie III AUa 1319/14). Również Sąd Apelacyjny w Gdańsku w pełni akceptuje wskazany tu pogląd Sądu Najwyższego. Rozważania te prowadzą do wniosku, że kwota zasądzona przez Sąd Okręgowy na rzecz ubezpieczonej tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję jest zawyżona. Zgodnie bowiem z w §9 ust. 2 rozporządzenia stawki minimalne wynoszą 180 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego. Skutkowało to wnioskowaną zmianą zaskarżonego rozstrzygnięcia, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 386§1 kpc w związku z art. 397§2 kpc . SSA Alicja Podlewska SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń SSO del. Tomasz Koronowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI