III AUa 985/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa J. K. do renty rodzinnej po zmarłym byłym mężu, W. K. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania renty, co zostało podtrzymane przez Sąd Okręgowy. Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał apelację J. K., która zarzucała naruszenie przepisów dotyczących renty rodzinnej, w szczególności art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że po prawomocnym wyroku rozwodowym, który nie orzekał o winie stron, wygasł obowiązek alimentacyjny byłego męża wobec J. K., który wcześniej został zasądzony na podstawie art. 27 k.r. i op. jako "renta alimentacyjna". Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach, po rozwodzie małżonek może nabyć prawo do renty rodzinnej tylko w przypadku, gdy posiadał ustalone sądownie prawo do alimentów w chwili śmierci byłego małżonka. Ponieważ J. K. nie spełniła tego warunku, jej apelacja została oddalona. Sąd orzekł również o kosztach postępowania, przyznając wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu i odstępując od obciążania ubezpieczonej kosztami zastępstwa procesowego pozwanego z uwagi na jej trudną sytuację finansową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja warunków nabycia prawa do renty rodzinnej przez byłego małżonka po rozwodzie, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego z art. 27 k.r. i op.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej byłego małżonka po rozwodzie bez orzekania o winie i bez ustalonego prawa do alimentów w chwili śmierci byłego współmałżonka.
Zagadnienia prawne (2)
Czy po prawomocnym rozwodzie, w którym nie orzeczono o winie stron, były małżonek może nabyć prawo do renty rodzinnej po zmarłym byłym współmałżonku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie posiadał ustalonego sądownie prawa do alimentów w chwili śmierci byłego współmałżonka.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek alimentacyjny wynikający z art. 27 k.r. i op. wygasa z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Po rozwodzie, prawo do alimentów na rzecz byłego małżonka może być orzeczone na podstawie art. 60 k.r. i op., ale warunek posiadania ustalonego sądownie prawa do alimentów w chwili śmierci byłego męża, wymagany przez art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach, nie został spełniony.
Czy wyrok zaoczny zasądzający alimenty na rzecz byłej żony na podstawie art. 27 k.r. i op. jest podstawą do przyznania renty rodzinnej po rozwodzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ obowiązek z art. 27 k.r. i op. wygasa z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny przez małżonków (art. 27 k.r. i op.) ma szerszy zakres niż zwykły obowiązek alimentacyjny i wygasa z mocy prawa z chwilą orzeczenia prawomocnego rozwodu. Po rozwodzie, możliwość orzeczenia alimentów na rzecz byłego małżonka jest regulowana przez art. 60 k.r. i op.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni/ubezpieczona/skarżąca |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | organ_państwowy | pozwany/organ rentowy |
| Skarb Państwa - Sąd Okręgowy w Gdańsku | organ_państwowy | koszty zastępstwa procesowego |
| D. F. | osoba_fizyczna | radca prawny (pomoc prawna z urzędu) |
| W. K. | osoba_fizyczna | zmarły były mąż |
| Y. K. | osoba_fizyczna | zainteresowana/była małżonka |
Przepisy (10)
Główne
ustawa o FUS art. 70 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki nabycia prawa do renty rodzinnej dla wdowy/wdowca (np. osiągnięcie 50 lat lub niezdolność do pracy).
ustawa o FUS art. 70 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki nabycia prawa do renty rodzinnej dla dzieci.
ustawa o FUS art. 70 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunek posiadania ustalonego sądownie prawa do alimentów w chwili śmierci byłego małżonka dla byłego współmałżonka, który nie spełnia warunków z ust. 1 lub 2.
Pomocnicze
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny przez małżonków, który wygasa z chwilą prawomocnego rozwodu.
k.r.o. art. 60 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość orzeczenia alimentów na rzecz byłego małżonka po rozwodzie, w przypadku niedostatku.
k.r.o. art. 60 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość orzeczenia alimentów na rzecz byłego małżonka po rozwodzie, gdy rozwód orzeczono z wyłącznej winy jednego z małżonków.
k.r.o. art. 60 § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ograniczenie czasowe obowiązku alimentacyjnego na rzecz byłego małżonka do 5 lat, w przypadku orzeczenia alimentów na podstawie § 1.
k.p.c. art. 477¹⁴ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania, odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po prawomocnym rozwodzie, który nie orzekał o winie, wygasł obowiązek alimentacyjny byłego męża wobec J. K. wynikający z art. 27 k.r. i op. • J. K. nie posiadała ustalonego sądownie prawa do alimentów w chwili śmierci byłego męża, co jest warunkiem nabycia prawa do renty rodzinnej przez byłego małżonka na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy o FUS.
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 70 ust. 3 w zw. z art. 70 ust. 1 pkt 2 i art. 70 ust. 2 ustawy o FUS, poprzez niezastosowanie tych przepisów i błędne przyjęcie, że nie spełniła przesłanek do przyznania renty rodzinnej.
Godne uwagi sformułowania
Orzeczenie raty alimentacyjnej, oparte o przepis art. 27 ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy, wbrew stanowisku apelującej, wygasło z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. • Toteż obowiązek alimentacyjny z art. 27 k.r. i op. ma szerszą treść od zwykłego obowiązku alimentacyjnego. • J. K. w niekwestionowany sposób tego warunku nie spełniła.
Skład orzekający
Daria Stanek
przewodniczący
Małgorzata Gerszewska
sędzia
Beata Golba-Kilian
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków nabycia prawa do renty rodzinnej przez byłego małżonka po rozwodzie, zwłaszcza w kontekście wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego z art. 27 k.r. i op."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej byłego małżonka po rozwodzie bez orzekania o winie i bez ustalonego prawa do alimentów w chwili śmierci byłego współmałżonka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i rodzinnym ze względu na precyzyjną analizę przepisów dotyczących renty rodzinnej po rozwodzie i wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.
“Czy po rozwodzie można liczyć na rentę rodzinną po byłym mężu? Kluczowa jest data i forma orzeczenia alimentów.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.