III AUz 205/14

Sąd Apelacyjny w GdańskuGdańsk2014-09-04
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚredniaapelacyjny
ubezpieczenia społeczneskładkiZUSpostępowaniezawieszenieadresstrony postępowaniaOrdynacja podatkowak.p.c.

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie ubezpieczonej, potwierdzając zasadność zawieszenia postępowania przez Sąd Okręgowy z powodu braku możliwości zawiadomienia strony zainteresowanej.

Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie w sprawie dotyczącej wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, ponieważ wnioskodawczyni nie podała aktualnego miejsca pobytu zainteresowanego A. F., mimo wezwania sądu. Ubezpieczona złożyła zażalenie, twierdząc, że decyzja ZUS błędnie obciążyła ją i jej męża, podczas gdy tylko mąż był przedsiębiorcą. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, uznając, że zawieszenie postępowania było zasadne na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., gdyż prawidłowe ustalenie stron jest niezbędne do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Sprawa dotyczyła zażalenia ubezpieczonej S. F. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku o zawieszeniu postępowania w sprawie o wymiar składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c., ponieważ wnioskodawczyni nie podała aktualnego miejsca pobytu zainteresowanego A. F., mimo zobowiązania sądu. Ubezpieczona w zażaleniu zarzuciła błędne zastosowanie tego przepisu, twierdząc, że decyzja ZUS z 2008 r. błędnie obciążyła ją i jej męża A. F. obowiązkami składkowymi, podczas gdy tylko mąż prowadził działalność gospodarczą. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślono, że postępowanie w sprawach ubezpieczeń społecznych ma charakter odwoławczy i kontrolny wobec decyzji organu rentowego. W tej sprawie decyzja ZUS z 2008 r. określiła zobowiązanie małżonkom A. i S. F. z tytułu nieopłaconych składek. Sąd Okręgowy prawidłowo wezwał A. F. do udziału w sprawie jako zainteresowanego, aby uniknąć nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Ponieważ wnioskodawczyni nie wykonała zobowiązania do podania adresu zainteresowanego, zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. było uzasadnione. Sąd wskazał, że przepis ten ma zastosowanie, gdy strona nie uczyni zadość obowiązkowi podania adresu, co uniemożliwia dalszy bieg sprawy i prowadzenie jej do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd zasadnie zawiesił postępowanie, ponieważ wnioskodawczyni nie wykonała obowiązku podania aktualnego adresu zainteresowanego, co uniemożliwiało dalsze prowadzenie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie, gdyż wnioskodawczyni nie podała adresu zainteresowanego A. F. Sąd Apelacyjny uznał to za prawidłowe, wskazując, że brak możliwości zawiadomienia strony uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie i stanowi podstawę do zawieszenia postępowania na mocy art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

Strony

NazwaTypRola
S. F.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjapozwany
A. F.osoba_fizycznazainteresowany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 177 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli na skutek okoliczności wymienionych w tym przepisie nie można nadać sprawie dalszego biegu, w tym z powodu braku lub wskazania złego adresu pozwanego lub zainteresowanego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona nie miała zdolności procesowej lub legitymacji procesowej albo gdy jej brak albo gdy strona działała przez nieuprawnionego przedstawiciela.

k.p.c. art. 477 § 11

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, wskazujący na skutki prawne braku udziału strony w postępowaniu.

O.p. art. 26

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w tym małżonka.

O.p. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący określania wysokości zobowiązania podatkowego.

u.s.u.s. art. 31

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis dotyczący stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do spraw dotyczących ubezpieczeń społecznych.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasadność zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. z powodu braku możliwości ustalenia adresu zainteresowanego. Konieczność prawidłowego ustalenia stron postępowania w celu uniknięcia nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.). Charakter odwoławczy i kontrolny postępowania sądowego w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie. Twierdzenie, że wezwanie A. F. do udziału w sprawie było nieuzasadnione. Argument, że decyzja ZUS błędnie obciążyła S. F. obowiązkami składkowymi.

Godne uwagi sformułowania

Skoro osoba zainteresowana jako jedna ze stron procesu nie może być o nim w ogóle zawiadomiona i brać w nim udział, to prowadzenie procesu jest niedopuszczalne i nie można zakończyć orzeczeniem merytorycznym. Badanie owej legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Zaniechanie wezwania do udziału w sprawie [...] dłużnika - małżonka [...] powoduje [...] nieważność postępowania. Przepis art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. ma zastosowanie wtedy, gdy strona zobowiązana do wskazania adresu temu obowiązkowi nie uczyni zadość; jest to więc rodzaj sankcji procesowej za niewypełnienie obowiązku należytego prowadzenia procesu.

Skład orzekający

Bożena Grubba

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Mazur

sędzia

Iwona Krzeczowska-Lasoń

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania w przypadku braku możliwości ustalenia adresu strony oraz konieczność prawidłowego ustalenia stron w sprawach ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem możliwości ustalenia adresu strony zainteresowanej w postępowaniu dotyczącym składek na ubezpieczenie społeczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne aspekty postępowań sądowych, szczególnie w kontekście ubezpieczeń społecznych, gdzie prawidłowe ustalenie stron i możliwość ich udziału w procesie są kluczowe dla jego ważności.

Brak adresu strony może zatrzymać postępowanie: kluczowe zasady procesowe w sprawach ZUS.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUz 205/14 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2014 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Bożena Grubba (spr.) Sędziowie: SA Barbara Mazur SA Iwona Krzeczowska- Lasoń po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy S. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z udziałem zainteresowanego A. F. o wymiar składek na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku – VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt VIII U 155/14 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt III AUz 205/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt VIII U 155/14 Sąd Okręgowy w G. - VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w sprawie z odwołania z dnia 30 grudnia 2013 r. S. F. od decyzji z dnia 20 lutego 2008 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o określenie wysokości należności płatnika A. F. wezwano do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego A. F. . Strona skarżąca nie wskazała, pomimo zobowiązania Sądu, aktualnego miejsca pobytu zainteresowanego, przedkładając jedynie odpis zawiadomienia Urzędu Miasta S. z dnia 6 marca 2014 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania A. F. z jej wniosku. Skoro osoba zainteresowana jako jedna ze stron procesu nie może być o nim w ogóle zawiadomiona i brać w nim udział, to prowadzenie procesu jest niedopuszczalne i nie można zakończyć orzeczeniem merytorycznym. Ubezpieczona w zażaleniu na postanowienie zarzuciła naruszenie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie oraz wniosła o uchylenie orzeczenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Skarżąca w uzasadnieniu podniosła, że w zaskarżonej decyzji organ rentowy błędnie określił, że jej adresatami byli małżonkowie A. i S. F. . S. F. nigdy nie otrzymała tej decyzji. Dopiero w 2013 r. pozwany przesłał na prośbę jej pełnomocnika kserokopię skarżonej decyzji. Pozwany mógł określić wysokość zobowiązania z tytułu nieopłaconych obowiązkowych składek wyłącznie A. F. - jako przedsiębiorcy, nie zaś obojgu małżonkom. Zdaniem skarżącej wezwanie do udziału w sprawie A. F. było nieuzasadnione, ponieważ żadne jego prawa i obowiązki nie zależą od rozstrzygnięcia w sprawie. Okolicznością bezsporną jest, że osobą prowadzącą działalność gospodarczą zobowiązaną do uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy był w dacie wydawania decyzji wyłącznie A. F. , zaś S. F. nie była osobą zobowiązaną. Ubezpieczona nie pozostaje z zainteresowanym w związku małżeńskim i nie jest jej znane aktualne miejsce jego pobytu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie ubezpieczonej S. F. nie zasługiwało na uwzględnienie. W zaistniałych okolicznościach faktycznych Sąd Okręgowy zasadnie uznał, że z uwagi na to, że strona zobowiązana do wskazania adresu zainteresowanego - wnioskodawczyni temu obowiązkowi nie uczyniła zadość, to postępowanie w sprawie VIII U 155/14 podlegało zawieszeniu na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie sądowe w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych wszczynane jest w rezultacie odwołania wniesionego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ma więc ono charakter odwoławczy. Jego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Jest zatem postępowaniem kontrolnym. Badanie owej legalności decyzji i orzekanie o niej jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydawania decyzji. Postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2008 r., II UK 267/07, LEX nr 469168, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNP 2000 nr 15, poz. 601). W niniejszej sprawie ubezpieczona złożyła odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 20 lutego 2008 r., który na podstawie art. 26 i art. 29 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) określił małżonkom A. i S. F. wysokość zobowiązania z tytułu nieopłaconych, obowiązkowych składek na FUS, NFZ, FP i FGŚP. Zatem Sąd Okręgowy oceniając zasadność odwołania prawidłowo wezwał do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego małżonka A. F. , aby w sprawie nie zaszła nieważność postępowania, o której mowa w art. 379 pkt 5 k.p.c. Ocena zasadności podniesionych przez wnioskodawczynię zarzutów dotyczących przeprowadzonego przez organ rentowy postępowania administracyjnego i trafność zaskarżonej decyzji będzie mogła zostać przeprowadzona dopiero po prawidłowym ustaleniu stron postępowania. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie podziela pogląd prawny wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Katowicach z dnia 5 października 2006 r., III AUa 916/05, LEX nr 310435, który wskazał, że zaniechanie wezwania do udziału w sprawie, objętego zakresem podmiotowym przepisu art. 26 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), dłużnika - małżonka, przez sąd rozpoznający odwołanie jego współmałżonka od decyzji obciążającej go, na podstawie art. 29 Ordynacji podatkowej za zaległości składkowe dłużnika - małżonka, powoduje, opisaną w treści art. 379 pkt 5 w zw. z art. 477 11 § 2 k.p.c. , nieważność postępowania. W konsekwencji zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy prawidłowo wezwał ubezpieczoną do wskazania aktualnego miejsca pobytu zainteresowanego, a następnie wobec niewykonania zobowiązania, zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Przepis art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. ma zastosowanie wtedy, gdy strona zobowiązana do wskazania adresu temu obowiązkowi nie uczyni zadość; jest to więc rodzaj sankcji procesowej za niewypełnienie obowiązku należytego prowadzenia procesu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1982 r., I CZ 20/82, LEX nr 8402). Według art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. , sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli na skutek okoliczności wymienionych w tym przepisie nie można nadać sprawie dalszego biegu. Okoliczności expressis verbis wymienione w art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. to brak lub wskazanie złego adresu pozwanego. Okoliczności te w typowej postaci procesu, gdy po każdej jego stronie występuje jedna osoba, powodują - co łatwo dostrzec - że jedna ze stron procesu nie może być o nim w ogóle zawiadomiona i brać w nim udziału. W takiej sytuacji prowadzenie procesu jest niedopuszczalne i nie można go zakończyć orzeczeniem merytorycznym (wyrokiem). Z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. , zachodzi wówczas podstawa do zawieszenia postępowania w sprawie (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 6 sierpnia 2013 r., III APz 9/13, LEX nr 1362840). Mając na względzie powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 385 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI