III AUz 19/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił postanowienie o odrzuceniu odwołania o rentę rodzinną, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu ze względu na niedorozwój umysłowy ubezpieczonego.
Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie T.W. o rentę rodzinną, uznając, że nie wniósł on sprzeciwu od niekorzystnego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, uwzględniając zażalenie ubezpieczonego. Wskazał, że ze względu na stwierdzony u T.W. niedorozwój umysłowy, standardowe pouczenie organu rentowego było niewystarczające do zrozumienia konsekwencji orzeczenia lekarza. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Sąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał zażalenie ubezpieczonego T.W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie, który odrzucił jego odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie, że ubezpieczony nie wniósł sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, które stwierdziło całkowitą niezdolność do pracy, ale powstałą po terminach wskazanych w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Apelacyjny uznał jednak zażalenie za uzasadnione. Podkreślono, że ubezpieczony od dzieciństwa cierpi na niedorozwój umysłowy, co potwierdzają dokumenty i skierowanie do szkoły specjalnej. W związku z tym, standardowe pouczenie organu rentowego o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika było niewystarczające dla osoby z takimi schorzeniami. Sąd Apelacyjny uznał, że należało potraktować odwołanie jako wniosek o rozpoznanie sprzeciwu wniesionego po terminie z przyczyn niezależnych od ubezpieczonego. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającą je decyzję ZUS, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, a także umorzył postępowanie i zasądził zwrot opłaty od zażalenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku gdy osoba zainteresowana ma stwierdzony niedorozwój umysłowy, a standardowe pouczenie organu rentowego było niewystarczające do zrozumienia konsekwencji braku sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, odwołanie powinno być potraktowane jako wniosek o rozpoznanie sprzeciwu wniesionego po terminie z przyczyn niezależnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ze względu na niedorozwój umysłowy ubezpieczonego, standardowe pouczenie organu rentowego było niewystarczające. Należało dać wiarę ubezpieczonemu, że postępowanie sprawia mu trudności i potraktować odwołanie jako wniosek o rozpoznanie sprzeciwu wniesionego po terminie z przyczyn niezależnych, co skutkuje uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i decyzji, przekazanie do ponownego rozpoznania, umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
T. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. W. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 477^9 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci odwołanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jeżeli podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia. Jeżeli odwołanie opiera się także na zarzucie nierozpatrzenia wniesionego po terminie sprzeciwu od tego orzeczenia, a wniesienie sprzeciwu po terminie nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby zainteresowanej, sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie.
Pomocnicze
ustawa o FUS art. 68
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. z 2014 r. poz. 1025 j.t.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające pouczenie organu rentowego dla osoby z niedorozwojem umysłowym. Trudności w zrozumieniu procedury prawnej przez osobę z niedorozwojem umysłowym. Możliwość potraktowania odwołania jako wniosku o rozpoznanie sprzeciwu wniesionego po terminie z przyczyn niezależnych.
Odrzucone argumenty
Brak sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Odwołanie oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarza orzecznika ZUS.
Godne uwagi sformułowania
nie jest mu łatwo zrozumieć „prawne sprawy” Standardowe pouczenie organu rentowego (...) jest prawidłowe i wystarczające dla osoby nie mającej schorzeń takiej natury jak ubezpieczony. należało oczekiwać od organu rentowego, że do osoby, która wykazała w licznych dokumentach, że ma rozpoznany niedorozwój umysłowy i działa w sprawie samodzielnie, zostanie skierowane pouczenie takiej treści, która pozwoli faktycznie zrozumieć czy orzeczenie jest niekorzystne i z jakiego powodu.
Skład orzekający
Barbara Białecka
przewodniczący-sprawozdawca
Romana Mrotek
sędzia
Beata Górska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 477^9 § 3 k.p.c. w kontekście praw osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi oraz obowiązków informacyjnych organów rentowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby z niedorozwojem umysłowym i niewystarczającym pouczeniem. Może być trudne do zastosowania w standardowych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dostosowanie komunikacji urzędowej do indywidualnych potrzeb osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi i jak sąd może interweniować w obronie ich praw.
“Niedorozwój umysłowy a prawo do renty: Sąd Apelacyjny chroni słabszych.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII AUz 19/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2016 roku Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Białecka (spr.) Sędziowie: SA Romana Mrotek SA Beata Górska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania T. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o rentę rodzinną na skutek zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2015 roku, sygn. akt IV U 1121/15 p o s t a n a w i a : 1. uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 19 października 2015r. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, 2. umorzyć postępowanie w sprawie, 3. zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. na rzecz T. W. kwotę 30 ( trzydzieści) złotych tytułem zwrotu opłaty od zażalenia. SSA Beata Górska SSA Barbara Białecka SSA Romana Mrotek UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 grudnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Koszalinie odrzucił odwołanie T. W. w sprawie o rentę rodzinną. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ubezpieczony wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 19 października 2015 r. odmawiającej mu prawa do renty rodzinnej. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 30.09.2015r., który ustalił, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy od 5.03.2014r. do 30.09.2020r. Od powyższego orzeczenia wnioskodawca nie wniósł sprzeciwu do Komisji Lekarskiej ZUS. Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do renty rodzinnej wskazując, że nie spełnił on warunku określonego w art. 68 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS, gdyż stwierdzona całkowita niezdolność do pracy powstała u ubezpieczonego po okresach wskazanych w cyt. wyżej przepisie. Zgodnie z art. 477 9 § 3 k.p.c. Sąd odrzuci odwołanie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, od którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, jeżeli osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji lekarskiej ZUS i odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia. W związku z tym, że wnioskodawca nie złożył sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, jak również odwołanie oparte jest na zarzucie dotyczącym tego orzeczenia Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł ubezpieczony. Podkreślił, że ma stwierdzony niedorozwój umysłowy i nie jest mu łatwo zrozumieć „prawne sprawy”, ponadto podał, że skończył szkołę specjalną. Nie odwołał się od orzeczenia Lekarza Orzecznika ponieważ nikt go nie poinformował i nie pokierował nim. Organ rentowy nie wniósł odpowiedzi na zażalenie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie ubezpieczonego jest uzasadnione. Zgodnie z treścią art. 477 9 § 3 1 k.p.c. Sąd odrzuci odwołanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji albo stwierdzenia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jeżeli podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia. Jeżeli odwołanie opiera się także na zarzucie nierozpatrzenia wniesionego po terminie sprzeciwu od tego orzeczenia, a wniesienie sprzeciwu po terminie nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby zainteresowanej, sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. W takim przypadku organ rentowy kieruje sprzeciw do rozpatrzenia do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z dokumentacji lekarskiej wynika, że już od dzieciństwa rozpoznawano u ubezpieczonego niedorozwój umysłowy lekki, który był powodem skierowania do szkoły specjalnej i zaliczenia do trzeciej grupy inwalidów. Należało zatem dać wiarę ubezpieczonemu, że niniejsze postępowanie może mu sprawiać trudności. Standardowe pouczenie organu rentowego co do terminu i sposobu wniesienia sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika jest prawidłowe i wystarczające dla osoby nie mającej schorzeń takiej natury jak ubezpieczony. Stwierdzenie w orzeczeniu lekarza orzecznika, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy wymagałoby od ubezpieczonego znajomości przepisów dotyczących renty rodzinnej, aby zrozumieć, że jest to orzeczenie dla niego niekorzystne z uwagi na datę powstania tej niezdolności. W takiej sytuacji należałoby oczekiwać od organu rentowego, że do osoby, która wykazała w licznych dokumentach, że ma rozpoznany niedorozwój umysłowy i działa w sprawie samodzielnie, zostanie skierowane pouczenie takiej treści, która pozwoli faktycznie zrozumieć czy orzeczenie jest niekorzystne i z jakiego powodu. Mając więc to na uwadze należało potraktować odwołanie jako wniosek o rozpoznanie sprzeciwu wniesionego po terminie i decyzję uchylić, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu, skoro jednak Sąd I instancji tego nie uczynił, było to obowiązkiem Sądu Odwoławczego na podstawie art. 477 9 § 3 1 k.p.c. zd. drugie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i art. 36 ustawy z 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. z 2014 r. poz. 1025 j.t.). SSA Beata Górska SSA Barbara Białecka SSA Romana Mrotek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI