II UZ 42/15

Sąd Najwyższy2016-01-13
SNubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
renta z tytułu niezdolności do pracywznowienie postępowanianowe dowodyprawomocnośćSąd Najwyższypostępowanie cywilneubezpieczenia społecznezaświadczenie lekarskie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wznowienie postępowania, uznając, że nowe zaświadczenie lekarskie wydane po prawomocnym wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.

Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek o wznowienie postępowania rentowego, ponieważ nowe zaświadczenie lekarskie zostało wydane po prawomocnym wyroku i nie mogło wpłynąć na jego wynik. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że nowe okoliczności dotyczące niezdolności do pracy powstałe po dacie odwołania nie mogą być podstawą wznowienia postępowania, ale mogą stanowić podstawę do złożenia nowego wniosku rentowego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie wnioskodawcy Z. G. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie rentowej. Sąd Apelacyjny uznał, że zaświadczenie o stanie zdrowia wydane po prawomocnym wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ nie istniało w trakcie postępowania i nie mogło wpłynąć na jego wynik. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, wskazując, że nowe okoliczności dotyczące niezdolności do pracy, które powstały po dacie wydania decyzji rentowej lub po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania. Podkreślono jednak, że takie nowe dowody mogą stanowić podstawę do złożenia nowego wniosku rentowego w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach, co pozwoli na ponowne ustalenie prawa do świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nowe zaświadczenie lekarskie wydane po prawomocnym wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ nie istniało w trakcie postępowania i nie mogło wpłynąć na jego wynik.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zaświadczenie wydane po prawomocnym wyroku nie może być traktowane jako dowód, z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie istniało w dacie orzekania i nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaprzeciwnik wnioskodawcy

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nowy dokument stanowiący podstawę do wznowienia postępowania musi istnieć w dacie orzekania i mieć wpływ na wynik sprawy.

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd orzeka na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.

u.e.r. art. 114 § ust. 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa do ponownego ustalenia prawa do renty na podstawie nowego dowodu.

k.p.c. art. 477 § 14 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Ograniczenie kognicji sądów ubezpieczeń społecznych w zakresie nowych okoliczności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaświadczenie lekarskie wydane po prawomocnym wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Nowe okoliczności dotyczące niezdolności do pracy powstałe po dacie odwołania nie mogą być podstawą wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Nowe zaświadczenie lekarskie powinno być podstawą do wznowienia postępowania. Sąd powinien uzupełnić postępowanie dowodowe i przyznać rentę.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowiło usprawiedliwionej podstawy wznowienia w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. nie pozbawia to wnoszącego zażalenie możliwości złożenia kolejnego wniosku rentowego w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach

Skład orzekający

Jerzy Kuźniar

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Romualda Spyt

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w sprawach rentowych oraz możliwości składania nowych wniosków rentowych w oparciu o nowe dowody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowe dowody pojawiają się po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje zasady wznowienia postępowania i składania nowych wniosków rentowych.

Nowe zaświadczenie lekarskie po wyroku? Kiedy można wznowić postępowanie rentowe?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 42/15
POSTANOWIENIE
Dnia 13 stycznia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)
‎
SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)
‎
SSN Romualda Spyt
w sprawie z wniosku Z. G.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O.
‎
o wznowienie postępowania,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 stycznia 2016 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 20 kwietnia 2015 r., sygn. akt III Aua […],
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. odrzucił skargę wnioskodawcy Z. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 8 kwietnia 2014 r., III Aua […], opartą na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. i zaświadczeniu o stanie zdrowia wnioskodawcy z dnia 19 listoipada 2014 r., z którego skarżący nie mógł skorzystać w prawomocnie zakończonej sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd ten uznał, że dokument ten nie istniał w trakcie zaskarżonego prawomocnego negatywnego osądu odwołania wnioskodawcy, przeto nie stanowi środka dowodowego, z którego wnioskodawca nie mógł skorzystać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, skoro zaświadczenie było wydane po prawomocnie zakończonym postępowaniu w sprawie „pochodzi z okresu znacznie późniejszego”, a zatem nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Ponadto z przedłożonego zaświadczenia nie wynika, aby wydający je lekarz uznał wnioskodawcę za niezdolnego do pracy, a zatem nie stanowi ono dowodu o istnieniu tej przesłanki wymaganej do weryfikacji spornych uprawnień rentowych. W konsekwencji wniesiona skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.
W zażaleniu wniósł o wznowienie postępowania i zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji przez przyznanie wnioskodawcy prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, po przeprowadzeniu wnioskowanych dowodów i dokumentacji leczenia jego schorzeń, ewentualnie o „uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w O., ażeby uzupełnił postępowanie dowodowe”, a także o zasądzenie kosztów procesu.
Sąd Najwyższy zważył, co nastepuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, ponieważ zaświadczenie lekarskie z dnia 19 listopada 2014 r. o stanie zdrowia wnioskodawcy zostało wydane po prawomocnym wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 kwietnia 2014 r., a zatem nie było ono znane ani na datę wydania kontestowanej decyzji rentowej, ani nie należało do stanu rzeczy istniejącego w dacie orzekania przez Sądy obu instancji (art. 316 k.p.c.). Oznaczało to, że wymieniony dokument, które według wnoszącego zażalenie zawiera potencjalne okoliczności, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim prawomocnie zakończonym postępowaniu, który
prima facie
nie zawierał okoliczności, które mogłyby mieć wpływ wynik sprawy, tj. na inną treść kontestowanej decyzji rentowej lub na inny niż prawomocny osąd odwołania wnioskodawcy, nie stanowiło usprawiedliwionej podstawy wznowienia w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.
Natomiast taki nowy dokument może stanowić podłoże do ponownego ustalenia na wniosek osoby zainteresowanej spornego prawa do renty, jako nowy i wcześniej nieznany dowód zawierający potencjalnie istotne okoliczności podlegające weryfikacji przy wydaniu kolejnej (nowej) decyzji rentowej, z prawem do jej sądowej kontestacji w potencjalnym nowym sądowym postępowaniu odwoławczym (art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach). W szczególności należy podkreślić, że sądy ubezpieczeń społecznych nie mają procesowej kognicji do orzekania co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy, które powstały już po dniu złożenia odwołania od kontestowanej decyzji rentowej (por. art. 477
14
§ 4 k.p.c.). Tym bardziej nie mogą wznawiać prawomocnie zakończonego postępowania w sprawach rentowych i to na podstawie potencjalnych nowości dowodowych, które ma zawierać dokument uzyskany nie tylko po wydaniu kontestowanej decyzji, ale dopiero po terminie prawomocnego osądu sprawy. Nie pozbawia to wnoszącego zażalenie możliwości złożenia kolejnego wniosku rentowego w trybie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach, a po rozpoznaniu i dokonaniu oceny oraz weryfikacji okoliczności zawartych w nowym zaświadczeniu lekarskim organ rentowy może wydać adekwatną nową decyzję rentową. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie nie odbiera wnoszącemu zażalenie możliwości „dochodzenia roszczenia o przyznanie renty w trybie regularnym”, tyle że wymaga złożenia w organie rentowym nowego wniosku opartego na dowodach, które potencjalnie mogłyby wpływać na zweryfikowanie przesłanek wymaganych do nabycia spornych uprawnień rentowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 394
1
§ 3 w związku z art. 398
14
k.p.c.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI