III AUz 262/12

Sąd Apelacyjny w GdańskuGdańsk2012-11-29
SAOSubezpieczenia społecznerenty z tytułu niezdolności do pracyŚredniaapelacyjny
rentaniezdolność do pracyZUSodwołaniedroga sądowapostępowanie przedsądowewłaściwość sądu

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonej, potwierdzając, że odwołanie od decyzji ZUS należy wnosić za pośrednictwem organu rentowego, a nie bezpośrednio do sądu.

G. D. wniosła odwołanie od decyzji ZUS dotyczącej przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy bezpośrednio do Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy we Włocławku uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do ZUS, wskazując na wymóg wniesienia odwołania za pośrednictwem organu rentowego zgodnie z k.p.c. i ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczona złożyła zażalenie, które Sąd Apelacyjny oddalił, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła odwołania G. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w przedmiocie przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczona wniosła odwołanie bezpośrednio do Sądu Okręgowego we Włocławku. Sąd Okręgowy, powołując się na przepisy k.p.c. (art. 477(9) § 1, art. 47f § 5) oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust. 5 i 6), uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Uzasadniono, że odwołania od decyzji organów rentowych należy wnosić na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu przez ten organ, a przepisy nie przewidują możliwości wniesienia odwołania bezpośrednio do sądu z pominięciem organu rentowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że w takiej sytuacji występuje przejściowa niedopuszczalność drogi sądowej, a sąd powinien przekazać sprawę właściwemu organowi. G. D. złożyła zażalenie na to postanowienie. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił zażalenie, wskazując, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych charakteryzują się warunkową niedopuszczalnością drogi sądowej, wymagającą wyczerpania postępowania przedsądowego przed organem rentowym. Potwierdzono, że zgodnie z art. 477(9) § 1 k.p.c. i art. 83 ust. 5 i 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu rentowego, który ma możliwość zmiany lub uchylenia własnej decyzji. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo przekazał sprawę do ZUS.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odwołanie od decyzji organu rentowego należy wnosić na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.c. (art. 477(9) § 1) oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 83 ust. 5 i 6) jednoznacznie wskazują na konieczność wniesienia odwołania za pośrednictwem organu rentowego. Pominięcie organu rentowego skutkuje przejściową niedopuszczalnością drogi sądowej, a sąd powinien przekazać sprawę właściwemu organowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
G. D.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 477(9) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Odwołanie wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej Zakładu, która wydała decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę.

k.p.c. art. 464 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę.

Pomocnicze

k.p.c. art. 47f § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Ubezpieczony może również wnieść odwołanie - z wyjątkiem odwołania na bezczynność organu rentowego - do protokołu w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy albo w sądzie właściwym dla jego miejsca zamieszkania.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Jeżeli Zakład uzna odwołanie za słuszne, zmienia lub uchyla decyzję niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu.

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca pozew, jeżeli jedna z przesłanek procesowych określonych w art. 199 § 1 pkt 1-3 nie jest spełniona.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji stosuje się przepisy o apelacji.

k.p.c. art. 476 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących m.in. ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odwołanie od decyzji organu rentowego musi być wniesione za pośrednictwem organu rentowego. Przepisy k.p.c. i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidują możliwości wniesienia odwołania bezpośrednio do sądu z pominięciem organu rentowego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do ZUS.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ubezpieczonej, że odwołanie od decyzji ZUS można wnieść bezpośrednio do sądu.

Godne uwagi sformułowania

przejściowa niedopuszczalność drogi sądowej warunkowa niedopuszczalność drogi sądowej wyczerpanie postępowania przedsądowego

Skład orzekający

Barbara Mazur

przewodniczący-sprawozdawca

Bożena Grubba

sędzia

Maria Sałańska - Szumakowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowej ścieżki wnoszenia odwołań od decyzji organów rentowych i konsekwencji ich pominięcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w sprawach ubezpieczeń społecznych, ale jej rozstrzygnięcie jest oparte na utrwalonych przepisach i orzecznictwie.

Czy wiesz, jak prawidłowo złożyć odwołanie do ZUS? Błąd może kosztować Cię czas i pieniądze!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III AUz 262/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Barbara Mazur (spr.) Sędziowie: SA Bożena Grubba SA Maria Sałańska - Szumakowicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy G. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o przywrócenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na skutek zażalenia G. D. na postanowienie Sądu Okręgowego we Włocławku IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 sierpnia 2012 r. o uznaniu się niewłaściwym i przekazaniu sprawy do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt III AUz 262/12 UZASADNIENIE G. D. wniosła bezpośrednio do Sądu Okręgowego Toruniu odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w przedmiocie przywrócenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2012 r. Sąd Okręgowy we Włocławku IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. . W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy przytoczył, że zgodnie z art. 477 (9) § l k.p.c. odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Ubezpieczony może również wnieść odwołanie - z wyjątkiem odwołania na bezczynność organu rentowego - do protokołu w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy albo w sądzie właściwym dla jego miejsca zamieszkania ( art. 47 f § 5 k.p.c. ). Przepisy procedury cywilnej oraz z art. 83 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 ze zm.) nie przewidują możliwości wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego na piśmie bezpośrednio do sądu z pominięciem organu rentowego. Ponadto, zgodnie z art. 83 ust. 6 cyt. wyżej ustawy organ rentowy może zweryfikować wydaną przez siebie decyzję, gdyż, jeżeli uzna odwołanie za słuszne, to zmienia lub uchyla decyzję niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania i w tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. Sąd I instancji podkreślił, że jak wynika z powyższych przepisów, w sytuacji, gdy ubezpieczony składa pisemne odwołanie w sądzie z pominięciem organu rentowego występuje przejściowa niedopuszczalności drogi sądowej (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2008 roku sygn. akt III AUz 252/08). W tej sytuacji, na podstawie art. 464 § l k.p.c. orzeczono jak w sentencji. Zażalenie na postanowienie wywiodła ubezpieczona wskazując, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego i z decyzją organu rentowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie G. D. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny wskazuje, że charakterystyczną cechą spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych jest to, że w pierwszej kolejności rozpoznawane są przez właściwy organ rentowy. Wskazuje na to treść art. 476 § 2 k.p.c. , zgodnie z którym przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących m.in. ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego. Mamy tu zatem do czynienia z tzw. warunkową niedopuszczalnością drogi sądowej – tj. z sytuacją, w której Sąd nie może rozpoznać sprawy bez uprzedniego wyczerpania postępowania przedsądowego (jak w niniejszej sprawie - postępowania przed organem rentowym). Zasadniczo, zgodnie z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. , w takim przypadku należy odrzucić pozew, przy czym w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – zgodnie z art. 464 § 1 k.p.c. - odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. Ponadto wskazać należy, iż treść przepisu art. 477 9 § 1 k.p.c. wprost wskazuje, że odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji, a zatem regułą jest wniesienie odwołania za pośrednictwem organu rentowego, który ją wydał. Zwłaszcza, iż organ rentowy, jeżeli uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu, o czym stanowi zdanie drugie § 2 tegoż przepisu. Regulacja ta, jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy została także przewidziana przepisem art. 83 ust. 5 i 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), gdzie zostało wskazane, że odwołanie wnosi się na piśmie do jednostki organizacyjnej Zakładu, która wydała decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę. Jeżeli Zakład uzna odwołanie za słuszne, zmienia lub uchyla decyzję niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania. W tym wypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy prawidłowo doszedł do przekonania, iż niniejszą sprawę należy przekazać do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. . Z tych względów na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę