III AUZ 35/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny dotyczyła zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie, które uchyliło decyzję ZUS odmawiającą H. S. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na opinii biegłych, którzy stwierdzili u ubezpieczonego częściową niezdolność do pracy od 12 października 2015 roku z powodu niedowładu spastycznego czterech kończyn, który nie występował podczas badania przez Komisję Lekarską ZUS w dniu 12 maja 2015 roku. Sąd Okręgowy uznał, że ujawnienie się tego schorzenia po wydaniu decyzji ZUS stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., co obliguje sąd do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. ZUS w zażaleniu zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., twierdząc, że nie wystąpiły "nowe okoliczności", a jedynie "nowe schorzenia", które nie powinny być podstawą do uchylenia decyzji. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ZUS. Sąd uznał, że ujawnienie się nowych schorzeń po wydaniu decyzji, które doprowadziły do znaczącego pogorszenia stanu zdrowia, stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. Sąd podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie, gdy nowe okoliczności dotyczące niezdolności do pracy powstały po dniu złożenia odwołania, a sąd nie orzeka co do istoty sprawy, lecz uchyla decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Sąd Apelacyjny stwierdził, że choroba kręgosłupa, która doprowadziła do niedowładu, istniała już wcześniej, a jej skutki (niedowład) ujawniły się po wydaniu decyzji ZUS, co stanowi znaczące pogorszenie stanu zdrowia i uzasadnia zastosowanie art. 477¹⁴ § 4 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. w sprawach o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w szczególności w kontekście ujawnienia się nowych schorzeń lub pogorszenia stanu zdrowia po wydaniu decyzji przez ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej uregulowanej w art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., gdzie odwołanie od decyzji ZUS opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarskiego, a po złożeniu odwołania pojawiają się nowe okoliczności zdrowotne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ujawnienie się nowych schorzeń lub znaczące pogorszenie stanu zdrowia po wydaniu decyzji przez organ rentowy, a w trakcie postępowania sądowego, stanowi "nową okoliczność" w rozumieniu art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., obligującą sąd do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ujawnienie się nowych schorzeń lub znaczące pogorszenie stanu zdrowia po wydaniu decyzji przez organ rentowy, a w toku postępowania sądowego, stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, przekazania sprawy do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenia postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że przepis art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. ma zastosowanie, gdy nowe okoliczności dotyczące niezdolności do pracy powstały po dniu złożenia odwołania. W takiej sytuacji sąd nie orzeka co do istoty sprawy, lecz uchyla decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Sąd podkreślił, że nowe schorzenie lub pogorszenie stanu zdrowia, które ujawniło się po wydaniu decyzji ZUS, nawet jeśli dotyczy schorzeń istniejących wcześniej, ale ich skutki (np. niedowład) ujawniły się później, stanowi podstawę do zastosowania tego przepisu. Celem jest umożliwienie organom orzeczniczym ZUS ponownej oceny stanu zdrowia z uwzględnieniem tych nowych okoliczności.
Jaka jest rola sądu w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, gdy po wydaniu decyzji przez organ rentowy ujawnią się nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia ubezpieczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, gdy prawo do świadczenia jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy, a podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarskie ZUS, i odwołanie od decyzji opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy, które powstały po dniu złożenia odwołania. W takim przypadku sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołuje się na art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., który stanowi wyjątek od zasady oceny decyzji według stanu istniejącego w dniu jej wydania. Przepis ten nakłada na sąd obowiązek uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, gdy po wniesieniu odwołania ujawnią się nowe okoliczności dotyczące niezdolności do pracy lub samodzielnej egzystencji. Sąd nie może samodzielnie oceniać tych nowych okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | pozwany organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
ustawa emerytalna art. 12
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych
Definicja niezdolności do pracy (całkowita lub częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i brak rokowań odzyskania zdolności po przekwalifikowaniu).
ustawa emerytalna art. 13
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych
Kryteria oceny stopnia i okresu niezdolności do pracy oraz rokowań co do odzyskania zdolności (naruszenie sprawności, możliwości leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej lub innej pracy, celowość przekwalifikowania).
k.p.c. art. 477¹⁴ § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący postępowanie w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, gdy prawo do świadczenia jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub samodzielnej egzystencji, a podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarskie ZUS, i odwołanie opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia. W przypadku nowych okoliczności dotyczących niezdolności do pracy powstałych po złożeniu odwołania, sąd nie orzeka co do istoty sprawy, lecz uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ogólny dotyczący orzekania przez sąd według stanu rzeczy istniejącego w dniu zamknięcia rozprawy, który jest wyłączony w przypadkach określonych w art. 477¹⁴ § 4 k.p.c.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego, w tym stosowania odpowiednio przepisów o apelacji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia apelacji.
ustawa emerytalna art. 57 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych
Warunek nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (m.in. stwierdzenie niezdolności do pracy).
k.p.c. art. 477⁹ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący nowych okoliczności w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, które istniały przed wydaniem decyzji, ale zostały wykazane po wniesieniu odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ujawnienie się nowych schorzeń (niedowład spastyczny) po wydaniu decyzji ZUS, które znacząco pogorszyły stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., uchylając decyzję ZUS i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, zgodnie z wymogiem proceduralnym. • Przepis art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. ma na celu zapewnienie, że nowe okoliczności zdrowotne są najpierw oceniane przez organy rentowe, zanim sąd orzeknie co do istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że nie wystąpiły "nowe okoliczności", a jedynie "nowe schorzenia", które nie powinny być podstawą do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. • ZUS twierdził, że sąd powinien był oddalić odwołanie, a w przypadku pogorszenia stanu zdrowia ubezpieczony powinien złożyć nowy wniosek do organu rentowego. • ZUS zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. przez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy w ocenie ZUS nie wystąpiły przesłanki do zastosowania tego przepisu.
Godne uwagi sformułowania
„nowe okoliczności” w rozumieniu art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. • sąd nie orzeka co do istoty sprawy • uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie • nie zawsze zapewnia i gwarantuje aktualność tej oceny w przypadku późniejszych zmian i pogorszenia stanu zdrowia • nowe okoliczności mogą nałożyć się na gorszy stan zdrowia i spowodować zwiększenie stopnia niezdolności do pracy
Skład orzekający
Barbara Białecka
przewodniczący
Romana Mrotek
sędzia
Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk
sędzia (del.) sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. w sprawach o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w szczególności w kontekście ujawnienia się nowych schorzeń lub pogorszenia stanu zdrowia po wydaniu decyzji przez ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej uregulowanej w art. 477¹⁴ § 4 k.p.c., gdzie odwołanie od decyzji ZUS opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarskiego, a po złożeniu odwołania pojawiają się nowe okoliczności zdrowotne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w sprawach rentowych – jak sąd powinien postąpić, gdy stan zdrowia ubezpieczonego pogorszy się po wydaniu decyzji ZUS. Pokazuje to praktyczne znaczenie przepisów dla osób ubiegających się o świadczenia.
“Nowe schorzenie po decyzji ZUS – czy sąd może to zignorować? Wyjaśniamy kluczowy przepis proceduralny.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.