III AUz 147/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego, ustanawiając dla ubezpieczonej radcę prawnego z urzędu ze względu na jej trudną sytuację materialną i stan zdrowia.
Sąd Okręgowy oddalił wniosek ubezpieczonej J. W. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uznając, że potrafi ona samodzielnie formułować pisma. Ubezpieczona złożyła zażalenie, podnosząc, że jej stan zdrowia (wysoka krótkowzroczność, choroba G.-B.) uniemożliwia jej pisanie i czytanie, a także że nie zna procedur sądowych. Sąd Apelacyjny uwzględnił zażalenie, stwierdzając, że trudna sytuacja materialna ubezpieczonej (niski dochód, wysokie wydatki) oraz jej stan zdrowia uzasadniają ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę dotyczącą prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, w której Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił wniosek ubezpieczonej J. W. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczona jest w stanie samodzielnie formułować pisma procesowe i rozumie procedury. Ubezpieczona złożyła zażalenie, argumentując, że jej stan zdrowia, w tym wysoka krótkowzroczność i choroba G.-B., powodują znaczne osłabienie widzenia i podwójne widzenie, co uniemożliwia jej pisanie i czytanie. Podkreśliła również, że nie zna procedur sądowych i ma ograniczony dostęp do pomocy prawnej. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne. Powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 117 k.p.c.), sąd wskazał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest możliwe, gdy poniesienie kosztów zastępstwa procesowego byłoby połączone z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny, a także gdy udział pełnomocnika jest potrzebny. Sąd Apelacyjny ustalił, że miesięczny dochód ubezpieczonej wynosi 722,80 zł (renta i zasiłek pielęgnacyjny), a wydatki 700 zł, co oznacza, że jej dochody niemal w całości pokrywają bieżące koszty utrzymania. Ponadto, sąd uznał, że stan zdrowia ubezpieczonej, w tym zaburzenia funkcji narządu wzroku i choroba G.-B., uzasadniają potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie i ustanowił dla ubezpieczonej radcę prawnego z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są przesłanki materialne i procesowe.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że niska renta i wysokie koszty utrzymania, a także problemy ze wzrokiem i choroba G.-B. uzasadniają ustanowienie pełnomocnika z urzędu, mimo że sąd niższej instancji uznał, że strona potrafi samodzielnie formułować pisma.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
J. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | strona przeciwna |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 117 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
k.p.c. art. 117 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
k.p.c. art. 117 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach nieuregulowanych w przepisach o postępowaniu apelacyjnym, w sprawach kasacji i w sprawach o wznowienie postępowania do postępowania przed sądem drugiej instancji i Sądem Najwyższym stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna wnioskodawczyni (niski dochód, wysokie wydatki). Stan zdrowia wnioskodawczyni (problemy ze wzrokiem, choroba G.-B.) uniemożliwiający samodzielne prowadzenie sprawy. Niezbędność udziału pełnomocnika dla prawidłowego toku postępowania i ochrony interesów strony.
Odrzucone argumenty
Ocena Sądu Okręgowego, że wnioskodawczyni potrafi samodzielnie formułować pisma i rozumie procedury.
Godne uwagi sformułowania
Uprawnienie do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi gwarancję rzeczywistego prawa do sądu, gdyż realizowane jest zarówno poprzez wsparcie merytoryczne, jak i formalne. Niewątpliwie sytuacja materialna wnioskodawczyni jest trudna i nie jest ona w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Skład orzekający
Daria Stanek
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony, nawet jeśli strona potrafi formułować pisma."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i przepisów k.p.c. o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie prawa do sądu i gwarancji pomocy prawnej dla osób w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, co jest istotne dla wielu obywateli.
“Czy problemy ze wzrokiem i niska renta to powód do ustanowienia darmowego prawnika?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III AUz 147/14 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Daria Stanek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy J. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w Słupsku – V Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt V U 354/14 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie i ustanowić dla ubezpieczonej J. W. radcę prawnego z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. . Sygn. akt III AUz 147/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt V U 354/14 Sąd Okręgowy w S. - V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił wniosek ubezpieczonej J. W. o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu, ponieważ w sposób rzeczowy, jasny i zrozumiały formułuje treść składanych pism procesowych oraz wykazuje orientacje co do procedur sądowych. W zażaleniu na to postanowienie ubezpieczona domagając się jego zmiany i uwzględnienia wniosku podniosła, iż Sąd Okręgowy pominął bardzo istotną informację dotyczącą stanu jej zdrowia -wysoka krótkowzroczność, na którą cierpi jest spiętrzona częstymi rzutami choroby G. - B. , powodującej znaczne osłabienie widzenia oraz podwójne widzenie uniemożliwiające wykonywanie takich czynności jak pisanie, czy czytanie (zaświadczenie lekarskie z dnia 7 marca 2014 r.). Skarżąca podniosła, że nie zna procedur sądowych. Sporadycznie korzysta z pomocy Biura P. Prawnych i (...) Obywatelskiej w C. , a i tak dostęp do tego typu porad jest ograniczony. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawczyni J. W. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 117 § 1 k.p.c. strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Art. 117 § 2 k.p.c. stanowi, że osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nadto, Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny ( art. 117 § 5 k.p.c. ). Uprawnienie do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi gwarancję rzeczywistego prawa do sądu, gdyż realizowane jest zarówno poprzez wsparcie merytoryczne, jak i formalne. Podkreślić należy, że warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, tj. sytuacja, gdy poniesienie kosztów zastępstwa procesowego byłoby połączone z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny oraz udział pełnomocnika z urzędu musiałby być potrzebny. Niewątpliwie sytuacja materialna wnioskodawczyni jest trudna i nie jest ona w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jej miesięczny dochód wynosi 722,80 zł (renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie 569,80 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł). W skali miesiąca ponosi wydatki w kwocie 700 zł na: wyżywienie – 300 zł, zakup leków - 200 zł, telefon i środki czystości po 50 zł, koszty związane z użytkowaniem szkieł kontaktowych – 100 zł. Zatem osiągane przez ubezpieczoną przychody niemalże w całości przeznaczane są na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. W ocenie Sądu Apelacyjnego również z uwagi na stan zdrowia wnioskodawczyni zachodziła potrzeba ustanowienia jej pełnomocnika urzędu. Podkreślić należy, że miała ona prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od 1 lutego 1997 r. do 31 maja 2003 r. (częściowa), od 1 czerwca 2003 r. do 31 października 2008 r. (całkowita), od 1 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2013 r. (częściowa) oraz obecnie ma prawo do tego świadczenia nadal do dnia 31 stycznia 2017 r. (częściowa) (wniosek o wydanie orzeczenia – k. 4 a.r., decyzja z dnia 21 lutego 2014 r. – k. 11 a.r.). Lekarz orzecznik w opinii z dnia 8 stycznia 2014 r., jak i komisja lekarska w opinii z dnia 11 lutego 2014 r. wskazali, że wnioskodawczyni ma zaburzenia funkcji narządu wzroku. Uznali, że jest ona częściowo niezdolna do pracy z uwagi na oponiaka kanału kręgowego na poziomie C2-C5, stan po wielokrotnych niedoszczetnych operacjach w okresie 1995-2001, aktualnie w okresie stabilnej wznowy, zespół zwrotowy w wywiadzie, chorobę G. - B. w okresie eutyreozy i orbitopotię obrzekowo - naciekową obuoczną (k. 7 i 13 a.r.). Ubezpieczona w zażaleniu wskazała, że wysoka krótkowzroczność, na którą cierpi jest spiętrzona częstymi rzutami choroby G. - B. , powodującej znaczne osłabienie widzenia oraz podwójne widzenie uniemożliwiające wykonywanie takich czynności jak pisanie, czy czytanie (zaświadczenia lekarskie – k. 6-7 a.s.). Zdaniem Sądu Apelacyjnego ustanowienie wnioskodawczyni radcy prawnego z urzędu zapewnieni prawidłowy tok postępowania i ochronę jej interesów. Mając na uwadze powyższe, wobec przedstawionej argumentacji Sąd Apelacyjny na mocy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI