III AUz 40/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił postanowienie o odrzuceniu odwołania od decyzji ZUS, uznając niedopuszczalność drogi sądowej za nadmierny formalizm.
Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie E. Ś. od decyzji ZUS dotyczącej świadczeń, uznając niedopuszczalność drogi sądowej z powodu braku negatywnej decyzji obejmującej żądanie ubezpieczonego. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że nadmierny formalizm sądu okręgowego naruszył prawo strony do sądu i zasadę ekonomii procesowej, ponieważ żądanie ubezpieczonego nie zostało w pełni rozstrzygnięte.
Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił odwołanie E. Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 18.02.2015 r., która przyznała świadczenia od lutego 2015 r., podczas gdy ubezpieczony domagał się ich od wcześniejszego okresu. Sąd Okręgowy uznał, że żądanie wykraczało poza treść decyzji i zastosował art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c., odrzucając odwołanie z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Apelacyjny nie zgodził się z poglądem sądu okręgowego, podkreślając, że punktem wyjścia jest materialne żądanie ubezpieczonego, a uchybienia proceduralne organu rentowego nie mają znaczenia dla dopuszczalności drogi sądowej. Sąd Apelacyjny uznał, że skoro żądanie ubezpieczonego nie zostało w pełni uwzględnione przez ZUS, przysługuje mu prawo do sądu. Odrzucenie odwołania przez sąd okręgowy zostało uznane za wyraz nadmiernego formalizmu, naruszający prawo do rozpoznania sprawy i zasadę ekonomii procesowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalność drogi sądowej nie może być orzeczona w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że punktem wyjścia jest materialne żądanie ubezpieczonego, a uchybienia proceduralne organu rentowego nie wpływają na dopuszczalność drogi sądowej. Skoro żądanie nie zostało w pełni rozstrzygnięte, ubezpieczonemu przysługuje prawo do sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
E. Ś.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. Ś. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepis, odrzucając odwołanie z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, podczas gdy żądanie ubezpieczonego nie zostało w pełni rozstrzygnięte.
Pomocnicze
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie ubezpieczonego nie zostało w pełni rozstrzygnięte przez organ rentowy. Uchybienia proceduralne organu rentowego nie mają znaczenia dla dopuszczalności drogi sądowej. Prawo do sądu i zasada ekonomii procesowej zostały naruszone przez nadmierny formalizm sądu okręgowego.
Odrzucone argumenty
Żądanie ubezpieczonego wykraczało poza treść decyzji organu rentowego. Brak negatywnej decyzji podlegającej zaskarżeniu powodował niedopuszczalność drogi sądowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd apelacyjny nie zgadza się z poglądem sądu okręgowego, że w rozpoznawanej sprawie droga sądowa była niedopuszczalna, ponieważ decyzja została zaskarżona w zakresie, w jakim jej treść nie obejmowała roszczenia ubezpieczonego. Należy więc zauważyć, że punktem wyjścia dla oceny dopuszczalności drogi sądowej w sprawie ubezpieczeniowej zawsze jest żądanie ubezpieczonego w sensie materialnym, zgłoszone w postępowaniu przed organem rentowym, natomiast względny formalne wynikające z procedury administracyjnej nie mają znaczenia prawnego dla uznania dopuszczalności roszczeń. Orzeczenie sądu jest wyrazem nadmiernego formalizmu, który nie jest uzasadniony przepisami procedury cywilnej, a przy tym narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki i zasadę ekonomii procesowej.
Skład orzekający
Jolanta Hawryszko
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Polak
sędzia
Urszula Iwanowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności drogi sądowej w sprawach ZUS, gdy żądanie nie zostało w pełni rozstrzygnięte; krytyka nadmiernego formalizmu procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sprawach ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak nadmierny formalizm może blokować dostęp do sądu, co jest istotne dla zrozumienia praw obywateli w sporach z instytucjami.
“Sąd uchyla odrzucenie odwołania od ZUS: czy formalizm blokuje dostęp do sprawiedliwości?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII AUz 40/15 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Jolanta Hawryszko (spr.) Sędziowie: SSA Anna Polak SSA Urszula Iwanowska po rozpoznaniu 20 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy E. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o wyrównanie świadczenia na skutek zażalenia E. Ś. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 6.05.2015 r. sygn. akt VI U 268/15 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie E. Ś. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. , postanowieniem z 6.05.2015 r. odrzucił odwołanie. W uzasadnieniu wskazał, że sporną decyzją z 18.02.2015 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu E. Ś. ryczałt energetyczny i świadczenie pieniężne od 1.02.2015 r., przy czym ubezpieczony domagał się świadczenia za okres sprzed lutego 2015 r. Sąd zważył, iż zaskarżona decyzja zawierała rozstrzygnięcie o przyznaniu świadczeń od lutego 2015 r., natomiast brak było rozstrzygnięcia odnoszącego się do wcześniejszego okresu. Zatem żądanie ubezpieczonego wykraczało poza treść decyzji. Sąd okręgowy odrzucił odwołanie z powodu niedopuszczalności drogi sądowej na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. – brak decyzji negatywnej podlegającej zaskarżeniu powodowało niedopuszczalność drogi sądowej. Zażalenie na to postanowienie złożył ubezpieczony, domagając się zmiany postanowienia i przyznania ryczałtu oraz dodatku od 20.11.1994 r. Sąd Apelacyjny rozważył sprawę i uznał, że zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd apelacyjny nie zgadza się z poglądem sądu okręgowego, że w rozpoznawanej sprawie droga sądowa była niedopuszczalna, ponieważ decyzja została zaskarżona w zakresie, w jakim jej treść nie obejmowała roszczenia ubezpieczonego. Należy więc zauważyć, że punktem wyjścia dla oceny dopuszczalności drogi sądowej w sprawie ubezpieczeniowej zawsze jest żądanie ubezpieczonego w sensie materialnym, zgłoszone w postępowaniu przed organem rentowym, natomiast względny formalne wynikające z procedury administracyjnej nie mają znaczenia prawnego dla uznania dopuszczalności roszczeń. Oczywistym jest przy tym, że postępowanie sądowe stanowi kontynuację postępowania przed organem rentowym i jest zainicjowane odwołaniem adresata decyzji, który jest niezadowolony z rozstrzygnięcia sprawy przez organ rentowy. Stanowczo należy podkreślić, że uchybienia proceduralne organu rentowego na etapie postępowania przed organem rentowym nie mają żadnego znaczenia dla dopuszczalności rozpoznania sprawy w postępowaniu przed sądem powszechnym, bo nie ma ku temu podstaw w procedurze cywilnej. W sprawie ubezpieczony pismem z 3.02.2015r. wystąpił do ZUS o podwyższenie emerytury od czasu przejścia na emeryturę tj. od 1994 roku. Organ rentowy decyzją z 18.02.2015 r. uwzględnił żądanie, ale od miesiąca złożenia wniosku. Ubezpieczony złożył do sądu odwołanie od tej decyzji domagając się uwzględnienia roszczenia w całości. Wobec zarządzenia sądu okręgowego, ZUS decyzją z 28.04.2015 odmówił wypłaty za okres sprzed 1.02.2015 r. Zaistniał zatem taki stan, że roszczenie ubezpieczonego w senesie materialnym nadal pozostawało nie rozstrzygnięte zgodnie z jego żądaniem; w konsekwencji ubezpieczonemu przysługiwało prawo do sądu celem rozstrzygnięcia sporu. Poza wysoce formalną przesłanką - a polegającą na tym, że ubezpieczony wskazał jako sporną decyzję z 18.02.2015 r., a nie decyzję z 28.04.2015 – sąd okręgowy nie wskazał żadnych innych podstaw do odmowy udzielania ubezpieczonemu ochrony prawnej w tym postępowaniu sądowym, a należy zauważyć, że wola ubezpieczonego co do zakresu żądania nie budziła żadnych wątpliwości faktycznych. To, że ubezpieczony wprost nie zdefiniował, że składa odwołanie od decyzji 28.04.2015, nie wcześniejszej, nie mogło stanowić podstawy do przyjęcia niedopuszczalności drogi sądowej. Ubezpieczony jednoznacznie wyartykułował swoje żądanie, do chwili obecnej nie zostało ono uwzględnione przez ZUS, zatem ma prawo do sądu, który ma obowiązek rozstrzygnąć zawisły między stronami spór. Reasumując, sąd okręgowy odrzucając odwołanie ubezpieczonego naruszył art. 199 §1 pkt 1 k.p.c. Orzeczenie sądu jest wyrazem nadmiernego formalizmu, który nie jest uzasadniony przepisami procedury cywilnej, a przy tym narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki i zasadę ekonomii procesowej. W konsekwencji, sąd apelacyjny na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI