III AUz 311/16

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2017-01-31
SAOSubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekŚredniaapelacyjny
ZUSskładkipodstawa wymiarukoszty zastępstwa procesowegowartość przedmiotu sporusąd apelacyjnyubezpieczenia społeczne

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ZUS na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów zastępstwa procesowego, potwierdzając prawidłowość ustalenia wartości przedmiotu sporu.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które uzupełniło wyrok w sprawie o podstawę wymiaru składek, zasądzając koszty zastępstwa procesowego. ZUS domagał się wyższej kwoty tytułem kosztów zastępstwa procesowego w pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za bezzasadne, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego co do sposobu ustalenia wartości przedmiotu sporu i wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu, które uzupełniło wyrok w sprawie o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd Okręgowy zasądził od odwołującej I. F. na rzecz ZUS kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. ZUS wniósł zażalenie, domagając się zasądzenia dodatkowo 1.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił zażalenie, uznając je za bezzasadne. Sąd podzielił ocenę prawną Sądu Okręgowego co do sposobu wyliczenia wartości przedmiotu sporu, która stanowiła różnicę między sumą składek należnych a sumą składek rzeczywiście uiszczonych za sporny okres. Sąd Apelacyjny podkreślił, że sprawa o podstawę wymiaru składek nie jest sprawą o samo świadczenie, a zastosowana metoda wyliczenia wartości przedmiotu sporu jest zgodna z uchwałą Sądu Najwyższego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wartość przedmiotu sporu stanowi różnica między sumą składek należnych a sumą składek rzeczywiście uiszczonych za sporny okres.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że w sprawie o podstawę wymiaru składek wartość przedmiotu sporu należy obliczyć jako różnicę między składkami należnymi a uiszczonymi. Metoda ta jest zgodna z uchwałą Sądu Najwyższego, która nie neguje możliwości wyliczenia wartości przedmiotu sporu w oparciu o różnicę w wysokości składek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P.

Strony

NazwaTypRola
I. F.osoba_fizycznaubezpieczona/odwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P.instytucjapozwany/organ rentowy
A. T.innepłatnik składek/zainteresowany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6

Podstawa do obliczenia kosztów zastępstwa procesowego w powiązaniu z wartością przedmiotu sporu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 11 § 2

Nie ma zastosowania w sprawach o ustalenie podstawy wymiaru składek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe ustalenie wartości przedmiotu sporu jako różnicy między składkami należnymi a uiszczonymi. Zastosowanie § 6 rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych, a nie § 11 ust. 2.

Odrzucone argumenty

Zażalenie ZUS dotyczące wyższej kwoty kosztów zastępstwa procesowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela ocenę prawną Sądu Okręgowego co do sposobu wyliczenia wartości przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu sporu stanowi różnica między: sumą składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne należnych za okres sporny (...) a sumą składek rzeczywiście uiszczonych za ten sam sporny okres przez płatnika składek.

Skład orzekający

Marta Sawińska

przewodniczący

Jolanta Cierpiał

sprawozdawca

Renata Pohl

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu sporu i kosztów zastępstwa procesowego w sprawach dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania podstawy wymiaru składek, a nie bezpośrednio świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami zastępstwa procesowego w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego.

Jak ZUS próbuje wyciągnąć więcej pieniędzy za koszty zastępstwa procesowego – Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 4628,02 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 600 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt III AUz 311/16 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Marta Sawińska Sędziowie: SSA Jolanta Cierpiał (spr.) del. SSO Renata Pohl Protokolant: st.sekr.sąd. Emilia Wielgus po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy I. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. przy udziale zainteresowanego: A. T. o podstawę wymiaru składek na skutek zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt VIII U 3098/15 postanawia: oddalić zażalenie. del. SSO Renata Pohl SSA Marta Sawińska SSA Jolanta Cierpiał UZASADNIENIE Decyzją z dnia 2 września 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. ustalił, że podstawa wymiaru składek dla ubezpieczonej I. F. jako pracownika u A. T. powinna być obliczana od wynagrodzenia przeciętnego, tj. od kwoty 4054,89 zł, a nie - jak to uczynił płatnik składek - od wynagrodzenia w kwocie 8.300 zł i wobec powyższego podstawa ta wynosi : ‒ w marcu 2015 r. na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe – 3.133,32 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne - 2.703,74 zł, ‒ w kwietniu 2015 r. na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe – 1.892,28 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne - 3.498,96 zł, ‒ w maju 2015 r. na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, chorobowe, wypadkowe – 0,00 zł, a na ubezpieczenie zdrowotne - 1.982,71 zł. Wyrokiem z dnia 28 września 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. VIII U 3098/15, Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalił odwołanie I. F. , nie orzekając jednak o kosztach procesu. W ustawowym terminie organ rentowy wniósł o uzupełnienie wyroku co do kosztów, wskutek czego zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu uzupełnił wyrok z dnia 28 września 2016 r. o rozstrzygnięcie o kosztach procesu w ten sposób, że zasądził od odwołującej I. F. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w P. , kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Na powyższe postanowienie w ustawowym terminie zażalenie wniósł organ rentowy, zaskarżając je w części i wnosząc o zasądzenie na rzecz pozwanego dodatkowo kwoty 1.800 zł od odwołującej tytułem kosztów zastępstwa procesowego w pierwszej instancji według stawki minimalnej określonej § 6 pkt 5 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Wniesione przez organ rentowy zażalenie uznać należy za bezzasadne. Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela ocenę prawną Sądu Okręgowego co do sposobu wyliczenia wartości przedmiotu sporu w sprawie rozpoznawanej przez ten Sąd pod sygn. VIII U 3098/15. W pierwszej kolejności zgodzić należy się z Sądem Okręgowym, że w sprawie nie znajdował zastosowania przepis § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu , z uwagi na to, że sprawa o wysokość wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne nie jest sprawą dotyczącą świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego, czego organ rentowy zresztą nie kwestionował. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego winna zatem zostać obliczona na podstawie § 6 rozporządzenia, a więc w powiązaniu z wartością przedmiotu sporu. W drugiej kolejności podzielić należy zasadność zastosowania metody wyliczenia wartości przedmiotu sporu w sprawie o podleganie ubezpieczeniu przedstawioną przez Sąd Okręgowy. W sprawie takiej wartość przedmiotu sporu stanowi różnica między: sumą składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne należnych za okres sporny (tj. marzec, kwiecień i maj 2015 r. - gdyż tylko te miesiące wskazane zostały w decyzji ZUS z dnia 2 września 2015 r.) a sumą składek rzeczywiście uiszczonych za ten sam sporny okres przez płatnika składek. Sąd Okręgowy w sposób szczegółowy i przekonujący przedstawił przy tym samo wyliczenie wyżej wskazanej różnicy, a jak wynika z akt sprawy, przyjęte przez niego wartości składek zostały wskazane temu Sądowi przez sam pozwany organ rentowy (k. 72). Jak wynika z przedstawionych wyliczeń, Sąd Okręgowy prawidłowo określił różnicę między składkami uiszczonymi a składkami należnymi, przyjmując tak wyliczoną kwotę (4.628,02 zł) za wartość przedmiotu sporu w sprawie i na tej podstawie prawidłowo wyliczył wysokość kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego (600 zł), w oparciu o przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . Sąd nie podzielił natomiast zapatrywania skarżącego, by w niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu należało wyliczyć jako różnicę w wysokości świadczeń z tytułu choroby i macierzyństwa, jakie otrzymałaby odwołująca, gdyby decyzja ZUS nie została wydana, a wysokością świadczeń, jakie otrzymała w wyniku jej wydania. Po pierwsze, sprawa o podstawę wymiaru składek nie jest jeszcze sprawą o samo świadczenie, by wartość przedmiotu sporu wywodzić bezpośrednio z wysokości świadczenia. Po drugie, twierdzenia skarżącego nie znajdują poparcia w powoływanej przez niego uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. III UZP 2/16, która to uchwała nadaje moc zasady prawnej jedynie zasadzie, zgodnie z którą w sprawie o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku ubezpieczenia społecznego lub jego zakresu (o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego; o podleganie ubezpieczeniom społecznym) do niezbędnych kosztów procesu zalicza się wynagrodzenie reprezentującego stronę radcy prawnego, biorąc za podstawę zasądzenia opłaty za jego czynności z tytułu zastępstwa prawnego stawki minimalne określone w § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . Tymczasem, jak podkreślono wyżej, Sąd Okręgowy i skarżący okazują się zgodni co do konieczności wyliczenia wynagrodzenia reprezentującego stronę radcy prawnego w przedmiotowej sprawie w oparciu o § 6 powyższego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Nie sposób dopatrzyć się zatem złamania przez Sąd Okręgowy zasady prawnej określonej w uchwale Sądu Najwyższego wydanej w sprawie III UZP 2/16. Co więcej, jak wynika z uzasadnienia tej uchwały, jeżeli od tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym zależy np. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, wówczas wartość przedmiotu zaskarżenia może odpowiadać różnicy między wysokością składki wskazywaną przez ubezpieczonego w związku z dochodzonym przez niego tytułem podlegania ubezpieczeniom i wysokością składki wynikającą z tytułu ubezpieczenia przyjętego przez organ rentowy. Z powyższego wynika, iż Sąd Najwyższy nie neguje zasadności wyliczenia wartości przedmiotu sporu (czy zaskarżenia) w oparciu o różnicę w wysokości składek w sprawie o podstawę wymiaru składek. Taką zaś metodę przyjął w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy, a Sąd Apelacyjny zapatrywanie tego Sądu w tej mierze podzielił. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397§ 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. del. SSO Renata Pohl SSA Marta Sawińska SSA Jolanta Cierpiał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI